Trump yönetiminin, Guardian tarafından incelenen Barış Konseyi ihale kayıtlarına göre Gazze’de 350 dönümden fazla alana yayılan ve 5.000 askerin konuşlandırılabileceği bir askeri üs kurmayı planladığı bildirildi.
Söz konusu alanın, taahhüt edilen askerlerden oluşacak çok uluslu bir güç olarak planlanan gelecekteki Uluslararası İstikrar Gücü (ISF) için bir askeri operasyon üssü olarak tasarlandığı belirtiliyor. ISF, Gazze’yi yönetmek üzere kurulan yeni Barış Konseyi yapısının bir parçası. Barış Konseyi'nin başkanlığını Donald Trump yürütüyor; yönetimde damadı Jared Kushner da yer alıyor.
Guardian’ın incelediği planlara göre, askeri karakol aşamalı olarak inşa edilecek ve nihai olarak 1.400 metreye 1.100 metre ölçülerinde bir alanı kapsayacak. Üs, 26 adet römork üzerine monte edilmiş zırhlı gözetleme kulesi, hafif silah atış poligonu, sığınaklar ve operasyonlar için askeri teçhizat depolama alanı içerecek. Tüm üs dikenli tellerle çevrilecek.
Tahkimatın, Gazze’nin güneyinde tuz çalıları ve beyaz süpürge otlarıyla kaplı, israil bombardımanları sonucu bükülmüş metal yığınlarının bulunduğu kurak bir düzlükte kurulması planlanıyor. Guardian bölgeye ait görüntüleri incelediğini belirtiyor. Planlamaya yakın bir kaynak, savaş bölgelerinde deneyimli uluslararası inşaat şirketlerinden oluşan küçük bir teklif grubunun saha ziyareti kapsamında alanı gördüğünü aktardı.
Endonezya hükümetinin 8.000’e kadar asker göndermeyi teklif ettiği bildiriliyor. Endonezya Cumhurbaşkanı, Washington DC’de Perşembe günü yapılması planlanan Barış Konseyi'nin açılış toplantısına katılması beklenen dört Güneydoğu Asya liderinden biriydi.
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Barış Konseyi'ne Gazze’de geçici bir Uluslararası İstikrar Gücü kurma yetkisi verdi. BM’ye göre ISF, Gazze sınırlarını güvence altına almak ve bölgede barışı sağlamakla görevli olacak. Ayrıca sivilleri koruması ve “güvenilirliği onaylanmış Filistinli polis güçlerini” eğitip desteklemesi öngörülüyor.
Ancak çatışma çıkması, israilin yeniden bombardımana başlaması durumunda ISF’in angajman kurallarının ne olacağı belirsiz.
20’den fazla ülke Barış Konseyi'ne üye olmuş olsa da dünyanın büyük bir bölümü mesafeli duruyor. BM onayıyla kurulmuş olmasına rağmen, kuruluş tüzüğünün Trump’a kalıcı liderlik ve kontrol yetkisi verdiği görülüyor.
Rutgers Üniversitesi Hukuk Profesörü Adil Haque, “Barış Konseyi, hukuken BM’den ve ABD’den ayrı bir uluslararası tüzel kişiliğe sahipmiş gibi görünen bir yapı. Ancak gerçekte ABD’nin dilediği gibi kullanabileceği boş bir kabuktan ibaret” değerlendirmesinde bulundu.
Uzmanlar, finansman ve yönetişim yapılarının belirsiz olduğunu ifade ediyor. Guardian’a konuşan bazı yükleniciler, ABD’li yetkililerle yapılan görüşmelerin çoğu zaman resmi e-posta yerine Signal uygulaması üzerinden yürütüldüğünü söyledi.
Askeri üs ihale belgesinin, sürece aşina bir kaynağa göre Barış Konseyi tarafından yayımlandığı ve ABD’li ihale yetkililerinin desteğiyle hazırlandığı aktarıldı.
Planlara göre her biri 6 metreye 4 metre ölçülerinde ve 2,5 metre yüksekliğinde, gelişmiş havalandırma sistemlerine sahip bir sığınak ağı kurulacak. Belgede, “Yüklenici, her aşamada yer altındaki boşlukları, tünelleri veya büyük oyukları tespit etmek için jeofizik araştırma yapacaktır” ifadesi yer alıyor. Bunun Hamas’ın Gazze’de inşa ettiği geniş tünel ağına atıf olduğu değerlendiriliyor.
Belgede ayrıca “İnsan Kalıntıları Protokolü” başlıklı bir bölüm bulunuyor. Buna göre, “Şüpheli insan kalıntıları veya kültürel eserler tespit edilirse, ilgili alandaki tüm çalışmalar derhal durdurulacak, bölge güvence altına alınacak ve sözleşme yetkilisine derhal bilgi verilecektir.” Gazze Sivil Savunma Ajansı’na göre yaklaşık 10.000 Filistinlinin cenazesinin enkaz altında olduğu tahmin ediliyor.
Askeri kompleksin kurulacağı arazinin mülkiyetinin kime ait olduğu net değil; ancak Gazze’nin güneyindeki alanların büyük bölümü halen israil kontrolünde. BM verilerine göre savaş sürecinde en az 1,9 milyon Filistinli yerinden edildi.
Filistin asıllı Kanadalı hukukçu ve eski barış müzakerecisi Diana Buttu, Filistin hükümetinin onayı olmadan Filistin topraklarında askeri üs kurulmasını işgal olarak nitelendirdi. “Bu askeri üssü inşa etmek için kimden izin aldılar?” diye sordu.
ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) yetkilileri, askeri üs hakkındaki soruları Barış Konseyi'ne yönlendirdi.
Trump yönetiminden bir yetkili ise sözleşme hakkında konuşmayı reddetti: “Başkan’ın da söylediği gibi, ABD askerleri sahada olmayacak. Sızdırılan belgeler hakkında yorum yapmayacağız.”
