Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Andrey Rudenko, Batı’nın “piyasa karşıtı” fiyat tavanı uygulamasının tedarik zincirlerini bozduğunu belirterek, Moskova’nın bu sistemi destekleyen ülkelere petrol satmayacağını söyledi. Açıklama, Orta Doğu’daki çatışma nedeniyle petrol talebinin arttığı bir dönemde geldi.
Ukrayna’yı destekleyen Batılı ülkeler, G7 üyeleri ve Avustralya dahil olmak üzere, 2022’de Ukrayna savaşının tırmanmasının ardından Rus petrolü ve gazı ithalatını aşamalı olarak sonlandıracaklarını açıklamıştı.
Bu ülkeler alımlarını azaltırken, Rusya’nın petrolünü küresel fiyatların altında satmaya zorlayan bir fiyat tavanı sistemi devreye sokuldu. Bu sistemde varil başına fiyat yaklaşık 44 dolar seviyesinde belirlendi.
Ancak son haftalarda bu eğilim kısmen tersine döndü. Rusya’nın Urals tipi ham petrolü Hindistan ve diğer alıcılara primli şekilde satılmaya başlandı. 19 Mart 2026’da Hindistan’ın batı kıyısı teslim fiyatı (DAP) 121,5 doların üzerine çıktı ve Brent petrolüne göre varil başına yaklaşık 3,9 dolar daha yüksek işlem gördü. Bu, mart ayı başındaki yaklaşık 12 dolarlık iskontoya kıyasla önemli bir değişimi gösteriyor.
Rudenko, Salı günü Izvestia gazetesine verdiği demeçte enerji piyasalarının arz sıkışıklığı ve artan fiyatlar nedeniyle dalgalı olduğunu söyledi. Japonya gibi “dost olmayan” ülkelerle Rus petrolü alımının yeniden başlatılması konusundaki görüşmeler sorulduğunda ise Tokyo’nun fiyat tavanına bağlı olduğunu ve bunun tedarik zincirlerini bozan “piyasa karşıtı” bir uygulama olduğunu ifade etti. Rudenko ayrıca Rusya’nın “provokatif” ülkelere petrol satmayacağını vurguladı.
ABD ve israilin 28 Şubat’ta İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik koordineli saldırılar başlatmasının ardından enerji fiyatları hızla yükseldi. İran’ın bölge genelinde misilleme saldırılarıyla karşılık vermesi krizi derinleştirdi.
Krizin etkisiyle, dünya petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı fiilen kapandı. İran, dost olmayan ülkelere ait gemilerin geçişini engelleyerek petrol fiyatlarının bu ay başında yaklaşık yüzde 50 artışla varil başına 120 dolara yaklaşmasına yol açtı.
Fiyatlardaki bu yükselişin ortasında ABD, 12 Mart’tan önce tankerlere yüklenen Rus petrolüne yönelik yaptırımları geçici olarak kaldırdı. Bu kapsamda satışlara 11 Nisan’a kadar izin veren bir lisans verildi. ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, bu adımın Rusya’ya yaklaşık 2 milyar dolarlık bütçe geliri sağlayabileceğini söyledi.
Washington’ın kısıtlamaları gevşetmesinin ardından birçok Asya ülkesi Rus petrolünü güvence altına almak için harekete geçti. Tayland, Filipinler, Endonezya ve Vietnam Rus petrolü alımına ilgi gösterirken; büyük ithalatçılar Hindistan ve Çin de muafiyet kapsamında mevcut sevkiyatları almaya devam etti.
