Çin Dışişleri Bakanlığı bugün (Perşembe), Washington’un Pekin’in bazı Afrika ülkelerine Tayvan lideri Lai Ching-te’ye verilen hava sahası geçiş izinlerini iptal etmeleri yönünde baskı yaptığına dair eleştirilerinin ardından, ABD’yi “Tek Çin” ilkesine bağlı kalmaya çağırdı. Bu gelişmeler, Tayvan liderinin Afrika’nın güneyindeki Esvatini’ye yapmayı planladığı ziyareti iptal etmek zorunda kalmasına yol açtı.
Tayvan bu hafta yaptığı açıklamada, Seyşeller, Mauritius ve Madagaskar’ın, Esvatini’ye planlanan ziyaret kapsamında başkanlık uçağının hava sahasından geçişine verdiği izinleri tek taraflı olarak iptal ettiğini bildirdi. Esvatini, Tayvan’ın diplomatik müttefiklerinden biri olarak biliniyor.
Günlük basın toplantısında konuşan Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Guo Jiakun, Pekin’in ABD’nin eleştirilerine karşı olduğunu ve bunları asla kabul etmeyeceğini belirterek, Washington’u Çin’in iç işlerine müdahale etmeyi bırakmaya çağırdı.
ABD ise çarşamba günü yaptığı açıklamada, bazı ülkelerin Tayvan liderinin uçağına hava sahası izni vermemesi üzerine Çin’i “korkutma kampanyası” yürütmekle suçladı. Tayvan, salı günü yaptığı açıklamada, Seyşeller, Mauritius ve Madagaskar’ın uçuş izinlerini “ani ve önceden uyarı olmaksızın” geri çekmesi nedeniyle başkanın ziyaretini ertelediğini duyurmuştu.
Tayvan, bu kararın arkasındaki temel nedenin “Çin makamlarının, özellikle ekonomik baskı araçlarıyla uyguladığı yoğun baskı” olduğunu ifade etti.
ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü AFP’ye yaptığı açıklamada, “Birçok ülkenin Tayvan liderinin Esvatini’yi ziyaret etmesini engellemek amacıyla hava sahası geçiş izinlerini iptal ettiğine dair haberlerden endişe duyuyoruz” dedi. ABD Dışişleri Bakanlığı ayrıca yaptığı yazılı açıklamada, söz konusu ülkelerin “Çin’in talebi doğrultusunda hareket ettiğini” ve bunun Pekin’in Tayvan ile müttefiklerine karşı yürüttüğü “korkutma kampanyasının yeni bir örneği” olduğunu savundu.
Öte yandan Çin Dışişleri Bakanlığı, “uluslararası hukuka uygun şekilde Tek Çin ilkesine saygı gösteren” ülkeleri tebrik etti. Bakanlık Sözcüsü Guo Jiakun, ABD’nin suçlamalarının “hiçbir dayanağı olmadığını” vurgulayarak, “ABD, Çin’in ulusal egemenliğini korumak için attığı meşru adımları sorumsuzca eleştirdi” dedi. Guo ayrıca, “Bu tür davranışlar, gerçeklerin tamamen çarpıtılması ve doğru ile yanlışın birbirine karıştırılmasıdır” ifadelerini kullandı.
Çin, Tayvan adasını kendi topraklarının bir parçası olarak görüyor. Pekin yönetimi sorunun barışçıl yollarla çözülmesini tercih ettiğini belirtse de, kontrolü sağlamak için güç kullanımını dışlamıyor.
Daha önce Svaziland olarak bilinen Esvatini ise Tayvan’ın egemenliğini tanımaya devam eden 12 ülkeden biri konumunda bulunuyor. Çin ise diğer ülkeleri Taipei ile diplomatik ilişkilerini keserek Pekin’i tanımaya ikna etmiş durumda.
