Ticaret Bakanlığı, gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygunluğunu sağlamaya yönelik yürütülen sonradan kontrol firma denetimleri ile ikincil kontrol beyanname incelemelerinin aralıksız sürdürüldüğünü bildirdi.
Bakanlıktan yapılan açıklamada, işlemlerini mevzuata uygun şekilde gerçekleştiren dış ticaret erbabının haklarını korumak ve usulsüz uygulamaların önüne geçmek amacıyla yürütülen denetimler kapsamında son 2,5 yılda toplam 28,7 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendiği belirtildi.
Denetimlerde her yıl artış yaşandı
Açıklamaya göre, 2024 yılında 5,5 milyar lira ikincil kontrol ve 1,3 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere toplam 6,8 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlendi. Bu tutar, bir önceki yıla göre yüzde 98 artış gösterdi.
2025 yılında ise 11,8 milyar lira ikincil kontrol ve 1,8 milyar lira sonradan kontrol kapsamında toplam 13,6 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı alındı. Böylece bir önceki yıla göre yüzde 100 artış kaydedildi.
2026 yılının ilk 6 ayında da 6,5 milyar lira ikincil kontrol ve 1,8 milyar lira sonradan kontrol olmak üzere toplam 8,3 milyar lira ek tahakkuk ve ceza kararı düzenlenirken, bu rakam geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 43 arttı.
İleri veri analitiği sistemleri kullanılıyor
Açıklamada, Ticaret Araştırmaları ve Risk Değerlendirme Genel Müdürlüğü koordinasyonunda yürütülen çalışmalarda yüz binlerce firma ile milyonlarca gümrük beyannamesi arasından riskli olanların belirlenmesi amacıyla ileri veri analitiği tekniklerinden yararlanıldığı ifade edildi.
Bu kapsamda Sonradan Kontrol Puanlama Sistemi (SKPS), İkincil Kontrol Alarm Sistemi (İKAS), Dahilde İşleme Kontrol Programı (DİKOP) ve Kıymet Alarm Sistemi (KIYAS) gibi sistemlerin etkin şekilde kullanıldığı belirtildi.
Riskli firmalar ve beyannameler inceleniyor
Riskli olduğu belirlenen firmaların Ticaret Bakanlığı müfettişleri tarafından sonradan kontrol denetimine alındığı, şüpheli gümrük beyannamelerinin ise 18 Bölge Müdürlüğü Kontrol Şubelerince ikincil kontrol incelemesine tabi tutulduğu bildirildi.
Açıklamada, gümrük ve dış ticaret işlemlerinin mevzuata uygun şekilde yürütülmesi, vergi gelirlerindeki kayıp ve kaçağın en aza indirilmesi amacıyla denetimlerin önümüzdeki dönemde de etkin şekilde sürdürüleceği vurgulandı.
