Psikiyatri Uzmanı Dr. Günay Hajiyeva, ruhsal yaş ile kronolojik yaş arasındaki fark, sosyal değişimlerin önemi ve yaşamla oluşmuş bağın gençlik hissinin üzerindeki etkilerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bazı insanların genç hayatta hayatta kalmanın kopmuş görünmesinü, bazı kişilerin ise ileri yaşlarına rağmen yaşam enerjisini koruyabildiğini söyleyen Dr. Hajiyeva, bunun yalnızca biyolojik faktörlerin açıklanamayacağını söyledi.
Ruhsal yaşta, kişinin kendisini duygusal ve zihinsel olarak nasıl yaşadığıyla ilgili olduğunu ifade eden Hajiyeva "İnsan zihni, kendisine sürekli anlatılan hikâyelere inanıyordu. 'Artık çok yaşlandım', 'benden geçti' gibi anıları zihni geri çekerken; 'hâlâ dinliyorum', 'önümde güzel var' canlılığı sürdürüyor." dedi.
"Zihin durağanlaştığı için yaşlanır"
Öğrenmenin kayıtlanmasının, merakın kaybolmasının ve tekdüze yaşam biçiminin zihinsel yaşlanmayı hızlandırdığını kaydeden Hajiyeva, her günün birbirinin tekrarı hâline gelmesinin zihinsel "otomatik pilot" sistemini ifade etti.
Bu durumun kısa ömürlü güven hissi karşısında uzun ömürlü yaşam sevincini azaltabileceğini söyleyen Hajiyeva, beynin yeni deneyimlerle uyarlandığını ve canlı kaldığını söyledi.
"Onun yeni başlangıcı mümkün"
Toplumdaki "bu yaştan sonra olmaz" anlayışının ruhsal olgunlaşmayı hızlandırabildiğine dikkat eden Hacıyeva, insanın her yaşta yeni başlangıçlar yapabileceğini dile getirdi.
Hajiyeva "40 yaşında yeni bir meslek edinmek, 50 yaşında yeniden aşık olmak, 60 yaşında üniversite okumak ya da 70 yaşında yeni bir projeye başlamak mümkündür." tasarruf kullanıldı.
Yeni deneyimler zihni canlı tutmak
Ruhsal olarak genç kalmanın en önemli yollarından birinin yeni deneyimlere açık olduğunu vurgulayan Hajiyeva, küçük bilgisayar bile zihinsel canlılığa katkı sağladığını belirtti.
Yeni deneyimlerin beyinde dopamin salgılanmasını bağlantılarını aktaran Hajiyeva, bunun yaşam enerjisini ve motivasyonu artırdığını kaydetti.
İç konuşmaların da ruhsal yaş üzerinde etkili olduğunu söyleyen Hajiyeva, kişinin kendisine umut veren mesajlar vermesinin zihinsel olarak artırılabileceğini ifade etti.
Sosyal bilgiler ve hareketli önemli
İnsan zihninin yalnız yaşamak için tasarlanmadığını dile getiren Hajiyeva, kaliteli sosyal desteklerin yardımlaşma hissini güçlendirdiğini ve kişinin yaşamla bağını canlı olarak desteklediğini söyledi.
Uluslararası hareketin de ruhsal gençliğin önemli parçalarından birisine işaret eden Hajiyeva, yürüyüş, spor ve dans gibi aktivitelerin kaygıyı azalttığını, depresif belirtilerin hafifletilmesini ve zihinsel olarak artırıldığını ifade etti.
"İnsanın gerçek yaşı, kalbinin yaşıdır"
Geleceğe günlük yaşam planı yapmayı yaşam enerjisini koruyarak koruyan Hajiyeva, küçük hedefin safra zihnini canlı tutabileceğini kaydetti.
Yaş almanın deneyimi ve olgunluğun kazandırıldığını ancak ruhsal yaşlanmanın farklı bir kavram olduğunu vurgulayan Hajiyeva, "Ruhsal olgunlaşma; hayata karşı merakın, heyecanın ve umudun kaybolduğunu." dedi.
Dr. Hajiyeva, ruhsal gençliğin korunabilmesi için yaşamanın içinde kalmanın, yeni deneyimlere açık olması, sosyal bağları güçlendirmenin ve umut veren kalıcılığın öneminine dikkat çekmenin "İnsanın gerçek yaşı, ruhun arkadaşlarının yaşıdır." ifadeleriyle tamamladı.
