Peygamber Efendimiz Sallallahu Aleyhi Vesellem bir bayram günü ashabına şöyle söylemiştir: “Bu günümüzde (bayramda) yapacağımız ilk iş namaz kılmaktır.” (Buhari)
Peki bayram namazı farz mıdır, sünnet midir?
Bu konuda mezhepler farklı görüşler belirtmişlerdir.
- Hanefilere göre bayram namazı Cuma namazına benzer bir namazdır. Kılınması erkekler için vaciptir ve mutlaka cemaatle kılınması gerekir. Kadınlar dilerlerse camide cemaatle kılabilirler ancak bayram namazı onlara vacip değildir.
- Şafiilere göre bayram namazı müekked bir sünneti kifayedir. Bu şu anlama gelir. Toplumda bayram namazı kılınmalıdır. Çünkü bu sosyal bir sorumluluktur. Ancak her fert için ayrı ayrı düşünüldüğünde bayram namazı sünnettir ve cemaatle kılınma zorunluluğu yoktur. Ayrıca Şafiiler kadın erkek ayrımı da yapmazlar. Mükellef olan herkesin bayram namazı kılması sünnet-i müekkeddir.
Bayram Namazı Kılarken Nasıl Niyet Edilir?
Hanefilerde bayram namazı vacip olduğu için, niyet getirirken hangi bayram olduğunun (Ramazan bayramı mı, Kurban bayramı mı olduğunun) belirtilmesi gerekir. Mesela: "Niyet ettim Allah rızası için vacip olan Ramazan Bayramı namazını kılmaya, uydum hazır olan imama" denmesi gerekir.
Şafii mezhebinde ise niyet "Niyet ettim Allah rızası için iki rekat bayram namazı kılmaya" şeklinde yapılır.
Bayram Namazında Kaç Tekbir Vardır
Hanefilere göre bayram namazında 3 kez tekbir getirilir, Şafiilere göre 7 tekbir getirilir. Şafiilere göre her tekbirden sonra “Subhanallahi velhamdulillahi ve lailaheillallahu Vallahu Ekber” demek sünnettir. Hanefilerde böyle bir ayrıntı yoktur.
Bayram Namazı Kaç Rekat Kılınır?
Bayram namazı Hanefilerde de, Şafiilerde de 2 rekattır. Hanefilere göre bu namazı kılmanın şartlarından biri de cemaate yetişmektir. Şafiiler bayram namazının cemaatle kılınması gerektiğini söylerler ancak Hanefiler gibi bunu namazın kabul olması için bir şart olarak görmezler.
Bayram Namazının Farzı Kaçtır? Bayram Namazı İlk Sünnet Kaç Rekattır?
Bayram namazının ne öncesinde ne de sonrasında sünnet namaz yoktur. Camiye gelenler namazı beklerken teşrik tekbirleri getirir ve zikirlerle meşgul olurlar. Farzı ise 2 rekattır.
Bayram Namazı Nasıl Kılınır “İki Salla Bir Bağla” ile Kast Edilen Nedir?
Bayram namazında normal namazlardan daha fazla tekbir getirilir. Halk arasında "iki salla bir bağla" olarak tabir edilen ifade, bayram namazındaki bu ilave tekbirlerin uygulama biçimidir.
İlk rekatta Subhaneke’den sonra alınan üç tekbirin ilk ikisinde eller yana salınır, üçüncüsünde ise bağlanır. Namazın ritmini kolayca hatırlamak için kullanılan hatırlatıcı bir ibaredir. Yani ilk iki tekbirde elini kenarlara sal, üçüncü tekbirde bağla. Anadolu insanına has, gayet hoş ve akılda kalıcı veciz bir ifade…
Bayram Namazının 1. Rekatında Ne Yapılır?
- Hanefilerde: Niyet edilir, iftitah tekbiri alınır ve eller bağlanır. Sübhaneke okunur. Ardından eller kulaklara kaldırılarak üç kez "Allahuekber" denir (ilk ikisinde eller salınır, üçüncüsünde bağlanır). Fatiha ve zammı sure okunarak rüku ve secdeye gidilir.
- Şafiilerde: İftitah tekbirinden sonra Veccehtu duası okunur. Ardından ilk rekatta 7 kez zevaid tekbiri alınır. Her tekbir arasında "Sübhanallahi velhamdülillahi..." zikri okunur. Sonra Fatiha ve sureye geçilir.
Bayram Namazının 2. Rekatında Ne Yapılır?
Bayram namazının kılınışında iki mezhep arasındaki asıl fark burada ortaya çıkar.
Hanefi Mezhebine Göre kıraat (okunması gereken ayetler ve zikirler) tekbirlerden önce gelir. Uygulama sırası şöyledir:
- Kıraat: İkinci rekata kalkınca imam gizlice "Besmele" çeker, ardından yüksek sesle Fatiha ve bir sure okur.
- Zevaid Tekbirleri: Okuma bittikten sonra, rükuya gitmeden hemen önce eller kulaklara kaldırılarak imamla birlikte üç ilave tekbir alınır. Her üç tekbirde de eller yanlara salınır.
- Rükuya Geçiş: Dördüncü tekbir alınırken eller kaldırılmaz, doğrudan rükuya gidilir.
- Tamamlama: Rükudan sonra son tahiyyata oturulur ve namaz bitirilir.
Şafii Mezhebine Göre ikinci rekatın başında, henüz kıraate başlamadan birinci rekattaki gibi tekbirler alınır. Ancak bu kez 7 değil, 5 kez tekbir getirilir. Şafiilerde 2. rekatın kılınış şekli şöyledir.
- 5 Tekbir: İkinci rekata kalktıktan sonra Fatiha’ya başlamadan önce 5 kez tekbir getirilir. İkinci rekata kalkarken getirilen tekbir bu sayıdan hariç tutulur.
- Zikir: Hanefilerden farklı olarak her tekbirden sonra "Sübhanallahi velhamdülillahi velâ ilâhe illallahu vallahu ekber" zikri tekrar edilir.
- Kıraat ve Selam: Tekbirlerin ardından Fatiha ve bir sure (tercihen Kamer veya Gaşiye suresi) okunur. Rüku ve secdeler yapılarak namaz selamla bitirilir.
Bayram Namazında Kaç Kere Tekbir Alınır?
Bayram namazında getirilen toplam tekbir sayısı Hanefilerde 6 Şafiilerde 12’dir. Birinci rekatta Hanefiler 3 Şafiiler 7 tekbir getirir. İkinci rekatta Hanefiler 3 Şafiiler 5 tekbir getirir.
Bayram Namazının Rükunları Nelerdir?
Namazın genel rükunları olan İftitah tekbiri, Kıyam (ayakta durmak), Kıraat (Kur'an okumak), Rüku ve Sücud (secdeler) ile son oturuş bayram namazının da temel rükunlarıdır. Bunlardan biri eksik olduğunda namaz geçerli olmaz.
Bayram Namazının Şartları Nelerdir?
Hanefilere göre bir kimsenin bayram namazı kılabilmesi için erkek olması, hür olması, mukim olması gibi şartlar vardır. Şafiilerde bu tür şartlar yoktur. Herkes bayram namazı kılabilir.
Bayram Namazı Neye Göre Kılınır?
Bayram namazı sünnettir. Peygamber efendimiz her bayrama mutlaka namaz ile başlamıştır. Bu konuda şöyle buyurmuşlardır:
إِنَّ أَوَّلَ مَا نَبْدَأُ بِهِ فِي يَوْمِنَا هَذَا أَنْ نُصَلِّيَ
Bu günümüzde (bayramda) yapacağımız ilk iş namaz kılmaktır. (Buhari)
Bayram Günü Sabah Namazı Nasıl Kılınır?
Bayram günü kılınan sabah namazı ile diğer günler kılınan sabah namazı arasında hiçbir fark yoktur.
Evde Tek Başına Bayram Namazı Kılınır mı?
Şafiilere göre kılınabilir, Hanefilere göre kılınamaz. Hanefiler bayram namazının Cuma namazı gibi cemaatle kılınmasının şart olduğunu söylemişlerdir.
Bayram Namazı Kılmamanın Günahı Nedir?
Hanefilerde günahtır, Şafiilerde günah değildir ancak büyük bir sevaptan bile isteye mahram kalmak bir Müslümana yakıştırılmamıştır.
Kadınlar Neden Bayram Namazı Kılmaz? Kadın Evde Bayram Namazı Kılabilir mi?
Bayram namazını kılmak kadınlara yasak değildir. Sadece evde yemek ve kahvaltı hazırlamak gibi bir sorumlulukları olabileceğinden hareketle bayram namazı onlara vacip kılınmamıştır. İsteyen kadın, camiye gidip bayram namazını cemaatle kılabilir. Hatta Şafii mezhebine mensup olan kadınlar dilerlerse bayram namazını evlerinde de kılabilirler.