İran İslam Cumhuriyeti Devrim Muhafızları'na bağlı Fars Haber Ajansı, bilgili kaynaklara dayandırdığı haberinde, Tahran'ın ABD Başkanı Donald Trump'ın doğum gününe denk gelmesi nedeniyle bugün (pazar) Washington ile herhangi bir anlaşma imzalamayacağını bildirdi. Haberde, İran tarafının Trump'ın bu tarihi medya açısından kendi lehine kullanmasından endişe duyduğu belirtildi.
Ajans, bazı gözlemcilerin Trump'ın anlaşmanın imza tarihine ilişkin ısrarının, bu gelişmeyi doğum gününe denk gelen kişisel ve siyasi bir başarı hikayesine dönüştürme amacı taşıdığı görüşünde olduğunu aktardı.
14 Haziran, 1946 doğumlu olan ve bugün 80 yaşına giren ABD Başkanı Donald Trump'ın doğum günü olarak biliniyor.
Fars'ın İranlı siyasi kaynaklara dayandırdığı habere göre, Tahran yönetimi anlaşmanın henüz olgunlaşmadığını ve nihai metninin tamamlanmadığını düşünüyor. Bu nedenle mevcut şartlarda imza atılmasının mümkün olmadığı ifade edildi.
Kaynaklar, İran müzakere heyetinin söz konusu "sembolik ve medya boyutlarının" farkında olduğunu ve görüşmelerin "siyasi ya da protokol amaçlı bir gösteriye" dönüşmesine izin vermeyeceğini belirtti.
Fars Haber Ajansı, müzakerelerin sürmesi ve nihai mutabakat metnine henüz ulaşılamaması nedeniyle İran'ın pazar günü herhangi bir anlaşmayı imzalamaya sıcak bakmadığını belirtti.
Trump ise cumartesi günü yaptığı açıklamada, İran ile bir anlaşmanın "yarın imzalanmasının planlandığını" söylemiş ve imzanın ardından Hürmüz Boğazı'nın tüm taraflara açılacağını iddiaetmişti.
Trump, Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, "Zamanı geldiğinde ve ortam sakinleştiğinde, B-2 bombardıman uçakları ve yetenekli pilotları kullanılarak dağların derinliklerine gömülü nükleer kalıntılara ulaşacağız, bunları parçalayıp yok edeceğiz; ister İran'da ister ABD'de olsun" ifadelerini kullandı.
ABD ile İran arasında imzalanması beklenen mutabakat zaptının ayrıntıları ise henüz netlik kazanmış değil. ABD'li ve İranlı yetkililerin gündemindeki seçenekler arasında anlaşmanın uzaktan imzalanması ve daha sonra yüz yüze ortak bir imza töreni düzenlenmesi bulunuyor.
Müzakerelere yakın kaynaklara göre taslak mutabakat, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını ve ABD'nin İran limanlarına uyguladığı deniz ablukasının kaldırılmasını öngörüyor.
İran'ın nükleer programına ilişkin müzakerelerin ise daha sonra başlayacak ve 60 gün sürecek ayrı bir süreçte ele alınması planlanıyor.
Reuters'a konuşan çeşitli kaynakların aktardığı taslak şartlara göre, ABD milyarlarca dolarlık dondurulmuş İran varlığını serbest bırakmaya başlayacak ve İran'ın ham petrol ihracatına yönelik yaptırımları kaldıracak. Buna karşılık İran da Hürmüz Boğazı'nı açacak.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılmasının anlaşmanın ayrılmaz bir parçası olduğunu belirtirken, İran'ın Hürmüz Boğazı'ndaki hizmetler için ücret talep edeceğini söyledi.
Bir ABD'li yetkili, anlaşmanın nihayetinde İran'ın nükleer programının tasfiye edilmesine, yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarının yok edilmesine ve ülkeden çıkarılmasına yol açacağını öne sürdü.
Ancak İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran'ın nükleer programını tamamen sökmeyi kabul etmediğini belirterek, zenginleştirilmiş uranyumun seyreltilmiş halde ülkede tutulmasını istediklerini ifade etti.
