Küresel havayolu şirketleri, jet yakıtı fiyatlarındaki keskin artışla birlikte artan bir türbülansla karşı karşıya. Enerji baskılarının hızla gelişen jeopolitik etkilerle kesiştiği bu dönemde sektör, operasyonel ve finansal hesaplarını yeniden gözden geçiriyor.
ABD’li şirketler, maliyetlerdeki sıçramayı dengelemek için özel önlemler almaya başladı. Bagaj ücretlerini artırma ve uçuş programlarını yeniden yapılandırma gibi adımlar öne çıkarken, düşük maliyetli havayollarının yöneticileri krizin etkisini hafifletmek için geçici vergi muafiyetleri talep ediyor. Bu süreçte hükümetler de hem baskıyı azaltma hem de kritik öneme sahip sektörü ayakta tutma arasında denge kurmaya çalışıyor.
Avrupa’da ise tablo daha ağır seyrediyor. Olası tedarik sıkıntılarına ve artan uçuş iptali risklerine ilişkin uyarılar yapılırken, enerji hatlarının jeopolitik gerilimlere yüksek bağımlılığı krizi derinleştiriyor. Şirketler kapasiteyi azaltarak ve riskleri yeniden dağıtarak şoku sınırlamaya çalışsa da krizin uzaması halinde sektörün dayanıklılığı soru işareti olmaya devam ediyor.
ABD’de maliyet baskısı artıyor
Fox Business’ın haberine göre birçok Amerikan havayolu şirketi, artan yakıt maliyetlerini dengelemek için yeni tasarruf tedbirleri uygulamaya koydu. JetBlue, Southwest Airlines, American Airlines ve United Airlines gibi şirketler kayıtlı bagaj ücretlerini artırdı.
Reuters’ın aktardığına göre, düşük maliyetli büyük havayollarının yöneticileri ABD Ulaştırma Bakanı Sean Duffy ile görüşmeye hazırlanıyor. Aynı zamanda Kongre’den, savaş nedeniyle yükselen yakıt maliyetlerini telafi etmek amacıyla geçici vergi muafiyetleri talep ediliyor.
Spirit Airlines, Frontier Airlines, Allegiant Air, Sun Country Airlines ve Avelo Airlines temsilcilerinin yer aldığı bir grup, geçtiğimiz hafta Kongre’ye gönderdiği mektupta uçak biletlerindeki yüzde 7,5’lik federal tüketim vergisinin ve uçuş başına 5,30 dolarlık ek verginin askıya alınmasını talep etti.
Öte yandan Air Canada, İran savaşı sonrası artan yakıt fiyatları nedeniyle ABD’ye yönelik bazı uçuşlarını askıya alacağını açıkladı. Yaz aylarında başlayacak ve en az beş ay sürecek kesintilerin, New York’taki John F. Kennedy Uluslararası Havalimanı ve Utah’taki Salt Lake City Uluslararası Havalimanı seferlerini etkileyeceği bildirildi.
Şirket, “Savaşın başlangıcından bu yana jet yakıtı fiyatları iki katına çıktı. Bu durum, düşük kârlı bazı hatların ekonomik olarak sürdürülemez hale gelmesine yol açtı” açıklamasını yaptı.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı, Avrupa’da jet yakıtı stoklarının “yaklaşık altı hafta” yetecek seviyede olabileceğini belirterek, Hürmüz krizi nedeniyle ciddi bir arz sıkıntısına işaret etti.
Yetkili, durumu “şimdiye kadar karşılaştığımız en büyük enerji krizi” olarak nitelendirirken, bunun küresel ekonomi üzerinde ağır etkiler oluşturacağını vurguladı. Krizin uzaması halinde büyüme ve enflasyon üzerinde baskının artacağı ifade edildi.
