Yeni Zelanda ile Cook Adaları hükümetleri, askeri ve stratejik iş birliğini kapsayan kapsamlı bir güvenlik anlaşmasına imza koyarak, bir süredir devam eden diplomatik çıkmazı resmen sonlandırdı. İki komşu ülke arasında yaklaşık on iki aydır hissedilen gerginliğin, bu yeni ortaklık metniyle birlikte yerini yeniden eş güdümlü bir çalışma modeline bırakması hedefleniyor.
Cook Adaları, 2025 yılında Çin ile derin deniz madenciliği, bölgesel iş birliği ve ekonomik projeler gibi alanları kapsayan bir anlaşma imzaladı.
Bu durum, ülkenin geleneksel ortakları olan Yeni Zelanda ve Avustralya’da rahatsızlığa sebep oldu.
Yeni Zelanda, özellikle anlaşma sürecinde yeterince bilgilendirilmediğini belirterek ciddi endişe duyduğunu açıkladı.
Gerilim artarken Yeni Zelanda, Cook Adaları’na sağladığı milyonlarca dolarlık yardımı durdurdu.
Cook Adaları Başbakanı Mark Brown ise bu kararı eleştirerek küçümseyici ve modern ortaklık anlayışına uymayan bir adım olarak nitelendirdi.
Taraflar arasında imzalanan yeni deklarasyonla birlikte ilişkiler yeniden düzeldi. Anlaşmaya göre iki ülke, savunma ve güvenlik konularında düzenli olarak görüş alışverişi yapacak ve karşılıklı olarak iyi niyetle hareket edecek.
Yeni Zelanda Dışişleri Bakanı Winston Peters, son dönemde iki ülke arasında ciddi anlaşmazlıklar yaşandığını kabul etti ancak bu anlaşmanın geleceğe yönelik bir adım olduğunu söyledi.
Anlaşmanın ardından Yeni Zelanda, Cook Adaları’na sağladığı yıllık yaklaşık 29,8 milyon Yeni Zelanda doları tutarındaki finansal desteği yeniden başlatacak.
Peters, bu gelişmenin iki ülke arasındaki ilişkileri netleştirdiğini ve geleceğe odaklanmayı sağlayacağını ifade etti.
Cook Adaları Başbakanı Mark Brown, Yeni Zelanda ile yapılan yeni anlaşmanın Çin ile olan iş birliğini etkilemeyeceğini vurguladı.
Yeni Zelanda tarafı ise artık bu durumun bir sorun olmadığını belirtti.
Cook Adaları, 1901-1965 yılları arasında Yeni Zelanda’ya bağlıydı. Günümüzde ise serbest birlik statüsüyle kendi kendini yöneten bir ülke konumunda bulunuyor.
Yaklaşık 17 bin nüfusa sahip ülkenin vatandaşları aynı zamanda Yeni Zelanda vatandaşı sayılıyor.
Yaşanan kriz, Pasifik bölgesinde artan küresel rekabetin bir yansıması olarak görülüyor.
Yeni anlaşma ile birlikte iki taraf da geçmişteki anlaşmazlıkları geride bırakıp geleceğe odaklanma mesajı verdi.