Bir anketin sonuçlarına göre, Avrupa'da ABD'nin güvenlik garantilerine duyulan güven tarihi düşük seviyelere geriledi. 15 ülkede yapılan araştırmada katılımcıların yalnızca yaklaşık onda biri ABD'yi müttefik olarak tanımlarken, çoğunluk ülkelerinin saldırıya uğraması halinde Washington'ın yardıma geleceğine inanmadığını belirtti.
Araştırma, önümüzdeki haftalarda Fransa ve Türkiye'de düzenlenecek kritik G7 ve NATO zirveleri öncesinde, düşünce kuruluşu European Council on Foreign Relations (ECFR) tarafından çarşamba günü yayımlandı.
Raporun yazarları, sonuçların Avrupa'da ABD'ye yönelik "derin bir güvensizliği" ortaya koyduğunu ifade etti.
Araştırma ayrıca birçok Avrupalının, Donald Trump görevden ayrıldıktan sonra Washington ile ilişkilerin düzeleceğine inandığını ancak o zamana kadar Avrupa'nın kendi savunmasını güçlendirmeye ve ABD'nin güvenilmezliğine karşı önlem almaya daha hazır hale geldiğini gösterdi.
Rapora göre Trump'ın Orta Doğu'daki saldırgan politikaları, Grönland'a yönelik tehditleri, Avrupa'daki üslerden asker çekme vaatleri ve NATO'nun geleceğine dair şüpheci yaklaşımı Avrupa'da daha pragmatik bir tutumun gelişmesine yol açtı.
ECFR kıdemli politika uzmanı ve raporun ortak yazarı Jana Kobzová, "Kıta genelinde Washington'a bağımlılığı azaltma yönünde açık bir destek var. Avrupalılar daha yüksek savunma harcamalarına giderek daha fazla sıcak bakıyor ve komşu ülkelerin bir kriz durumunda yardıma geleceğine dikkat çekici ölçüde güven duyuyor" dedi.
Bir diğer ortak yazar ve ECFR uzmanı Paweł Zerka ise kamuoyundaki daha fazla savunma özerkliği talebinin Avrupa liderlerine güvenlik alanında daha hızlı ve daha ileri adımlar atma fırsatı sunduğunu belirtti.
Mayıs ayında Avusturya, Bulgaristan, Danimarka, Estonya, Fransa, Almanya, Macaristan, İtalya, Hollanda, Polonya, Portekiz, İspanya, İsveç, İsviçre ve Birleşik Krallık'ta gerçekleştirilen araştırmada, katılımcıların ortalama yalnızca yüzde 11'i ABD'yi müttefik olarak gördüğünü söyledi.
Bu oran altı ay önce yüzde 16, Kasım 2024'te ise yüzde 22 seviyesindeydi.
Araştırmada ABD en çok "gerekli bir ortak" olarak tanımlanırken, Avrupalıların yüzde 13'ü ABD'yi rakip, yüzde 12'si ise doğrudan hasım olarak gördüğünü belirtti.
Ankete katılan tüm ülkelerde çoğunluk, bir saldırı durumunda ABD'nin yardıma geleceğine artık güvenmediğini ifade etti. Bulgaristan hariç çoğu ülkede insanlar, böyle bir durumda en azından bazı Avrupa ülkelerinin yardım edeceğine inanıyor.
Araştırma, Avrupalıların geçen yıla kıyasla ulusal savunma harcamalarının artırılmasını destekleme eğiliminin ortalama yüzde 4 yükseldiğini gösterdi. İtalya ise çoğunluğun hâlâ savunma harcamalarına karşı çıktığı tek ülke oldu.
Katılımcıların ortalama yüzde 47'si daha fazla savunma harcamasını finanse etmek için AB ortak borçlanmasını desteklerken, yüzde 35'i buna karşı çıktı. Destek en yüksek seviyede Portekiz, Danimarka, Hollanda ve İspanya'da görüldü.
Anket yapılan ülkelerin neredeyse tamamında katılımcıların çoğunluğu, ülkelerinin ABD askeri teçhizatına olan stratejik bağımlılığını azaltması gerektiğini savundu. "Avrupa'dan satın al" yaklaşımına en güçlü destek Danimarka, Hollanda, İsveç, Portekiz, Fransa, İsviçre, Birleşik Krallık ve İspanya'da kaydedildi.
Buna karşılık, daha yüksek savunma bütçelerini finanse etmek için kamu harcamalarının kısılması fikrine destek oldukça sınırlı kaldı. En güçlü muhalefet İtalya, Avusturya, Almanya, İspanya ve Danimarka'da görüldü.
NATO'nun yerine yalnızca Avrupa Birliği ülkelerinden oluşacak yeni bir savunma örgütü kurulması fikrine de sınırlı destek verildi. Katılımcıların yalnızca yüzde 29'u bu seçeneği destekledi.
Bulgaristan hariç hemen her ülkede baskın görüş, Trump'ın görevden ayrılmasının ardından ABD-Avrupa ilişkilerinin muhtemelen düzeleceği yönünde oldu. Bu görüş özellikle Fransa, İspanya, Danimarka, Hollanda ve İsveç'te yüzde 60'ın üzerinde destek gördü.
Enerji maliyetlerindeki artışa rağmen Avrupalıların yüzde 44'ü Rusya'dan yeniden petrol ve doğal gaz ithal edilmesinin "kötü" ya da "çok kötü" bir fikir olduğunu belirtti.
Öte yandan Ukrayna'nın Avrupa Birliği üyeliği Avrupa kamuoyunu bölmeye devam ediyor. Macaristan, Bulgaristan, Avusturya, Almanya ve hatta Kiev'in en güçlü destekçilerinden biri olan Estonya'da bile katılımcılar, mevcut koşullarda Ukrayna'nın AB'ye kabul edilmesine destek vermekten çok karşı çıkma eğiliminde olduklarını ifade etti.
