Şam yönetimi ve SDG arasında Haseke Valiliği'nin geleceğiyle ilgili bir dizi konuda anlaşmaya varıldığı açıklandı.
Anlaşma saat 20.00'de yürürlüğe girecek.
Anlaşmaya varılması halinde Suriye güçleri, Haseke ve Kamışlı şehir merkezlerine girmeyecek.
İşte anlaşma maddeleri;
"- SDG’ye, bölgelerin fiilen entegrasyonuna ilişkin ayrıntılı bir plan hazırlanması ve istişarelerin tamamlanması için 4 gün süre tanındı.
- Mutabakat sağlanması halinde, Suriye ordusu Haseke ve Kamışlı kent merkezlerine girmeyecek, birlikler şehirlerin çevresinde konuşlanacak. Haseke vilayetinin ve Kamışlı kentinin barışçıl entegrasyonuna ilişkin takvim ve ayrıntılar daha sonra ele alınacak.
- Suriye askeri güçleri, Kürt köylerine girmeyecek, bu köylerde yerel halktan oluşan yerel güvenlik güçleri dışında silahlı unsur bulunmayacak.
- Sayın Mazlum Abdi, örgüt içinden Savunma Bakan Yardımcılığı ve Haseke Valiliği için birer aday, Halk Meclisi’nde temsil edilecek isimler ve devlet kurumlarında istihdam edilmek üzere personel listesi sunacak.
- SDG’ye bağlı tüm askeri ve güvenlik unsurlarının Savunma ve İçişleri bakanlıkları bünyesine entegre edilmesi hususunda anlaşma sağlandı. SDG’ye bağlı sivil kurumlar da Suriye hükümetinin idari yapısına entegre edilecek.
- Cumhurbaşkanlığı, Kürtlerin dilsel ve kültürel hakları ile vatandaşlık haklarına ilişkin 13 sayılı kararnamenin uygulanacağını, bunun da ulusal ortaklık temelinde, tüm bileşenlerinin haklarının güvence altına alındığı birleşik ve güçlü bir Suriye inşa edilmesine yönelik ortak bir bağlılığı yansıttığını bildirir.
- Söz konusu mutabakat, bugün saat 20.00 itibarıyla yürürlüğe girecek."
Haseke'de ne var? Neden bu kadar önemli?
Haseke vilayeti, yalnızca coğrafi konumu ya da demografik yapısı nedeniyle değil, Suriye’deki en hassas güvenlik dosyalarından birine, yani DEAŞ tutukluları dosyasına ev sahipliği yapması nedeniyle de Suriye sahnesinin merkezine yerleşmiş durumda.
Haseke, Suriye’nin kuzeydoğusunun en uç noktasında, Türkiye ve Irak sınırında yer alıyor. Bu durum, onu açık güvenlik sahalarının kesişim noktasına dönüştürürken, yerel çerçevenin ötesine geçen stratejik bir önem kazandırıyor.
Vilayet; Araplar, Kürtler ve Süryani-Asurilerden oluşan çok bileşenli bir nüfus yapısına sahip. Şehirler ve kırsal alanlarda bu bileşenler iç içe geçmiş durumda.
Hapishaneler
Haseke dosyasını en tehlikeli ve hassas kılan unsur, DEAŞ mensuplarının tutulduğu gözaltı ve cezaevi tesislerinin varlığı. Bu durum, bölgede yaşanabilecek herhangi bir gerilimin neden uluslararası hassasiyetle takip edildiğini de açıklıyor.
Guvêran Hapishanesi (Sanayi Hapishanesi)
Haseke kent merkezinde, Guvêran Mahallesi’nde bulunuyor.
Suriye’de DEAŞ mensuplarının tutulduğu en büyük ve en bilinen cezaevlerinden biri olarak kabul ediliyor.
Yıllara göre değişmekle birlikte, binlerce tutuklunun bulunduğu tahmin ediliyor.
Daha önce DEAŞ tarafından gerçekleştirilen geniş çaplı bir saldırıya sahne olmuş, bu da güvenlik kontrolünün çökmesi halinde ortaya çıkabilecek riskleri yeniden gündeme getirmişti.
Haseke’nin güney kırsalındaki gözaltı tesisleri
Haseke vilayetinin farklı noktalarında, özellikle Şeddadi bölgesinde, başka gözaltı tesisleri de bulunuyor.
Bu tesislerin tamamı resmi ve merkezi hapishaneler değil; bazıları yüksek riskli tutuklular ya da geçici olarak alıkonulan kişiler için kullanılan güvenlik merkezleri niteliği taşıyor.
Bu bölgelerin açık çöl yollarına yakınlığı, olası bir güvenlik boşluğunun oluşturacağı tehlikeyi daha da artırıyor.
Bu nedenle söz konusu tesisler, Haseke’deki herhangi bir geniş çaplı askeri hareketliliğin uluslararası uyarılara konu olmasının başlıca nedenlerinden biri olarak görülüyor. Zira böyle bir senaryoda kaçışlar yaşanması veya DEAŞ hücrelerinin yeniden canlanması ihtimali gündeme geliyor.
Hol Kampı…
Hapishanelere ek olarak Haseke’de, DEAŞ’la bağlantılı ailelerin yaşadığı Hol Kampı bulunuyor. Her ne kadar resmi bir cezaevi olmasa da, kamp sürekli bir güvenlik ve insani kriz olarak değerlendiriliyor.
Uluslararası kuruluşlar, Hol Kampı’nı DEAŞ'ın yeniden yapılanması açısından en karmaşık ve tehlikeli kamplardan biri olarak tanımlıyor.
ABD Başkanı Donald Trump’ın, Suriye Cumhurbaşkanı Ahmed eş-Şara ile yaptığı telefon görüşmesinde SDG ile çatışmaların sona erdirilmesini talep ettiğini aktardı.
Al Monitor'e göre Trump, Şara’dan, Suriye ordusunun SDG'nin kontrolündeki Haseke kentine ilerlemesiyle birlikte şehre girilmeyeceğine dair bir taahhüt aldı.
Suriye Cumhurbaşkanlığı, Cumhurbaşkanı Ahmed Şara ve YPG'nin lideri Mazlum Abdi arasında yaklaşık 5 saat süren görüşmenin sonuçsuz kaldığını duyurdu.
Haseke ilinin iki taraf arasındaki anlaşmazlıkların temellerinden olduğu belirtilirken, "İlerleyen günlerde yeni toplantılar yapılacak" açıklaması yapıldı. Öte yandan Suriye ordusunun Haseke'ye ilerlemeyi sürdürdüğü bildirildi.