Soya yağı fiyatları, ABD ve soykırımcı israilin İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik saldırılarının ardından enerji piyasalarında yaşanan yükseliş dalgasının etkisiyle iki yıldan uzun sürenin en yüksek seviyesine çıktı. Bu gelişme, Hürmüz Boğazı üzerinden tedarik akışının aksayabileceğine dair endişelerle desteklendi.
Chicago’da işlem gören vadeli kontratlar pazartesi günkü işlemlerde yüzde 3,9 yükseldi, ardından kazançlarının bir kısmını geri verdi. Buna rağmen en çok işlem gören kontrat üst üste altıncı seansta da yükselişini sürdürdü.
Kuala Lumpur’da ise gösterge niteliğindeki palmiye yağı fiyatları yüzde 1,6 arttı.
Petrol fiyatlarıyla güçlü bağlantı
Kazançlar, petrol fiyatlarındaki sert yükseliş ortamında gerçekleşti. Ham petrol fiyatlarının artması genellikle biyodizel gibi alternatif yakıtların cazibesini artırıyor ve bu da üretiminde kullanılan bitkisel yağlara olan talebi güçlendiriyor.
Uzmanlar, Tahran'a yönelik saldırıların ardından bu hafta soya yağı fiyatlarının “ham petrolü mıknatıs gibi takip edeceğini” değerlendiriyor.
Petrol fiyatları daha önce güçlü bir sıçrama kaydettikten sonra son dört yılın en büyük kazançlarının bir kısmını geri verdi. Ancak Hürmüz Boğazı üzerinden uzun süreli bir tedarik kesintisi yaşanabileceği yönündeki endişeler piyasadaki baskıyı sürdürdü.
Gerilimler nedeniyle yağ sevkiyatları baskı altında
Orta Doğu’nun palmiye yağı tüketimi Hindistan, Çin ve Avrupa Birliği’nden daha düşük olsa da, küresel palmiye yağı arzının yaklaşık beşte biri Hürmüz Boğazı’ndan geçiyor.
Hindistan merkezli Emami Agrotech şirketinin ticaret başkanı ve yöneticisi Mayur Toshniwal da Bloomberg’e yaptığı açıklamada, Orta Doğu’ya giden gemilerin bazı rotalardan kaçınmaya başladığını veya daha yüksek navlun ücretleri talep ettiğini söyledi. Bunun Körfez ülkelerinde bitkisel yağ fiyatlarını artırabileceği ve bölgeye yönelik ticaret akışlarını etkileyebileceği ifade edildi.
Toshniwal ayrıca, Körfez İşbirliği Konseyi ülkelerinin Afganistan ve Pakistan ile birlikte yılda yaklaşık 5 milyon ton bitkisel yağ ithal ettiğini belirterek, savaşın sürmesi halinde fiyatların en az bir ila iki ay boyunca yüksek kalabileceğini ve ticaret hacimlerini etkileyebileceğini sözlerine ekledi.