Son araştırmalar, her gün çay içmenin kemik yoğunluğunu artırmaya ve kemik erimesi riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini gösterirken, yüksek miktarda kahve tüketiminin kemik sağlığı üzerindeki etkileriyle ilgili yeni tartışmaları da gündeme getiriyor.
2025 yılında “Nutrients” dergisinde yayımlanan bir çalışmada, yaş ortalaması 65 ve üzeri olan yaklaşık 10 bin kadın 10 yıl boyunca takip edildi. Araştırmanın amacı, çay ve kahve tüketiminin kemik mineral yoğunluğu üzerindeki etkisini incelemekti.
Araştırmacılar, düzenli çay tüketen kadınların kemik yoğunluğunun çay içmeyenlere kıyasla daha yüksek olduğunu tespit etti.
Kemik yoğunluğu, kırık riskini artıran ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyen osteoporoz (kemik erimesi) hastalığı açısından önemli bir gösterge kabul ediliyor.
Araştırmanın yazarlarından biri ve Avustralya’daki Flinders Üniversitesi Tıp ve Halk Sağlığı Fakültesi öğretim üyesi olan araştırmacı Uno Liu, “Kemik yoğunluğundaki küçük iyileşmeler bile geniş çapta kırık vakalarının azalmasına yol açabilir” dedi.
Öte yandan araştırmacılar, günde 2 ila 3 fincan kahve içmenin kemik sağlığı üzerinde belirgin bir etkisi olmadığını belirledi. Ancak günde 5 fincandan fazla kahve tüketiminin kemik yoğunluğunda düşüşle ilişkili olduğu ifade edildi.
Buna karşılık 2025 yılında “Nature” dergisinde yayımlanan başka bir araştırma ise kahve tüketiminin osteoporoz riskini azaltabileceğini ortaya koydu. Araştırmaya göre kahve, çay veya gazlı içecekler yoluyla yüksek miktarda kafein tüketen kişilerde osteoporoz görülme riski, düşük miktarda kafein tüketenlere kıyasla yaklaşık yüzde 60 daha düşük bulundu.
Çay, “kateşinler” ve “teaflavinler” olarak bilinen doğal bileşikler içeriyor. Bu maddelerin kemik oluşumuna yardımcı olabileceği ve kemik yıkımını yavaşlatabileceği belirtiliyor.
Verywell Health sitesine konuşan beslenme uzmanı ve ABD Beslenme ve Diyetetik Akademisi sözcüsü Julie Stefanski, yeşil çayın hasat ve işlenme yöntemleri nedeniyle bu bileşikleri en yüksek oranda koruyan çay türü olduğunu söyledi.
Araştırmacılar, kahvenin kalsiyum emilimini ve kemik metabolizmasını etkileyebileceğini düşünüyor. Ancak bu etkinin sınırlı olduğu, kahveye süt eklenmesinin olumsuz etkileri azaltabileceği ifade ediliyor.
Daha fazla çay, daha az kahve mi tüketilmeli?
Julie Stefanski, mevcut araştırmaların çoğu yetişkin için günde 3 ila 4 fincan şekersiz çay tüketimini desteklediğini söyledi. Ancak kişisel sağlık durumlarının mutlaka dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Yeşil çayın yüksek miktarda kafein içerdiğini belirten Stefanski, bunun uyku düzenini etkileyebileceğini ifade etti. Ayrıca başka kafeinli içeceklerle birlikte günde 3-4 fincan çay tüketiminin sık tuvalete çıkma ihtiyacını artırabileceği uyarısında bulundu.
Stefanski, özellikle yaşlı bireylerin yalnızca kemik sağlığını korumak için değil, mide ve uyku problemlerinden kaçınmak amacıyla da kahve tüketimini azaltmaları gerektiğini söyledi.