Soykırımcı israil ve ABD’nin Tahran’a karşı yürüttüğü savaş sırasında İran petrolü neden hedef alınmadı? Yaşanan gerilimi yakından takip edenlerin sorduğu sorulardan biri bu oldu. Ancak bunun nedenleri, ABD Başkanı Donald Trump’ın son dönemde dile getirdiği gibi müzakere süreci ya da diplomatik çözüm arayışlarıyla ilgili değil; küresel ekonominin tamamını etkileyebilecek, hatta İran’ı hedef alan ülkelerin dahi zarar görebileceği derin ekonomik gerekçelere dayanıyor.
Petrol altyapısı esasen askeri açıdan kolay bir hedef. Hava saldırılarını planlayan askeri istihbarat birimleri, her hedefi bir “sistem” olarak ele alır: Sistemi tamamen durdurmak için hangi parçanın vurulması yeterlidir? Amaç, en az mühimmatla en büyük zararı vermektir.
Petrol sektöründe zayıf noktalar oldukça fazla. Kuyulardan çıkarılan petrolün bir sonraki aşamaya hazırlanmak üzere toplandığı toplama merkezlerinden, petrolün gazdan, sudan ve yabancı maddelerden ayrıldığı işleme tesislerine kadar pek çok kritik nokta bulunuyor. Bu tesislerden birinin vurulması, sahayı anında tamamen devre dışı bırakabiliyor. Ardından rafineriler geliyor: Yüksek basınçlı borular ve kolayca tutuşabilen kimyasallar barındıran, son derece karmaşık ve hassas tesisler. Üzerlerine bomba düşmese bile güvenli şekilde işletilmeleri zaten zor. Kısacası, zincirin tek bir halkasının vurulması bile tüm sistemi felç etmeye yetiyor.
Ancak konu İran petrolü olunca bu karar o kadar basit değil. Petrol, bugün İran’ın elindeki en etkili silah. Tahran, Basra Körfezi’ndeki tedarik zincirini tehdit edebilecek araçlar geliştirdi; bunların başında Hürmüz Boğazı’nı mayınlar ve intihar botlarıyla kapatma ihtimali geliyor. Buna ek olarak İran, diğer ülkeleri hedef alabilecek bir kapasiteye sahip. Kısa menzilli balistik füze envanteri israile ulaşamasa da Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri ve Katar’daki tüm petrol tesislerini kapsıyor.
İran küresel petrol üretiminin yaklaşık %4’ünü ihraç ediyor. Ancak komşu ülkelerin ihracat payı çok daha yüksek. Eğer bir “petrol savaşı” patlak verirse, tüm dünya yıkıcı bir ekonomik krizin içine sürüklenir.
israilin bir İran petrol tesisini vurması ve bunun üretimi altı ay boyunca %10 azaltması durumunda varil fiyatı 60 dolar seviyesindeyse, anında 90–100 dolar bandına sıçrayabilir. israil petrol ithal ediyor. Uluslararası taşımacılık maliyetleri, yakıt fiyatları ve ham madde fiyatları hızla yükselir. israil ekonomisi milyarlarca şekel kaybeder ve bunun etkisini her siyonist doğrudan cebinde hisseder.
Petrol, Washington’un Orta Doğu’ya bu kadar odaklanmasının temel nedeni. Amerika’daki ‘hamileri’ (petrol devlerini) kızdırmak, israilin isteyeceği son şey Bu nedenle İran’ın petrol üretim kapasitesine bugüne kadar dokunulmamasının temel nedeni bunun çok hızlı biçimde israilin ve dünyanın aleyhine dönecek olması olduğunu vurguluyor.