ABD Enerji Bilgi İdaresi (EIA), Beyaz Saray’ın yaşam maliyetlerinde hızlı düşüş beklentilerine ters düşerek, Salı günü yayımladığı raporda, stratejik Hürmüz Boğazı yeniden açılsa bile yakıt fiyatlarının birkaç ay daha yükselmeye devam edebileceğini belirtti.
ABD Enerji Bakanlığı’nın istatistik kolu olan kurumun raporu, teknik veriler ile Başkan Donald Trump’ın açıklamaları arasındaki farkı daha da derinleştirdi. Trump, İran’la çatışmanın sona ermesinin ardından akaryakıt fiyatlarında “anında rahatlama” olacağını savunuyordu.
Savaş ikinci ayına girerken, belirsizlik küresel petrol fiyatlarında sert sıçramalara yol açtı ve dünyanın en önemli ticaret geçişlerinden biri olan Hürmüz Boğazı’ndaki deniz trafiğinde aksamalara neden oldu.
Artan enerji maliyetleri, Trump yönetimi üzerindeki baskıyı da artırdı. Başkanın popülaritesi gerilerken, enerji fiyatları son ayların en yüksek seviyelerine ulaştı. Beyaz Saray fiyat artışlarını “geçici” olarak nitelese de, boğazın kapanması ve gemi trafiğindeki aksaklıklar küresel piyasalar üzerinde ağır baskı oluşturmaya devam ediyor.
EIA, kısa vadeli enerji görünüm raporunda daha temkinli bir tablo çizdi.
Kurum, bu yıl küresel Brent petrol fiyatının ortalama 96 dolar/varil olacağını öngördü. Bu rakam, daha önceki 78,84 dolarlık tahminin oldukça üzerinde. Ayrıca benzin ve dizel fiyatlarının yükselmeye devam etmesi bekleniyor.
Raporda, yakıt fiyatlarının seyrinin Hürmüz Boğazı’nın ne kadar süre kapalı kalacağı ve Orta Doğu’daki petrol üretiminde yaşanacak kesintilerin boyutuna bağlı olduğu vurgulandı.
EIA, “Daha önce boğazın kapanmasını görmediğimiz gibi yeniden açılmasını da görmedik. Bu nedenle sürecin nasıl gelişeceği belirsiz” değerlendirmesinde bulundu.
Kuruma göre, çatışma sona erse bile Hürmüz Boğazı’nda deniz trafiğinin tamamen normale dönmesi aylar sürebilir. Bu süreçte tedarik kesintilerine ilişkin belirsizlik, petrol fiyatlarını yıl boyunca savaş öncesi seviyelerin üzerinde tutabilir.
EIA ayrıca, gelecekteki arz kesintilerine dair belirsizlik nedeniyle petrol fiyatlarında “risk primi”nin korunacağını ve bunun fiyatları yüksek seviyelerde tutacağını bildirdi.
ABD’de benzin fiyatlarının Nisan ayında galon başına ortalama 4,30 dolara kadar çıkması ve yıl genelinde ortalamanın 3,70 doların üzerinde kalması bekleniyor. Amerikan Otomobil Birliği (AAA) verilerine göre, benzin fiyatı Salı günü itibarıyla 4,14 dolar ile Ağustos 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.
Dizel fiyatları ise daha hızlı artıyor. Orta Doğu’nun dizel ve dizel üretiminde kullanılan petrol türlerinin önemli bir tedarikçisi olması, bu artışta etkili oluyor. EIA, dizel fiyatlarının Nisan ayında ortalama 5,80 dolar/galon seviyesine ulaşmasını, yıl ortalamasının ise 4,80 dolar civarında olmasını bekliyor. AAA verilerine göre dizel fiyatı Salı günü 5,65 dolar seviyesinde ölçüldü.
Öte yandan, Orta Doğu’daki çatışma küresel petrol talebini de etkiledi. EIA, küresel petrol talebi artışına yönelik tahminini yarıya indirerek günlük 600 bin varil artışla toplam 104,6 milyon varile ulaşmasını beklediğini açıkladı. Önceki tahmin günlük 1,2 milyon varil artış yönündeydi.
Rapora göre talepteki yavaşlamanın büyük ölçüde Orta Doğu petrolüne daha bağımlı olan Asya’da gerçekleşmesi bekleniyor.
EIA, arz akışlarının yılın ilerleyen dönemlerinde normale dönmesiyle birlikte küresel petrol talebinin gelecek yıl yeniden hızlanacağını ve günlük ortalama 1,6 milyon varil artış göstereceğini öngörüyor.