ABD ile Brezilya arasındaki ticari ilişkiler geriliyor. Washington yönetimi, Brezilya'nın adil olmayan ticaret politikalarını öne sürerek önümüzdeki haftadan itibaren ithal ürünlere %25 ek gümrük vergisi getireceğini açıkladı. Dev yaptırım paketinden kahve, et, portakal ürünleri ve uçak parçaları muaf tutulurken, yaklaşık 3 bin ürün bu karardan olumsuz etkilenecek.
Brezilya Sanayi Bakanı Márcio Elias Rosa, kararın 2024 verilerine göre 7,4 milyar dolarlık (toplam ABD ihracatının %18'i) ticareti doğrudan vuracağını söyledi. Teslim olmayacaklarını belirten Brezilya hükümeti, 2025 tarihli karşılıklılık yasasını öne sürerek ABD ürünlerine misilleme yapmaya hazırlanıyor.
Cumhurbaşkanı Luiz Inácio Lula da Silva'nın ofisi ise ABD'nin "adil olmayan ticaret" suçlamalarını reddederek, 2025 yılında ABD'den yapılan ithalatın yüzde 76'sının gümrüksüz ülkeye girdiğini, Amerikan ürünlerine uygulanan ortalama efektif vergi oranının ise yalnızca yüzde 3,1 olduğunu açıkladı.
Hükümet ayrıca, Dünya Ticaret Örgütü'nün uyuşmazlık çözüm mekanizmasına başvurulması ve karşılıklı tarifeler dahil çeşitli ticari önlemlerin gündemde olduğunu duyurdu.
Dışişleri Bakanı'ndan Rubio'ya sert tepki
Brezilya Dışişleri Bakanı Mauro Vieira, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun açıklamalarını "kabul edilemez" ve "Brezilya halkına hakaret" olarak değerlendirdi.
Vieira, Washington yönetiminin Amerikan şirketlerine bazı sektörlerde ayrıcalıklı erişim sağlanması için Brezilya'ya baskı yaptığını öne sürerek, ülkesinin müzakere masasını hiçbir zaman terk etmediğini söyledi.
Rubio ise sosyal medya platformu X'te yaptığı paylaşımda tarifelerin, Lula'nın anlaşma yapmak yerine egosunu öne koymasının sonucu olduğunu savundu.
Buna karşılık Vieira "Rubio dost bir ülkenin devlet başkanına kaba ve küstahça saldırmıştır. 'Ego' olarak nitelendirdiği şey, Brezilya'nın egemenliğini ve işçi ile şirketlerinin çıkarlarını savunma kararlılığıdır." ifadelerini kullandı.
ABD ticaret fazlasına rağmen tarife uyguluyor
Haberde yer alan verilere göre, ABD uzun yıllardır Brezilya ile ticaretinde açık değil, fazla veriyor. Geçen yıl ABD'nin Brezilya'ya ihracatı, ithalatını yaklaşık 42 milyar dolar aştı. Bu durum, Brezilya'nın yeni tarifelerin ekonomik gerekçelerden çok siyasi nedenlerle uygulandığı yönündeki değerlendirmelerini güçlendirdi.
Brezilya Ulusal Sanayi Konfederasyonu da yeni vergilerin iki ülke şirketleri açısından belirsizliği artıracağını ve ihracat üzerinde baskı oluşturacağını açıkladı.
Uzman: Tarifeler için gerekçe aranıyor
Cato Enstitüsü'nden ticaret uzmanı Scott Lincicome, ABD yönetiminin dijital hizmet ticaretine ilişkin bazı sınırlı itirazlarının hukuki dayanağı olabileceğini ancak farklı iddiaların da dosyaya eklenmesiyle sürecin siyasi bir nitelik kazandığını belirtti.
Eski Brezilya Dış Ticaret Sekreteri Welber Barral ise Brezilya'nın ihracatını giderek farklı pazarlara yönlendirdiğini belirterek, Kanada ve Mercosur üzerinden yeni ticaret anlaşmalarının gündemde olduğunu ifade etti.
Brezilyalı yetkililer, son tarife kararında eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro'ya yakın siyasi çevrelerin Washington'daki temaslarının etkili olduğunu öne sürerken, ülkede yaklaşan seçimler öncesinde ABD ile yaşanan ticaret geriliminin iç siyasette de önemli bir tartışma konusu haline geldiğini belirtti.
