“Gerçeğin” sessiz algoritmalarla yönetildiği, bilincin siyasi ve ekonomik çıkarlar doğrultusunda yeniden sıralandığı bir çağda, Abscroll farklı bir denklem öneriyor. Sade bir arayüz, doğrudan kronolojik akış ve gizli sansür yok. Burada sadelik yalnızca teknik bir tercih değil, Silikon Vadisi’nin mantığına meydan okuyan bir duruş. Filistinli-Avustralyalı İsam Hicazi tarafından geliştirilen Abscroll, kendisini alışıldık bir modelin yüzeysel güncellemesi olarak değil, ahlaki bir alternatif olarak konumlandırıyor.
Vaat basit; doğrudan zaman akışı, gizli gölge yasak yok, algoritmik manipülasyon yok, para ödeyene ayrıcalık yok.
Dijital platformların karmaşık tavsiye sistemleriyle yönetildiği ve dünyayı ekranlarımızda yeniden düzenlediği bir dönemde, bu vaat adeta pusulayı yeniden ayarlama girişimi gibi görünüyor.
kolay arayüz, içeriğin doğrudan kronolojik sunumu, “gölge yasak” yok, “algoritmik yönlendirme” yok; reklam ya da siyasi çıkarlar doğrultusunda öncelik sıralaması yapılmıyor. Ancak platform ekonomisinde sadelik sadece teknik bir özellik değil, ideolojik bir tavır.
Hicazi’ye göre Abscroll fikri “gerilimli bir siyasi ortamda” doğdu. Gazze’ye yönelik saldırılar sırasında “Filistin içeriklerinin büyük platformlarda ilan edilmemiş biçimde kısıtlandığını” hissetti. Ona göre mesele artık yalnızca içerik politikası değil, dijital adalet meselesiydi.
Bu inanç bir karara dönüştü; belirsiz algoritmalarla yönetilmeyen ve dev şirket dengelerine bağlı olmayan bir alan oluşturmak
Bu anlatı teknoloji tarihinde yabancı değil. Büyük yeniliklerin çoğu mevcut sistemde algılanan bir aksaklığa tepki olarak doğdu. Ancak asıl zorluk, ahlaki bir fikri ölçeklenebilir bir ürüne dönüştürmekte yatıyor.
Hicazi, Gazze’de yaşananların kişisel ve mesleki yolculuğunda derin bir iz bıraktığını, bu gelişmelerin büyük teknoloji şirketlerindeki kariyerine bakışını değiştirdiğini belirtti. “Bu yolda devam etmenin artık inançlarımla uyumlu olmadığını hissettim” diyen Hicazi, Filistinli seslerin daha özgür ifade edilebileceği daha adil ve şeffaf bir alan yaratma amacıyla platformu başlattığını söyledi.
Başlangıçta Abscroll büyük bir oyuncu değildi. Etkisi sınırlı, kullanıcı kitlesi dar bir çevreyle kısıtlıydı. Ancak sosyal medya pazarındaki son gelişmeler beklenmedik bir pencere açtı.
Bazı büyük platformların mülkiyet ve yönetiminde yaşanan tartışmalı değişimler alternatif arayışını tetikledi. Birkaç gün içinde Abscroll uygulaması bazı pazarlarda ücretsiz uygulamalar listesinde üst sıralara yükseldi. Uygulama takip verileri, indirme sayısının önceki ortalamasına kıyasla onlarca kat arttığını gösterdi.
The Verge’e göre Abscroll, bazı App Store pazarlarında ilk 10 ücretsiz uygulama arasına girdi ve sosyal ağ kategorisinde üst sıralara yükseldi.
Appfigures verileri ise uygulamanın yalnızca üç gün içinde yaklaşık 41 bin indirme aldığını, günlük ortalamanın 460’tan 14 bine çıkarak yaklaşık 29 kat arttığını ortaya koydu.
Aynı dönemde uygulamanın etiketi sosyal platformlarda trend olurken, resmi Bluesky hesabı ani talebin sunucular üzerinde baskı yarattığını ve altyapının yeniden başlatılıp güçlendirildiğini duyurdu.
Sosyal medya artık yalnızca yayın araçları değil; kullanıcı davranışını öğrenen ve yeniden şekillendiren karmaşık ekonomik sistemlerdir. Her etkileşim veriye dönüşür, her veri sizi daha uzun süre bağlı tutacak tahmin modelini besler.
Bu bağlamda Abscroll’un algoritmik yönlendirmeyi reddetmesi radikal bir tavırdır. Kronolojik akış kullanıcıya kontrol hissi verir, ancak seçim yükünü de ona bırakır. Algoritmalar düzenleyici bir işlev görür. Onlar olmadan akış kaosa dönüşebilir; aşırı kullanıldığında ise yönlendirme ve kontrol aracına dönüşür.
Destekçilerine göre Abscroll yalnızca bir uygulama değil, bir bildiridir: “Milyarderler olmadan, sansür olmadan” bir alan.
Platform, kullanıcıların dikkat ekonomisinden yorulduğunu ve daha şeffaf bir alternatifi denemeye hazır olduğunu varsayıyor. Ancak dijital deneyim gösteriyor ki kullanıcılar çoğu zaman en geniş kitleye ve en hızlı erişime sahip platformlara geri dönüyor.
Uygulama “Technology for Palestine” ittifakının desteğiyle başlatıldı. Dijital çağda anlatıyı kimin kontrol ettiği sorusu gündemde. Büyük platformlar içeriği yalnızca barındırmaz; sıralar, büyütür ve bağlam verir. Bu anlamda algoritma görünmez bir editördür.
Abscroll bu editörü devre dışı bırakmayı seçerek kullanıcıların daha fazla sorumluluk üstlenmesini bekliyor. Ancak birçok kullanıcı algoritmik kolaylıktan vazgeçmek istemeyebilir.
Abscroll belirli bir siyasi çerçevede kalırsa geniş pazarlara açılması zorlaşabilir. Daha geniş kitlelere hitap eden cazip bir deneyim sunabilirse küresel bir alan açabilir.
Bazı kullanıcılar uygulamayı Twitter’ın hızı ile TikTok’un dinamizmini birleştiren, ancak kronolojik akış sunan bir model olarak tanımlıyor.
Abscroll henüz TikTok ya da Meta için varoluşsal bir tehdit değil. Ancak dijital hakimiyetin kaçınılmaz olmadığını ve güven boşluğunun alternatifler oluşturabileceğini hatırlatıyor.