Dünya, Güneş’ten kaynaklanan en güçlü uzay hava olaylarından biriyle karşı karşıya. Uzmanlar, gezegenimizin şu anda G4 seviyesinde (şiddetli) bir jeomanyetik fırtınanın etkisi altında olduğunu, fırtınanın G5 (aşırı) seviyesine kadar çıkabileceğini belirtiyor.
Fırtınaya, 18 Ocak’ta Güneş’te meydana gelen X1.9 sınıfı güçlü bir güneş patlaması ve buna eşlik eden koronal kütle atımı (CME) neden oldu. CME’nin Dünya’ya yönelmesiyle, gezegenin manyetik alanı ciddi biçimde etkilendi. Yetkililer, bu durumun elektrik şebekelerinde aksamalara, radyo iletişiminde kesintilere ve uzay araçlarında teknik sorunlara yol açabileceği uyarısında bulundu.
Uzay havası uzmanları, CME’nin ardından gelen büyük bir koronal delik nedeniyle güneş rüzgarının hızının olağanüstü seviyelere çıktığını açıkladı. Ölçümlere göre güneş rüzgarı saniyede yaklaşık 1.070 kilometre hıza ulaştı; bu, normal ortalamanın neredeyse üç katı.
Gelişmelerin olumlu tarafı ise gökyüzünde yaşanacak görsel şölen. Uzmanlar, güçlü jeomanyetik fırtına nedeniyle aurora (kutup ışıkları)'nın alışılmadık derecede düşük enlemlerden bile görülebileceğini ifade ediyor. Bu durumun, Mayıs 2024’te yaşanan ve “tarihi” olarak nitelendirilen süper fırtınayla benzer bir etki oluşturabileceği belirtiliyor.
Öte yandan NOAA Space Weather Prediction Center, söz konusu güneş olayıyla bağlantılı S4 seviyesinde bir radyasyon fırtınasının da kaydedildiğini, bunun 2003’ten bu yana görülen en güçlü radyasyon fırtınalarından biri olduğunu açıkladı. Radyasyon seviyesinin şu anda düşüşe geçtiği, ancak jeomanyetik etkinliğin bir süre daha devam edebileceği bildirildi.
Yetkililer, özellikle yüksek enlemlerde uçuş yapan hava araçları, uydu operatörleri ve enerji altyapıları için dikkatli olunması çağrısında bulunurken, gökyüzü meraklılarına ise gece saatlerinde aurora gözlemi için uygun koşulları takip etmeleri önerildi.
