Yapay zeka sektöründeki liderler, çalışanların daha akıllıca programlama yapmaları, daha derin düşünmeleri ve insani becerilerine daha fazla dayanması gerektiğini savunuyor; ancak yapay zekanın ortadan kaldırabileceği işlerin boyutuna dair net bir yanıt vermiyor. Bu yaklaşım, HumanX konferansında öne çıktı. San Francisco’da dört gün süren etkinlik, girişte yer alan “İnsanları işe almayı durdurun” yazılı dikkat çekici pankarta rağmen yaklaşık 6500 yatırımcı, girişimci ve teknoloji yöneticisini çekti.
Ana oturumda, May Habib, “Fortune 500” şirketlerinin yöneticilerinin yapay zekânın etkileri konusunda “toplu bir panik hali” yaşadığını belirtti. Bu kaygılar, şirketlerin yapay zeka ile işten çıkarmalar arasında açık bağ kurmaya başlamasıyla güç kazanıyor. Örneğin Salesforce, müşteri destek biriminde 4 bin çalışanı işten çıkardı ve yapay zekânın bu görevlerin yüzde 50’sini üstlendiğini açıkladı. Jack Dorsey ise şirketi Block’ta çalışan sayısını neredeyse yarıya indirme planlarından söz ederek “akıllı araçların” iş yapış biçimlerini kökten değiştirdiğini ifade etti.
Buna rağmen bu gerekçeler tartışmalı. Bazı ekonomistler, şirketlerin yapay zekayı, geçmişteki aşırı istihdamı veya maliyet düşürme planlarını gizlemek için kullandığını düşünüyor. Sam Altman, “AI washing” (yapay zeka ile parlatma) olgusundan söz ederek değişimlerin abartıldığını ifade etmişti. Buna karşın Matt Garman, yapay zekanın “her şirketi, her işi ve çalışma biçimimizi dönüştüreceğini” savundu.
Tartışma sürüyor. Jensen Huang, nihai hedefin “kimsenin programlama yapmasına gerek kalmayacağı bir aşama” olduğunu söylerken, Andrew Ng bunun “en kötü kariyer tavsiyelerinden biri” olabileceğini belirtti. Ng’e göre programlama eskiyen bir beceri değil; aksine yapay zeka sayesinde daha fazla insanın erişebildiği bir alan haline geliyor.
Silicon Valley’nde ise insani becerilerin önemi giderek artıyor. Eleştirel düşünme, iletişim ve ekip çalışması gibi yetkinlikler, çalışanları farklılaştıran unsurlar olarak öne çıkıyor. Greg Hart, eleştirel düşünme kurslarına olan talebin geçen yıl üç kat arttığını açıkladı.
Florian Douetteau, insanın asıl değerinin “yargılama yeteneği” olduğunu vurgularken, akıllı sistemlerin gece çalışıp insanların sabah bunları denetlediği bir model öngördü. Ancak Douetteau, “başından sonuna kadar hiçbir şey yazmamış bir neslin ortaya çıkmasından” endişe duyduğunu dile getirerek bunu “son derece kaygı verici” olarak nitelendirdi.
Gençler arasında kaygı daha da artıyor. Yapay zeka, iş gücüne giriş kapısı olan başlangıç seviyesindeki işleri otomatikleştiriyor. SignalFire verilerine göre, ABD’de büyük teknoloji şirketlerinde bir yıldan az deneyime sahip kişilerin işe alım oranı 2019–2024 arasında yaklaşık yüzde 50 azaldı.
Farklı bir perspektiften konuşan eski ABD Başkan Yardımcısı Al Gore, birçok sektörde “beyaz yakalı” işlerin kaybedilebileceği uyarısında bulundu. Gore, risk altındaki mesleklerin belirlenmesi ve çalışanların yeni kariyer yollarına geçişine destek olacak planların hazırlanması gerektiğini vurguladı. Ayrıca küreselleşme sürecindeki hatanın küreselleşmenin kendisi değil, “sonuçlarına hazırlıksız yakalanmak” olduğunu belirterek, aynı hatanın yapay zeka konusunda tekrarlanmaması gerektiği uyarısında bulundu.