ABD, İran İslam Cumhuriyeti ile askeri bağları olduğu gerekçesiyle Sudan İslami Hareketi’ni terör listesine aldı. Sudan ordusu ve hükümeti, ordu içindeki bazı unsurların İran’a verdiği desteği reddederek Körfez ülkelerinin yanında olduklarını açıkladı. Sızdırılan istihbarat raporları, Sudan’ın bölgesel yardımları kaybetmemek için İran ekseninden uzaklaşmaya çalıştığını gösteriyor.
Sudan’daki "İhvan-ı Müslimin" (Müslüman Kardeşler) ismi, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın dün yaptığı kritik açıklamayla yeniden dünya gündemine oturdu. Washington, Sudan İslami Hareketi’ni kapsayan grubun Sudan şubesini terör listesine aldığını ve ilerleyen süreçte "Yabancı Terör Örgütü" (FTO) listesine dahil etme niyetinde olduğunu duyurdu.
ABD Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, kararın Mart sonunda yürürlüğe gireceği belirtildi. Washington bu kararı; grubun sivillere yönelik "sistematik şiddet eylemlerine" karışması, Sudan çatışmasını çözmeye yönelik barış çabalarını engellemesi ve bazı unsurlarının İran Devrim Muhafızları ile eğitim ve destek bağlarının bulunması gerekçelerine dayandırdı. Hatırlanacağı üzere, İslami Hareket’in askeri kanadı olan "El-Bera bin Malik Tugayı" Eylül 2025’te ABD’nin terör listesine alınmıştı.
İran’a Destek Açıklaması Kriz Yarattı
Bu hamle, ordu saflarında Hızlı Destek Kuvvetleri’ne (RSF) karşı savaşan İslami Hareket mensuplarının, ABD ve işgal rejimin 28 Şubat’tan bu yana İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik sürdürdüğü saldırılarda Tahran’a açık destek vermesinin ardından geldi. Sudanlı savaşçılar, gerekirse İran safında kara gücü olarak savaşmaya hazır olduklarını ilan etmişlerdi.
Egemenlik Konseyi ve Ordudan Sert Tepki
RSF lideri Muhammed Hamdan Dagalo (Hemedti) kararı memnuniyetle karşılarken, gözler Egemenlik Konseyi Başkanı Abdülfettah el-Burhan’a çevrildi. Burhan, "Hiçbir tarafın silahlı kuvvetler veya devlet adına konuşmasına izin vermeyeceğiz" diyerek İslami Hareket’in İran yanlısı çıkışıyla arasına mesafe koydu. Sudan Ordu Sözcülüğü de askeri üniforma ile açıklama yapan bu kişilerin ordu mensubu olmadığını belirterek haklarında yasal işlem başlatılacağını duyurdu.
Sudan Dışişleri: "İran’ın Saldırıları Hukuksuzdur"
Sudan hükümeti; İran’ın Katar, Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün’e yönelik saldırılarını kınayarak bu eylemleri "hukuksuz" olarak nitelendirdi. Dışişleri Bakanlığı’ndan yapılan açıklamada, Körfez ülkelerinin egemenliğinin yanında olunduğu vurgulanırken; ABD-israil’in İran’a yönelik saldırıları konusunda ise "uluslararası hukuk ilkelerine uyulması ve müzakere masasına dönülmesi" çağrısı yapıldı.
Sızdırılan İstihbarat Belgesi: "Diplomatik Risk Kapıda"
Uknip tarafından yayınlanan ve Sudan Genel İstihbarat Teşkilatı’na ait olduğu iddia edilen sızdırılmış bir belge, güvenlik kurumları içindeki endişeyi ortaya koydu. Belgede, İslami grupların söylemlerinin Sudan’ı "İran eksenine kayıyormuş" gibi gösterdiği ve bu durumun stratejik ortak olan Körfez ülkeleriyle (özellikle Suudi Arabistan ve Katar) ilişkileri zedeleyebileceği uyarısı yapıldı.
İslami Hareket’ten ABD’ye Yanıt: "Karar Komik"
İslami Hareket Genel Sekreteri Ali Ahmed Kerti imzasıyla yayınlanan bildiride, ABD’nin kararı "son derece komik" olarak nitelendirildi. Bildiride, "Dünyaya terör yayanların başkalarını terörist ilan etmesi gülünçtür. Bu karar bizi halkımızdan koparamaz; bizi terörist ilan edenler tüm Sudan halkını ilan etmelidir" ifadelerine yer verildi. Hareketin liderlerinden Sena Hamad ise ordunun savaş sonrası ülkeyi yönetmesi gerektiğini ve kendilerinin sadece devlet savunmasında rol aldıklarını savundu.
ABD, İran ile askeri bağları olduğu ve barış sürecini engellediği gerekçesiyle Sudan İslami Hareketi’ni terör listesine aldı. Sudan ordusu ve hükümeti, ordu içindeki bazı unsurların İran’a verdiği desteği reddederek Körfez ülkelerinin yanında olduklarını açıkladı. Sızdırılan istihbarat raporları, Sudan’ın bölgesel yardımları kaybetmemek için İran ekseninden uzaklaşmaya çalıştığını gösteriyor.