ABD Enerji Bakanlığı, Suudi Arabistan ile nükleer iş birliği anlaşması ve ikili güvenceler anlaşmasının imzalandığını açıkladı. Bakanlığa göre bu anlaşmalar, milyarlarca dolarlık stratejik ve ekonomik ortaklık için hukuki zemini oluşturuyor.
Bakanlık, söz konusu iki anlaşmanın, onlarca yıl sürecek ve değeri milyarlarca doları aşacak stratejik ve ekonomik bir ortaklığın hukuki temelini oluşturduğunu belirtti.
ABD Enerji Bakanlığı ayrıca, Riyad ile imzalanan bu anlaşmaların temel amacının ekonomik ve stratejik hedefleri güçlendirmek olduğunu, buna nükleer silahların yayılmasının önlenmesine (nükleer yayılmanın önlenmesi) ilişkin standartlara bağlılığın da dahil olduğunu ifade etti.
Reuters, çarşamba günü iki kaynağa dayandırdığı haberinde, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Suudi Arabistan ile nükleer enerji teknolojisinin paylaşılmasına yönelik bir anlaşmayı önümüzdeki günlerde Kongre'ye sunmayı planladığını bildirmişti.
Kaynaklara göre ABD yönetimi, ABD Enerji Bakanı Chris Wright ile Suudi Arabistan Enerji Bakanı Prens Abdülaziz bin Selman'ın imzasını taşıyan ve "123 Anlaşması" olarak bilinen belgeyi Kongre'ye sunacak.
Ancak aynı kaynaklar, söz konusu anlaşmanın, nükleer malzemelerin silah programlarında kullanılmasını önleyecek güvenceleri içermediğini belirtti.
Anlaşma, 1954 tarihli ABD Atom Enerjisi Yasası'nın 123. maddesine dayanıyor. Bu madde, ABD hükümeti ve Amerikan şirketlerinin, Suudi Arabistan'da milyarlarca dolarlık sivil nükleer enerji sektörünün geliştirilmesi amacıyla Suudi kurumlarıyla iş birliği yapmasına hukuki zemin sağlıyor.
Anlaşma hakkında bilgi sahibi kaynaklar, metinde "altın standart" olarak bilinen hükmün yer almadığını ifade etti. Bu standart, Suudi Arabistan'ın uranyum zenginleştirmesini ve kullanılmış nükleer yakıtı yeniden işlemesini yasaklıyor. Bu iki süreç ise nükleer silah üretimine giden olası yollar arasında değerlendiriliyor.
"123 Anlaşmaları", Kongre'ye sunulduktan sonra yaklaşık 90 gün süren kesintisiz bir inceleme dönemine tabi tutuluyor. Bu süre içinde Kongre üyeleri anlaşmaya itiraz edebiliyor. İtiraz edilmemesi halinde ise anlaşma yürürlüğe giriyor.
