İşin en dikkat çekici tarafı ise bu süreçte tarladaki üreticinin eline geçen paranın sadece yüzde 36,09 oranında artmış olması. Üstelik geçtiğimiz sene yaşanan şiddetli kuraklık ve don gibi olumsuz hava şartları bu yıl görülmemesine rağmen etiketlerin bu kadar şişmesi, sorunun salt arz-talep dengesinden ziyade aracı makasından kaynaklandığını açıkça ortaya koyuyor.
Kokteyl Domateste Yüzde 500'ü Aşan Rekor Zam
Piyasa rakamları incelendiğinde limon, brokoli, ıspanak, biber ve salatalıktaki sert yükselişler göze çarpıyor. Ancak asıl rekor, fiyatıyla adeta lüks tüketim maddesine dönüşen kokteyl domateste kırıldı.
-
Antalya Hali: Geçtiğimiz yıl en fazla 38 liraya kadar alıcı bulan kokteyl domates, 20 Nisan itibarıyla 220 liraya kadar çıkarak yüzde 567 gibi akılalmaz bir zam gördü.
-
İstanbul Hali: Geçen yıl maksimum 80 lira olan aynı ürün, bugün 215 liralardan işlem görerek yüzde 169 oranında zamlandı.
Normal salkım/sofra domatesinde de durum pek farklı değil. Türkiye'nin örtüaltı tarım merkezi Antalya'da geçen sene tavan fiyatı 30 lira olan normal domates, bu yıl 120 liraya kadar tırmanarak yüzde 300 oranında zamlandı. İstanbul'da ise aynı ürünün tepe fiyatı 50 liradan 155 liraya sıçrayarak yüzde 210'luk bir artış yaşadı.
Sivri Biber İstanbul'da Uçtu, Patates ve Soğan Nefes Aldırdı
Mutfakların demirbaşlarından sivri biber cephesindeki fiyat artışı, İstanbul'da Antalya'yı geride bıraktı. Geçtiğimiz yıl İstanbul halinde en yüksek 55 liradan satılan sivri biber, bu dönem 145 lira seviyelerine yükselerek yüzde 164'lük bir zam gördü. Antalya'da ise bu ürünün üst fiyat limiti 50 liradan 110 liraya dayandı.
Tüm bu zam fırtınasının ortasında yüzleri bir nebze olsun güldüren ürünler de var. Üretimdeki bolluğa bağlı olarak; geçmişte stokçuluk tartışmalarıyla gündemden düşmeyen patates ve soğan ile birlikte çilekte fiyatlar aşağı yönlü bir seyir izledi. Örneğin Antalya'da geçen yıl 23 liraya kadar çıkan patatesin hal fiyatı, bu yıl 20 liraya kadar geriledi.
Pazar Filesini Doldurmanın Bedeli Bin Liraya Dayandı
Seçilen bu 10 farklı ürünün her birinden sadece birer kilogram alınarak hazırlanan örnek bir pazar file maliyeti ise ürkütücü boyutlara ulaştı:
-
İstanbul Maliyeti: Geçtiğimiz yıl bu sepeti doldurmak 383 ile 508 TL arasında değişirken, bugün bu tutar 576 ile 999 TL aralığına tırmanarak yüzde 97 oranında ağırlaştı.
-
Antalya Maliyeti: Geçen sene 243 ile 462 TL arasında dolan aynı file, bu sene 443 ile 890 TL arasında bir maliyet çıkararak yüzde 93'lük bir artış kaydetti