Yeni bir bilimsel derleme, bambu filizlerinin metabolik, sindirim ve antioksidan sağlık açısından şaşırtıcı faydalar sunabileceğini ortaya koydu. Bilim insanları, bambunun gıda olarak tüketilmesinin insan sağlığı üzerindeki etkilerini inceleyen ilk kapsamlı akademik çalışmayı tamamladı. Elde edilen bulgular, bu hızlı büyüyen bitkinin sanılandan çok daha fazla potansiyele sahip olabileceğini gösteriyor.
Çok sayıda çalışmanın değerlendirildiği incelemede, bambu tüketiminin kan şekeri düzenlenmesini iyileştirdiği, iltihabı azalttığı, sindirim fonksiyonlarını desteklediği ve güçlü antioksidan etki sağladığına dair bulgulara ulaşıldı. Bu özellikler, bambuyu sağlık destekleyici potansiyeli araştırılan gıdalar arasında öne çıkarıyor.
Bambu yalnızca besin değeriyle değil, biyolojik özellikleriyle de dikkat çekiyor. Dünyanın en hızlı büyüyen bitkisi olan bambu, bazı türlerinde günde 90 santimetreye kadar uzayabiliyor. Küresel bambu üretiminin büyük bölümü Çin ve Hindistan’da gerçekleşirken, bambu filizleri Asya’da yüzyıllardır tüketiliyor. Buna karşın, bambunun fonksiyonel bir gıda olarak incelenmesi dünyanın diğer bölgelerinde sınırlı kalmıştı. Yeni bulgular, özellikle sürdürülebilir ve sağlık katkısı olan gıdalara yönelik artan ilgiyle birlikte bu durumun değişebileceğine işaret ediyor.
Besin değeri açısından bambu filizleri, yüksek protein ve düşük yağ içeriğiyle öne çıkıyor. Orta düzeyde lif barındıran bambu; esansiyel amino asitler, selenyum ve potasyum gibi iz mineraller ile tiamin, niasin, A vitamini, B6 vitamini ve E vitamini gibi çeşitli vitaminler içeriyor. Düşük kalorili olmasına rağmen besin yoğunluğunun yüksek olması, bambuyu metabolik sağlıkla ilişkilendirilen gıdalar arasına yerleştiriyor.
Çalışma, İngiltere’deki Anglia Ruskin Üniversitesi (ARU) araştırmacıları tarafından yürütüldü ve bambu tüketimiyle ilgili mevcut tüm bilimsel verileri sistematik biçimde inceleyen ilk çalışma olma özelliğini taşıyor. Derlemede hem insan katılımcılarla yapılan çalışmalar (in vivo) hem de insan hücreleri üzerinde gerçekleştirilen laboratuvar deneyleri (in vitro) değerlendirildi. Böylece hem gerçek yaşam etkileri hem de biyolojik mekanizmalar analiz edildi.
İnsanlar üzerinde yapılan çalışmalar, bambu filizlerinin metabolik sağlığı destekleyebileceğini gösterdi. Bazı araştırmalarda, bambu tüketiminin glisemik kontrolü iyileştirdiği ve kan şekerini dengelemeye yardımcı olduğu belirlendi. Ayrıca lipid profillerinde iyileşme gözlemlendi; bu durum kalp-damar hastalıkları riski açısından önemli kabul ediliyor.
Bambunun lif yapısı sindirim sistemi açısından önemli bir rol oynuyor. Selüloz, hemiselüloz ve lignin gibi yapısal lifler içeren bambu, bağırsak hareketlerini ve sindirim fonksiyonlarını destekliyor. İncelenen insan çalışmalarında, bambu tüketiminin bağırsak fonksiyonlarını iyileştirdiği raporlandı.
Hücresel düzeyde de olumlu etkiler gözlemlendi. Bambu tüketen bireylerde antioksidan ve anti-inflamatuar aktivitenin arttığı, hücre toksisitesinin azaldığı ve hücre canlılığının iyileştiği belirlendi. Bu durum, bambunun hücreleri yaşlanma ve kronik hastalıklarla ilişkilendirilen oksidatif strese karşı koruyabileceğini düşündürüyor.
Laboratuvar çalışmalarında ise bambunun güçlü antioksidan kapasiteye sahip olduğu ve probiyotik etki gösterdiği tespit edildi. Bu bulgular, bambunun faydalı bağırsak bakterilerinin gelişimini destekleyerek sindirim, bağışıklık ve metabolik düzenleme süreçlerine katkı sağlayabileceğini ortaya koyuyor.
Çalışmanın kıdemli yazarı ve Anglia Ruskin Üniversitesi Halk Sağlığı Profesörü Lee Smith, konuyla ilgili şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bambu, Asya’nın bazı bölgelerinde zaten yaygın olarak tüketiliyor ve dünya genelinde sağlıklı ve sürdürülebilir bir besin olarak büyük bir potansiyele sahip. Ancak mutlaka doğru şekilde hazırlanmalıdır.
Diyabet ve kalp hastalıkları gibi modern sağlık sorunlarıyla mücadeleye yardımcı olabilecek çok sayıda fayda tespit ettik. Bu etkiler, bambunun proteinler, amino asitler, karbonhidratlar, mineraller ve vitaminler açısından zengin besin içeriğinden kaynaklanıyor.”
