Türkiye'de çalışma hayatını derinden etkileyen ve doğum izni süresini on altı haftadan yirmi dört haftaya çıkaran yasal düzenleme resmen yürürlüğe girdi. Kamuoyunda daha çok uzayan tatil süreleri konuşulurken, arka planda annelerin bütçesini büyük ölçüde rahatlatacak bir analık ödeneği farkı oluştu. SGK sistemi üzerinden yatırılan bu tutarın alınabilmesi için eski raporların güncellenmesi zorunluluğu bulunuyor.
UZMAN İSİMDEN KRİTİK BAŞVURU UYARISI
Sosyal Güvenlik Danışmanı ve SSK Management CEO’su Sertaç Sedat Köksal, çalışan annelerin yeni haklarını kullanırken mağdur olmamaları gerektiğine dikkat çekerek şunları söyledi:
"Şu an herkes sadece ‘izin uzadı’ kısmını konuşuyor. Oysa asıl kritik konu SGK’nın yaptığı analık ödeneğidir. Yeni düzenlemeyle birlikte çalışan anneler, doğru başvuru yapmaları halinde ciddi bir ek gelir elde edecekler. Ama altını çiziyorum: Bu hak otomatik işlemiyor, başvuru yapılmazsa kayıp yaşanır"
ASGARİ ÜCRETLİ ANNEYE 41 BİN LİRA FARK
Yapılan yasal değişikliğin ardından asgari ücretli yurttaşların alacağı ödenek tablosu da tamamen değişti. Eski sistemde yüz on iki gün üzerinden yapılan hesaplamalarla annelere yaklaşık 82 bin 208 lira ödeniyordu. Yeni düzenlemeyle günlük tutar aynı kalmasına rağmen, sürenin yüz altmış sekiz güne çıkması ödenecek rakamı yaklaşık 123 bin 312 liraya ulaştırdı. Böylece annelerin eline sadece süre artışından kaynaklı olarak fazladan 41 bin 104 liralık bir meblağ geçiyor.
PARANIN YANMAMASI İÇİN İZLENMESİ GEREKEN ADIMLAR
Yasa yürürlüğe girmiş olsa da sağlık kurumlarının sistemlerinde eski raporlar geçerliliğini korumaya devam ediyor. Yurttaşların uzatılan süreden ve bu 41 bin liralık farktan yararlanabilmesi için öncelikle doğum yapılan hastanedeki polikliniğe giderek raporlarını güncellemeleri şart koşuluyor. Doktorun yeni süreyi sisteme işlemesiyle birlikte kurum tarafındaki süreç doğrudan başlıyor. Uzmanlar bu aşamada "Rapor kısa girildiyse, ödeme de kısa olur" uyarısını yaparak ilk adımın hayati önem taşıdığını belirtiyor.
Sağlık kuruluşundaki işlemlerin tamamlanmasının ardından işverene de resmi bir bildirim yapılması gerekiyor. Çalışanların, yasal olarak izinli sayılabilmeleri adına kurumlarına "Doğum izni süremin yeni düzenlemeye göre uzatılmasını talep ediyorum" yazılı bir dilekçe sunmaları büyük önem taşıyor. Tüm bu aşamaların ardından e-Devlet kapısı üzerinden ödeme günü ve tutar kontrollerinin yapılması tavsiye ediliyor.
SABİT MAAŞLILAR İÇİN BİLİNMEYEN HAK
Mevzuatın pek bilinmeyen bir diğer noktası ise sabit maaşla çalışan yurttaşları ilgilendiriyor. Sertaç Sedat Köksal, bu konudaki gizli hakka işaret ederek şu ifadeleri kullandı:
"Eğer çalışan işyerinde maktu (sabit) ücretle çalışıyorsa ve SGK ödemesi maaşın altında kalıyorsa, aradaki fark işverenden talep edilebilir. Bu hak çoğu çalışan tarafından bilinmiyor."
Doğum izni sistemindeki bu yeni düzenlemenin sadece sosyal bir hak değil, aynı zamanda anneler için güçlü bir ekonomik fırsat olduğu hatırlatılırken, resmi işlemlerin vakit kaybetmeden tamamlanması isteniyor.