ABD'li ve israilli yetkililere göre ABD'nin önünde iki gerçekçi seçenek bulunuyor: Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını amaçlayan 10 günlük yeni bir ateşkesi desteklemek ya da İran'ı geri adım atmaya zorlamak için israil ile koordineli geniş çaplı bir askeri harekata yönelmek.
Soykırımcı israilin Kanal 12 televizyonuna konuşan bilgili kaynaklara göre Trump henüz kararını vermedi.
Haberde, arabuluculuk girişimlerine yakın iki bölgesel kaynağa dayandırılan bilgilere göre Katar, Mısır ve Pakistan, diğer bazı bölgesel arabulucularla birlikte ABD ve İran'a 10 günlük ateşkes önerisi sundu.
ABD'li yetkililer, Trump yönetiminin öneriyi değerlendirdiğini ve bu aşamada israilin diplomatik fırsat penceresini kapatabilecek adımlar atmasını istemediğini ifade etti.
Öneriye göre Hürmüz Boğazı'ndaki iki deniz koridoru tamamen yeniden açılacak. Umman karasularındaki güney koridoru İran saldırılarından, İran karasularındaki kuzey koridoru ise ABD ablukasından uzak tutulacak.
Ateşkes süresince ABD ile İran, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin uzun vadeli düzenlenmesine yönelik müzakereler yürütecek.
Önerilerden biri, İran ile Umman'ın deniz güvenliği, çevrenin korunması ve diğer hizmetler karşılığında "makul hizmet ücretleri" almasına izin verilmesini içeriyor.
Kaynaklardan biri ayrıca, Malezya, Endonezya ve Singapur'un belirli hizmetler karşılığında ücret aldığı ancak genel geçiş ücreti uygulamadığı Malakka Boğazı modelinin örnek alındığını söyledi. Ayrıca Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün ortak yönetiminde bir fon kurulması fikri de gündeme getirildi.
Habere göre ne Trump ne de İran bu öneriyi henüz kabul etti.
Bölgesel kaynaklara göre arabulucuların önerisi, 11 Temmuz'da Umman'ın başkenti Maskat'ta Umman, İran ve Katar'ın katılımıyla yapılan görüşmelere dayanıyor.
ABD'nin o görüşmelerde İran'dan Hürmüz Boğazı'nı açık tutacağına dair kamuoyu önünde taahhütte bulunmasını istediği, ancak görüşmelerin anlaşma sağlanamadan sona erdiği belirtildi.
Bölgesel bir kaynak, ateşkes girişimlerinin cumartesi günü ivme kazandığını ancaken az iki ABD askerinin ölümünün ardından Washington'ın müzakerelerden geçici olarak geri çekildiğini söyledi.
Öte yandan İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, pazartesi günü yaptığı açıklamada Tahran'ın gerilimi düşürmeye yönelik bazı öneri ve fikirler aldığını doğruladı ancak ayrıntı vermedi.
Bekayi, İran'ın müzakerelerde "taahhüde karşı taahhüt" ilkesini benimsediğini belirterek, geçen ay Washington ile imzalanan mutabakat zaptına tamamen bağlı kaldıklarını ve diğer taraf yükümlülüklerini yerine getirdiği sürece İran'ın anlaşmaları hiçbir zaman ihlal etmediğini söyledi.
Arabulucuların temel amacının gerilimin tırmanmasını önlemek olduğunu ifade eden Bekayi, buna rağmen ABD saldırılarını durdurmak için İran'ın gerekli gördüğü her türlü adımı atmaktan çekinmeyeceğini söyledi.
