2022 yılında yayımlanan bir araştırma, burun karıştırmak ile demans geliştirme riskinin artması arasında zayıf ama makul bir bağ buldu.
Burun karıştırma sırasında burun içindeki dokulara zarar verildiği durumlarda, bazı kritik bakteri türleri beyne daha kolay ulaşabiliyor. Beyin ise bu bakterilerin varlığına, Alzheimer hastalığının belirtilerine benzeyen tepkiler veriyor.
Avustralya’daki Griffith Üniversitesi’nden bilim insanlarının başını çektiği bir ekip, Chlamydia pneumoniae adı verilen, insanlarda enfeksiyon ve zatürreye yol açabilen bir bakteri ile deneyler yaptı. Bu bakteriye, geç başlangıçlı demans vakalarının çoğunun beyninde de rastlanmıştı.
Araştırmada, farelerde bu bakterinin koku siniri (burun boşluğu ile beyni birbirine bağlayan sinir) üzerinden beyne ulaşabildiği gösterildi. Dahası, burun boşluğunun tavanını kaplayan ince doku tabakasında (nazal epitel) hasar olduğunda sinir enfeksiyonlarının kötüleştiği görüldü.
Bu durum, farelerin beyninde enfeksiyonlara karşı üretilen amiloid-beta proteini birikiminin artmasına yol açtı. Alzheimer hastalarının beyninde de yüksek miktarda bulunan bu protein, kümeler (plaklar) halinde depolanıyor. Griffith Üniversitesi’nden sinirbilimci James St John, 2022 Ekim’inde araştırma yayımlandığında şunları söyledi:
“Chlamydia pneumoniae bakterisinin doğrudan burundan beyne ulaşarak Alzheimer’a benzeyen patolojileri tetikleyebildiğini ilk kez biz gösterdik. Bunu fare modelinde gördük ve kanıtlar insanlar için de potansiyel olarak ürkütücü.”
Araştırmacılar, bakterinin farelerin merkezi sinir sisteminde çok hızlı yayıldığını, enfeksiyonun 24 ila 72 saat içinde gerçekleştiğini fark etti. Bakteri ve virüslerin burnu beyne giden hızlı bir yol olarak gördüğü düşünülüyor.
Burun karıştırmak ise pek de nadir bir alışkanlık değil. Hatta 10 kişiden 9’una kadarının bunu yaptığı tahmin ediliyor
