İngiltere haziran ayı sıcaklık rekorunu kırarken, Fransa üst üste ikinci gün tarihindeki en sıcak günü kaydetti. Avrupa'nın geniş bir bölümünü etkisi altına alan sıcak hava dalgası 90 milyondan fazla insanı etkilerken, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) aşırı sıcakların "insan hayatını riske attığı" uyarısında bulundu.
İngiltere Meteoroloji Ofisi'nin (Met Office) geçici verilerine göre, iklim değişikliğinin de etkisiyle Hampshire'ın Gosport kentinde sıcaklık 36,1 dereceye ulaştı. Günün erken saatlerinde Batı Sussex'teki Wiggonholt'ta ise 35,8 derece ölçüldü.
Fransa ise 1947'de kayıtların tutulmaya başlanmasından bu yana en sıcak gününü yaşadı. Ülkenin meteoroloji kurumu Météo-France, gündüz ve gece sıcaklıklarının ortalamasını gösteren ulusal sıcaklık endeksinin 30 dereceye yükselerek yeni bir rekora ulaştığını açıkladı.
Böylece, 2003 Ağustos ve 2019 Temmuz aylarındaki sıcak hava dalgalarında kaydedilen 29,4 derecelik önceki rekor geride bırakıldı.
İngiltere'de ise daha önceki haziran ayı rekoru, 1957 yılında Londra'nın Camden Square bölgesinde ve 1976 yılında Southampton'da ölçülen 35,6 dereceydi. Ülkede şimdiye kadar kaydedilen en yüksek sıcaklık ise 19 Temmuz 2022'de Lincolnshire'ın Coningsby kentinde ölçülen 40,3 derece olarak kayıtlarda yer alıyor.
Avrupa'nın büyük bölümü kavruluyor
Batı Avrupa'nın büyük kısmı aşırı sıcakların etkisi altında kalmaya devam ediyor. AFP'nin hesaplamalarına göre, çoğunluğu Fransa ve İspanya'da olmak üzere en az 94 milyon kişinin 35 derecenin üzerindeki sıcaklıklara maruz kalması bekleniyor.
Avrupa genelinde ise yaklaşık 350 milyon kişi, yani nüfusun üçte ikisine yakını, 30 derecenin üzerindeki sıcaklıklarla karşı karşıya bulunuyor.
İspanya Meteoroloji Kurumu, pazartesi günü ülke genelindeki ortalama sıcaklığın 28,08 derece, salı günü ise 28,17 derece olduğunu ve bunun haziran ayı için şimdiye kadarki en yüksek değer olduğunu açıkladı.
Fransa'da ise aşırı sıcak nedeniyle kırmızı alarm verilen il sayısı artırıldı. Météo-France, ülke nüfusunun dörtte üçünden fazlasının yaşadığı 72 ilde perşembe günü kırmızı alarm ilan edildiğini duyurdu. Bir gün önce bu sayı 58'di.
AFP'nin Fransız meteoroloji verilerine dayandırdığı analizine göre, sıcak hava dalgasının 17 Haziran'da başlamasından bu yana ülkedeki 50'den fazla ilde sıcaklık 40 dereceyi aştı.
Meteoroloji kurumu sıcakların hafta sonuna kadar süreceğini öngörürken, yetkililer okul bitirme sınavlarının tarihlerini değiştirdi, Eyfel Kulesi ve Louvre Müzesi'nin ziyaret saatlerini kısalttı.
Paris Belediyesi ise "4. seviye sıcak hava planı"nı devreye aldı. Plan kapsamında birçok park ve bahçe gece boyunca açık tutulacak, belediyeye ait yüzme havuzlarının çalışma saatleri uzatılacak ve sokakta yaşayanlara ulaşmak için özel ekipler görevlendirilecek.
Okullar kapandı, ulaşım aksadı
İtalya'da Roma dahil 16 kentte kırmızı alarm ilan edilirken, inşaat işçileri ile motosikletli kuryelerin 12.30 ile 16.00 saatleri arasında çalışmaları yasaklandı.
Hollanda'da aşırı sıcak uyarısı nedeniyle açık hava spor etkinlikleri iptal edildi, toplu taşıma seferleri azaltıldı ve okullarda ders saatleri kısaltıldı.
İsviçre'de ise yerel yönetimler vatandaşlara klimalı sinema salonlarında ücretsiz gündüz seansları sunmaya başladı.
Avrupa genelinde okullar, hastaneler, bakım evleri ve iş yerleri aşırı sıcaklarla mücadele etmekte zorlanıyor. Birçok ülkede trenlerin hızı düşürüldü, hastaneler bazı randevuları iptal etti, okullar erken kapatıldı veya tamamen tatil edildi. Bazı bölgelerde ise su kullanımına kısıtlama getirildi.
İngiltere'de de yetersiz yalıtıma sahip binalar ve sıcak hava koşullarına uygun olmayan altyapı büyük zorluk yaşadı. İngiltere ve Galler'de en az bin okul ve kreş perşembe ve cuma günleri tamamen ya da kısmen kapalı olacak. Bazı okullar dersleri erken bitirirken, bazıları ise kıyafet kurallarını gevşetti.
Ulaşım yetkilileri vatandaşlara zorunlu olmadıkça seyahat etmemeleri çağrısı yaparken, seyahat edeceklerin gecikmelere hazırlıklı olmaları gerektiğini bildirdi.
Buckingham Sarayı'ndaki geleneksel nöbet değişim törenleri haftanın geri kalanında iptal edilirken, Londra İklim Eylem Haftası organizatörleri de aşırı sıcaklar nedeniyle bazı etkinlikleri iptal ettiklerini açıkladı.
Met Office, çarşamba sabah 09.00'dan perşembe akşam 21.00'e kadar geçerli olmak üzere nadir görülen kırmızı aşırı sıcak uyarısı yayımladı. Cuma ve cumartesi günleri için ise turuncu uyarılar yürürlükte olacak.
Met Office Baş Bilim İnsanı Stephen Belcher, "Haziran ayında İngiltere'de bu seviyede sıcaklıklar görmek düşündürücü. Bu tür olaylar, iklim değişikliğinin sonuçlarını açıkça ortaya koyuyor. Aşırı sıcak ve nem insan sağlığı üzerinde ciddi riskler oluştururken ulaşım, enerji ve su temini gibi birçok sektörü de etkiliyor." dedi.
DSÖ: Hayatlar risk altında
Her yıl Avrupa'da on binlerce kişi sıcak hava dalgaları nedeniyle yaşamını yitiriyor. Bilim insanlarına göre küresel ısınma nedeniyle aşırı sıcaklar daha yoğun, daha uzun süreli ve daha sık yaşanıyor.
ClimaMeter tarafından yayımlanan hızlı analiz, iklim değişikliğinin sıcaklıkları 2 ila 4 derece artırmış olabileceğini ortaya koydu.
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus da çarşamba günü yaptığı açıklamada, Avrupa'daki sıcak hava dalgasının "insan hayatını riske attığını" söyledi.
Tedros, dünya liderlerine sağlık sistemlerini daha dayanıklı hale getirmek için yatırım yapmaları ve iklim krizine karşı daha hızlı adımlar atmaları çağrısında bulundu.
"Veriler açık. Avrupa'da sıcaklıklar küresel ortalamanın yaklaşık iki katı hızla artıyor. Bu da gelecekte aşırı sıcakların hem daha sık hem de daha şiddetli yaşanacağı anlamına geliyor. Daha fazla gecikmeyi göze alamayız." ifadelerini kullandı.
Fransa'da sıcaktan bunalan insanların serinlemek amacıyla suya girmesi sonucu 40 kişinin boğularak hayatını kaybettiği bildirildi. Ülke pazartesi gecesi tarihinin en sıcak gecesini, salı günü ise tarihinin en sıcak gününü yaşadı.
İspanya'da her sekiz meteoroloji istasyonundan biri pazartesi günü 40 derecenin üzerinde sıcaklık kaydetti. Orta Avrupa'da sıcaklıklar nispeten daha düşük seyretse de yükseliş sürüyor. Almanya'da da hafta sonu sıcaklığın 40 dereceye ulaşması bekleniyor.
Age UK Yardım Kuruluşu Direktörü Caroline Abrahams, Met Office'in kırmızı aşırı sıcak uyarısının son derece nadir verildiğini belirterek özellikle kalp ve akciğer rahatsızlığı bulunan yaşlıların çok dikkatli olması gerektiğini söyledi.
Abrahams, yaşlılara gölgede kalmaları, bol su içmeleri ve yürüyüş ya da alışveriş gibi faaliyetlerini sabah erken ya da akşam saatlerine bırakmaları tavsiyesinde bulundu.
Ayrıca gündüz saatlerinde perde ve pencerelerin kapalı tutulmasının, gece ise pencerelerin açılarak evin serinletilmesinin sıcaklardan korunmada önemli katkı sağlayacağını ifade etti.
