Zirveden Öne Çıkan Başlıklar
Afrika Birliği üye ülkelerinin devlet başkanları, Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’daki genel merkezde gerçekleştirilen 39. Olağan Oturumu'nu tamamladı. İki gün boyunca devam eden bu kritik buluşmada, küresel jeopolitik dönüşümler ışığında kıtanın 2026 yılındaki yol haritası masaya yatırıldı.
Stratejik Hedef: Sürdürülebilir Su ve Sanitasyon
55 üyeli birliğin 2026 yılı için belirlediği ana tema, "2063 Gündemi Hedeflerine Ulaşmak İçin Sürdürülebilir Su Erişilebilirliğini ve Güvenli Sanitasyon Sistemlerini Sağlamak" oldu. Bu kapsamda zirve boyunca şu temel konular üzerinde duruldu:
2026 yılında Afrika kıtasının bir numaralı gündem maddesi su kaynaklarının korunması ve güvenliği olacak. Afrika'nın ekonomik ve sosyal gelişim hedeflerine ulaşabilmesi için sürdürülebilir su yönetimi stratejilerinin geliştirilmesi kararlaştırıldı. Hijyenik sanitasyon sistemlerine erişimin artırılması, kıtanın ortak refahı için temel bir gereklilik olarak vurgulandı.
Zirvede Afrikalı liderler ayrıca, Afrika'nın kalkınması ve istikrarının ilerlemesi, zorlukları ve beklentileri ile ilgili bir dizi konuyu ve Afrika'nın daha geniş küresel çok taraflı bağlamdaki rolünü artırmak için kıtasal birliği teşvik etmeyi görüştüler.
Afrika Birliği'nin en yüksek karar alma organı olarak, meclis, diğer hususların yanı sıra, Afrika Birliği'nin 50 yıllık kıtasal kalkınma planı olan Gündem 2063'ün 2024-2033 yıllarını kapsayan ikinci 10 yıllık uygulama planı kapsamında belirlenen başarıları ve eksiklikleri değerlendirdi.
Zirvede ayrıca Burundi Cumhurbaşkanı Evariste Ndayishimiye, Angola Cumhurbaşkanı Joao Lourenco'dan görevi devralarak 2026 yılı için Afrika Birliği başkanlığına seçildi.
Lourenco, 2025 yılı boyunca Afrika Birliği başkanlığı döneminde elde edilen başarılar ve faaliyetlere ilişkin kapsamlı raporunda, Gündem 2063'ün ilerletilmesinde, altyapı yatırımlarının harekete geçirilmesinde, Afrika Kıta Serbest Ticaret Bölgesi (AfCFTA) aracılığıyla kıtasal entegrasyonun güçlendirilmesinde ve Afrika Birliği'nin kurumsal verimliliğinin artırılmasında kaydedilen ilerlemeyi vurguladı. Ayrıca, daha iyi bir kıtasal gelecek için Afrika genelinde silahların susturulmasının kritik bir zorunluluk olduğunu da belirtti.
Ndayishimiye ise, göreve yeni başlayan Afrika Birliği başkanı olarak, "durmaksızın devam eden" güvenlik sorunları, artan tek taraflılık, büyüyen ekonomik gerilimler ve iklim değişikliğinin olumsuz etkileri karşısında, daha adil, daha dengeli ve kapsayıcı bir dünya inşa etme yolunda Afrika'nın küresel konumunu güçlendirmeye olan bağlılığını vurguladı.
Afrika Birliği Komisyonu Başkanı Mahmud Ali Yusuf, Afrika'nın şu anda karşı karşıya olduğu bazı kritik sorunların altını çizdi. Yusuf'a göre bunlar arasında kıtanın farklı bölgelerdeki barış ve güvenlik tehlikelerini ele alamaması, jeopolitik belirsizlikler ve tek taraflılık ile korumacılığın yükselişiyle birlikte küresel kutuplaşma, anayasaya aykırı hükümet değişikliklerinin yeniden ortaya çıkması, mali ve yönetişim açıkları ve iklim değişikliği yer alıyor.
Afrika'nın mevcut zorluklarını ele almak ve kıtanın kalkınma hedeflerini gerçekleştirmek için Yusuf, bir dizi önceliğe işaret ederek, bunlar arasında Afrika'nın sanayileşmesini hızlandırmak, ekonomilerin ve geçim kaynaklarının omurgası olan tarım sektörünü dönüştürmek, Afrika'nın enerji potansiyelini değerlendirmek ve yüksek performanslı altyapı geliştirmenin yer aldığını kaydetti.