New York Times, bilgili olarak nitelendirdiği yetkililer ve kaynaklara dayandırdığı haberinde, Gazze Şeridi’nde ateşkese yönelik ABD taslak planının, Hamas’ın “israili vurabilecek” tüm silahları teslim etmesi koşuluyla bazı hafif silahları elinde tutmasına izin verdiğini aktardı.
Gazeteye göre, ABD liderliğinde oluşturulan ve Başkan Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, ABD’nin özel temsilcisi Steve Witkoff ve eski üst düzey BM yetkilisi Nikolay Mladenov’un yer aldığı bir ekip, belgeyi önümüzdeki haftalarda Hamas’la paylaşmayı planlıyor. Yetkililer ayrıntıların değişebileceği ve ilerleyen süreçte farklı taslakların ortaya çıkabileceği uyarısında bulundu.
Gazete, Beyaz Saray Sözcüsü Dylan Johnson’ın da Trump yönetiminin Hamas’tan silahsızlanmasını ve 20 maddelik planı uygulamasını beklediğini söylediğini aktardı. Johnson, “ABD, planın tam olarak uygulanmasını ve bölgede uzun vadeli istikrar ile Gazze’nin refahını destekleyecek sağlam bir güvenlik çerçevesi oluşturulmasını sağlamak için tüm taraflar ve arabulucularla yakın çalışmaktadır” dedi.
Aynı habere göre, Hamas’ın teslim etmesi öngörülen silahların sorumluluğunu kimin üstleneceği ya da bu sürecin nasıl işleyeceği henüz netlik kazanmış değil.
Geçen ay Kushner, İsviçre’nin Davos kentindeki forumda Gazze’nin silahsızlandırılmasına ilişkin adımları içeren bir sunum yaptı ve “ağır silahların derhal devre dışı bırakılacağını” ifade etti. Sunumda ayrıca “kişisel silahların” da kayda alınacağı ve yeni Filistin yönetiminin Gazze’de güvenliği devralmasıyla birlikte devre dışı bırakılacağı belirtildi; ancak hangi silah türlerinin kastedildiği açıklanmadı.
Yetkililerin gazeteye verdiği bilgilere göre taslak plan, aylar ya da daha uzun sürebilecek kademeli bir silahsızlanma öngörüyor.
ABD Başkanı Donald Trump, 2025’in sonlarında Gazze’de ateşkese yönelik 20 maddelik bir plan açıklamıştı. Bu plan çerçevesinde Gazze’deki savaş sona ermiş olsa da israil ihlalleri devam etti. Plan birkaç aşamadan oluşuyordu; ilk aşamada esir ve cenaze takasları gerçekleştirilmiş, kuşatma altındaki Gazze’deki israil saldırıları durdurulmuştu. Ancak tüm esir dosyasının kapanmasına rağmen ikinci aşamaya geçilmesi yönündeki çabalar aylardır ilerleme kaydedemedi.
26 Ocak’ta israil Başbakanı Binyamin Netanyahu, Gazze’deki ateşkes planının ikinci aşamasının yeniden inşayı değil, Gazze’nin silahsızlandırılmasını ve Hamas’ın silahsız bırakılmasını hedeflediğini söyledi.
Netanyahu, israil ordusunun Gazze’den son İsrailli esirin naaşını geri getirdiğini duyurduğu gün Knesset’te yaptığı konuşmada, “Tüm rehineleri İsrail’e geri getirdik. Şimdi bir sonraki aşamanın başındayız; bu da Hamas’ın silahsızlandırılması ve Gazze Şeridi’nin silahtan arındırılmasıdır” dedi ve bunun “kolay ya da zor yoldan” gerçekleştirileceğini belirterek tehditte bulundu.
Silahsızlandırma yönündeki bu açıklamalara rağmen, israilin Gazze’de işgal altındaki bölgelerde kontrolü altındaki alanlarda suç örgütü niteliğindeki milisleri silahlandırdığı; bunun da Filistinli direnişçilere saldırmak, yardımları yağmalamak ve bölgede güvenlik kaosunu sürdürmek amacı taşıdığı belirtiliyor.
İslami Cihad Hareketi Sözcüsü Muhammed el-Hac Musa, daha önce yaptığı açıklamada, silah konusundaki herhangi bir tartışmanın tamamen Filistin iç meselesi olduğunu vurgulayarak, bu silahların Filistin halkına ait olduğunu ve kimsenin bundan vazgeçme hakkı bulunmadığını söylemişti. Musa, işgalin Filistin halkının meşru haklarını savunma ve her türlü direniş hakkını elinden almaya çalıştığını ifade etmişti.
Hamas cephesinden bu konuda kesin bir tutum açıklanmadı. Ancak değerlendirmeler, işgal güçlerinin Gazze’de kontrol ettiği bölgelerden çekilme niyetine dair şüpheler nedeniyle, Hamas’ın yerli üretim roket ve tüfeklerden oluşan silahlarını teslim etmeye sıcak bakmadığını gösteriyor. israilin Gazze’yi işgali sürdürme yönündeki tekrar eden açıklamaları, işgal altındaki bölgelerde binaların yıkılması, alanların yeniden düzenlenmesi ve “sarı hat” olarak bilinen hattın gerisinde yaşam izlerinin ortadan kaldırılması yönündeki uygulamalar bu şüpheleri güçlendiriyor.
27 Ocak’ta Hamas Siyasi Büro üyesi Husam Bedran, direniş hakkının uluslararası hukukla güvence altına alındığını ve direniş silahlarının işgale karşı öz savunma amacı taşıdığını belirtmişti. Bedran, bu dosyanın Filistin’in iç meselesi olduğunu ve dış dayatmalara tabi olmadığını vurgulamıştı.