Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, katıldığı canlı yayında Hürmüz Boğazı’nda yaşanan krizin küresel ekonomi açısından son derece ağır sonuçlar doğurduğunu belirterek, mevcut durumun 1970’lerden bu yana yaşanan tüm enerji arz şoklarından daha büyük olduğunu söyledi.
Şimşek, dünya sıvılaştırılmış doğalgazı ile petrolün yaklaşık beşte birinin, jet yakıtı, nafta, gübre ve benzeri ürünlerin ise yaklaşık üçte birinin Hürmüz Boğazı üzerinden taşındığını belirtti. 1973 petrol krizi, Körfez savaşları ve Rusya-Ukrayna savaşı gibi süreçlerle mevcut tabloyu kıyaslayan Şimşek, “Bu şok, geçmişte yaşananların tamamından daha büyük bir şok” ifadelerini kullandı.
“Küresel enflasyon yeniden yükselişe geçecek”
Krizin ilk etkisinin enflasyon kanalı üzerinden hissedileceğini belirten Şimşek, enerji ve emtia fiyatlarında sert yükselişler yaşandığını söyledi. Brent petrolün savaş öncesine göre yüzde 57 yükseldiğini kaydeden Şimşek, Avrupa’da doğalgaz fiyatlarının yüzde 44 arttığını, üre gübresinde yüzde 120’yi, jet yakıtında ise yüzde 130’u aşan fiyat artışları görüldüğünü ifade etti. Birçok havayolunun uçuşlarını azaltmaya başladığını söyleyen Şimşek, küresel enflasyonun yeniden yüzde 5-6 bandına yükselme riskinin arttığını belirtti.
“Faiz indirimleri büyük ihtimalle duracak”
Şimşek, yükselen enflasyon baskısıyla birlikte küresel finansal koşullarda da sıkılaşma yaşandığını söyledi. ABD, İngiltere ve Avrupa’da uzun vadeli tahvil faizlerinin yükseldiğine dikkat çeken Şimşek, kısa vadeli faiz indirimlerinin büyük ihtimalle duracağını ifade etti.
IMF senaryolarını anlattı
Uluslararası Para Fonu’nun (International Monetary Fund) farklı petrol fiyatı senaryoları üzerinde çalıştığını belirten Şimşek, baz senaryoda petrolün 82 dolar seviyesinde öngörüldüğünü ancak mevcut tablonun bu tahmini geçersiz kıldığını söyledi. Şimşek, petrolün 100 dolar seviyesinde kalması durumunda küresel büyümenin yüzde 2,5 seviyelerine gerileyebileceğini, 110 dolarlık senaryoda ise büyümenin yüzde 2’nin altına düşebileceğini kaydetti.
“Tarihsel olarak petrol fiyatlarının yüzde 50’den fazla yükseldiği uzun dönemlerde genellikle küresel resesyon yaşandı” diyen Şimşek, mevcut tıkanıklığın fiili savaş kadar ağır ekonomik sonuçlar doğurduğunu vurguladı.
“Türkiye’de enerji arz güvenliği sorunu yok”
Türkiye’nin enerji tedariği açısından şu an için bir sorun yaşamadığını söyleyen Şimşek, son 20-25 yılda enerji kaynaklarının çeşitlendirilmesi sayesinde Hürmüz Boğazı’na bağımlılığın düşük seviyeye indirildiğini belirtti.
Boru hatları, LNG kapasitesi ve depolama yatırımlarına dikkat çekerek, “Jet yakıtında sorun yok, doğalgazda sorun yok, petrolde sorun yok” dedi.
