HÜDA PAR İnsan Hakları ve Hukuk İşleri Başkanlığı, 1930 yılında Zîlan Deresi'nde yaşanan ve binlerce kişinin katledildiği Zîlan Katliamı'nın yıl dönümüne ilişkin yazılı bir açıklama yaptı.
Sosyal medya hesabından yapılan açıklamada şu ifadelere yer verildi;
13 Temmuz 1930’da, Van’ın Erciş ilçesi sınırlarında bulunan Zîlan Deresi’nde, binlerce Kürt sivilin hayatını kaybettiği trajik hadiseler yaşandı. Ferik Salih Omurtak komutasındaki 9. Kolordu tarafından yürütülen askerî harekât, dönemin Bakanlar Kurulu tarafından alınan 8692 sayılı karar doğrultusunda gerçekleştirilmiş; çok sayıda köy tahrip edilmiş, insanların mallarına el konulmuş ve kadın, çocuk, yaşlı ayrımı gözetilmeksizin ağır can kayıpları meydana gelmiştir.
Dönemin basınında yer alan haberler de yaşananların vahametini gözler önüne sermektedir. Cumhuriyet gazetesinin 16 Temmuz 1930 tarihli nüshasında kullanılan “Zîlan Deresi ağzına kadar ceset dolmuştur” ifadesi, hafızalarda derin iz bırakan bu acı hadisenin boyutunu göstermesi bakımından dikkat çekicidir.
Zîlan’da yaşananlar, yalnızca bir askerî operasyon olarak değerlendirilemez. Bu hadiseler, Cumhuriyet’in ilk yıllarında uygulanan inkâr, asimilasyon ve olağanüstü güvenlik politikalarının yol açtığı ağır insan hakları ihlallerinin en acı örneklerinden biri olarak toplumsal hafızadaki yerini korumaktadır.
Aradan 96 yıl geçmiş olmasına rağmen, bu olaylarla ilgili hakikatin tüm yönleriyle ortaya çıkarılmasına yönelik beklentiler karşılanmış değildir. Resmî arşivlerin bütünüyle araştırmacılara açılmaması, yaşanan mağduriyetlerin giderilmesine yönelik kapsamlı adımların atılmaması ve tarihî yüzleşmenin gerçekleştirilememesi, adalet arayışını canlı tutmaktadır.
Toplumsal barışın güçlenmesi ve ortak geleceğin güven içinde inşa edilebilmesi; geçmişte yaşanan acılarla samimiyetle yüzleşilmesini, mağduriyetlerin tanınmasını ve adalet duygusunu güçlendirecek adımların atılmasını zorunlu kılmaktadır.
Bu vesileyle Zîlan’da hayatını kaybeden bütün mazlumları rahmetle yâd ediyor; adalet, hakikat ve toplumsal barış adına devlet yetkililerini bu tarihî sorumlulukla yüzleşmeye davet ediyoruz.
13 Temmuz 1930’da, Van’ın Erciş ilçesi sınırlarında bulunan Zîlan Deresi’nde, binlerce Kürt sivilin hayatını kaybettiği trajik hadiseler yaşandı. Ferik Salih Omurtak komutasındaki 9. Kolordu tarafından yürütülen askerî harekât, dönemin Bakanlar Kurulu tarafından alınan 8692… pic.twitter.com/UfjU6tu6so
— HÜDA PAR İnsan Hakları ve Hukuk İşleri Başkanlığı (@HudaParHukuk) July 13, 2026
