Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan “Doğum İstatistikleri 2025” raporu, Türkiye’de doğurganlık hızındaki düşüşün derinleşerek sürdüğünü ortaya koydu. Verilere göre toplam doğurganlık hızı 2001 yılında 2,38 çocuk seviyesindeyken, 2025 yılında 1,42’ye kadar geriledi.
Canlı doğan bebek sayısı da aynı dönemde ciddi düşüş gösterdi. 2001 yılında 1 milyon 323 bin olan canlı doğum sayısı, 2025 yılında 895 bin 374 olarak kaydedildi. Doğan bebeklerin yüzde 51,4’ünü erkek, yüzde 48,6’sını ise kız çocukları oluşturdu.
Raporda, nüfusun kendini yenileme seviyesi kabul edilen 2,10 doğurganlık oranının altına Türkiye’nin ilk kez 2017 yılında düştüğü ve bu tarihten sonra düşüş eğiliminin kesintisiz devam ettiği vurgulandı.
İl bazında incelendiğinde doğurganlık hızının en yüksek olduğu ilin 3,15 çocuk ile Şanlıurfa olduğu görüldü. Şanlıurfa’yı 2,53 çocuk ile Şırnak ve 2,23 çocuk ile Mardin izledi.
Doğurganlık hızının en düşük olduğu il ise 1,09 çocuk ile Bartın oldu. Bartın’ın ardından İzmir 1,10 çocuk, Eskişehir, Ankara ve Zonguldak ise 1,11 çocuk oranıyla sıralandı.
TÜİK verilerine göre doğurganlık hızının nüfusun yenilenme seviyesi olan 2,10’un altında kaldığı il sayısı 2017 yılında 57 iken, 2025 yılında 76’ya yükseldi. Aynı dönemde doğurganlık hızının 1,50’nin altında olduğu il sayısı 4’ten 59’a çıktı. 3 çocuk ve üzeri doğurganlık hızına sahip il sayısı ise 2017’de 10 iken, 2025 yılında yalnızca Şanlıurfa kaldı.
Bin kişi başına düşen canlı doğum sayısını ifade eden kaba doğum hızı da gerilemesini sürdürdü. 2001 yılında binde 20,3 olan oran, 2025 yılında binde 10,4’e düştü.
Raporda yaş gruplarına göre doğurganlık dağılımındaki değişime de dikkat çekildi. 2001 yılında en yüksek doğurganlık oranı 20-24 yaş grubunda görülürken, 2025 yılında en yüksek oran binde 96 ile 25-29 yaş grubuna kaydı. TÜİK, bu değişimin doğumların daha ileri yaşlarda gerçekleşmeye başladığını gösterdiğini belirtti.
15-19 yaş grubundaki doğumları ifade eden adölesan doğurganlık hızı ise 2001 yılında binde 49 seviyesindeyken, 2025 yılında binde 9’a kadar geriledi.
Annelerin doğum yaşında da yükseliş kaydedildi. Doğum yapan annelerin ortalama yaşı 2001 yılında 26,7 iken, 2025 yılında 29,4’e yükseldi. İlk doğumunu yapan annelerin ortalama yaşı ise 27,5 olarak hesaplandı.
İlk doğumdaki ortalama anne yaşının en yüksek olduğu il 29 yaş ile Artvin oldu. İstanbul ve Tunceli 28,9 yaş ile Artvin’i takip etti. İlk doğum yaşının en düşük olduğu il ise 24,4 yaş ile Şanlıurfa olarak kayıtlara geçti.
Doğum sıralamasına ilişkin verilerde ise 2025 yılında doğumların yüzde 42,8’inin ilk çocuk olduğu görüldü. İkinci çocuk doğumlarının oranı yüzde 30,5, üçüncü çocuk doğumlarının oranı yüzde 15,5 olurken, dördüncü ve üzeri doğumların oranı yüzde 10,8 olarak açıklandı.
Rapora göre 2025 yılında toplam 29 bin 60 çoğul doğum gerçekleşti. Doğumların yüzde 3,3’ü çoğul doğum olarak kaydedilirken, bunların büyük bölümünü ikiz doğumlar oluşturdu.
