ABD Başkanı Donald Trump, Pazar günü Küba’ya petrol sevkiyatlarını engelleme politikasında geri adım sinyali verdi. Trump, Rusya’ya ait bir tanker acil ihtiyaç duyulan petrol sevkiyatıyla Küba limanına yaklaşırken, herhangi bir ülkenin Küba’ya ham petrol göndermesine “itirazı olmadığını” söyledi.
Yaptırım altındaki ve Rusya’nın “gölge filosu”na ait bir tanker, gemi takip verilerine göre Pazar günü Küba’nın doğu kıyıları açıklarında bulunuyordu Bu sevkiyat, Washington’un fiili petrol ablukası nedeniyle ekonomisi neredeyse durma noktasına gelen ülke için bir can simidi olarak görülüyor.
ABD, 3 Ocak’ta Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro’nun kaçırılmasının ardından Venezuela’nın Küba’ya petrol ihracatını kesmiş, Trump da Küba’ya petrol gönderen diğer ülkelere ağır gümrük tarifeleri uygulamakla tehdit etmişti. Küba’nın Venezuela ile birlikte en büyük tedarikçilerinden biri olan Meksika da sevkiyatlarını durdurmuştu.
Bu gelişmeler sonucunda Küba, Devlet Başkanı Miguel Diaz-Canel’e göre üç aydır petrol tankeri alamadı. Bu durum, 10 milyon nüfuslu ülkede benzin sıkı şekilde karneye bağlanmasına ve geniş çaplı elektrik kesintilerine yol açan enerji krizini daha da derinleştirdi. Kübalı sağlık yetkilileri, krizin özellikle çocuklar başta olmak üzere kanser hastaları için ölüm riskini artırdığını belirtiyor.
Air Force One uçağında gazetecilere konuşan Trump, Küba halkının enerji ihtiyacına sempati duyduğunu ifade etti ve bu yardımların Havana’daki komünist yönetime katkı sağlayıp sağlamayacağı konusunda endişeli olmadığını söyledi; çünkü yönetimin yakında kendi kendine çökeceğini öngördüğünü dile getirdi.
Trump, “Şu anda bir ülke Küba’ya petrol göndermek isterse, bunun Rusya olup olmaması fark etmez, benim için sorun yok” dedi.
“Küba bitmiş durumda. Kötü bir rejimleri var. Çok kötü ve yozlaşmış bir liderlikleri var. Bir tanker petrol alıp almamaları bir şeyi değiştirmeyecek,” diyen Trump, “Ben petrolün gelmesine izin verilmesinden yanayım; Rusya ya da başka biri fark etmez. Çünkü halkın ısınmaya, serinlemeye ve diğer temel ihtiyaçlara ihtiyacı var” ifadelerini kullandı.
Mart ayının başlarında ABD, İran İslam Cumhuriyeti ile yürütülen ABD-İsrail savaşı nedeniyle küresel petrol akışında yaşanan kısıtlamaları hafifletmek amacıyla Rusya’ya yönelik bazı yaptırımları geçici olarak gevşetmişti. Ancak bu düzenleme, Küba, İran, Kuzey Kore ve Kırım gibi bölgelerle ilgili işlemleri açıkça yasaklayan istisnalar da içeriyordu.
LSEG gemi izleme verilerine göre “Anatoly Kolodkin” adlı tanker, Rusya’nın Primorsk limanından yaklaşık 650 bin varil ham petrol taşıyarak yola çıktı. Bazı raporlar ise gemide 730 bin varil bulunduğunu belirtiyor.
Küba’nın resmi haber kaynağı Cubadebate, Rus sevkiyatını ABD’nin petrol ablukasına doğrudan bir meydan okuma olarak nitelendirdi. Haberde, yaptırım altındaki tankerin Karayipler’e giderken İngiliz Kanalı’ndan Rus donanması eşliğinde geçtiği ifade edildi.
New York Times, konu hakkında bilgilendirilen bir ABD’li yetkiliye dayandırdığı haberinde, ABD Sahil Güvenliği’nin yaptırım altındaki geminin Küba’ya gitmesine izin verdiğini, ancak bunun nedeninin net olmadığını aktardı. Tankerin zorla engellenmesi ise hassas jeopolitik ortamda Rusya ile çatışma riskini artırabilirdi.
Obsidian Risk Advisors danışmanlık şirketinden Brett Erickson, İngiltere hükümetinin geçen hafta kendi karasularından geçen bu tür gemilere müdahale yetkisi verdiğini açıklamasına rağmen, Rusya’nın “gölge filosu”na ait VAYU 1 gemisinin İngiliz Kanalı’ndan geçmesine izin verilmesinin ardından, Anatoly Kolodkin’in varışının önemli olduğunu söyledi.
Erickson, Rusya’nın “İran’daki savaştan çok büyük bir kazanç elde ettiğini” ve aynı zamanda Küba’ya hayati önemde petrol sağladığını belirtti. Suriye ve Venezuela’daki müttefiklerinin zayıflaması ve İran’ın saldırı altında olmasıyla birlikte Küba’nın Moskova açısından stratejik öneminin arttığını ifade etti.
Erickson, “Havana’nın çalışabilmesi için çok fazla petrole ihtiyacı yok. Kolodkin yaklaşık iki buçuk haftalık petrol taşıyor, ancak Küba’daki karne uygulamalarıyla bu süre toplamda yaklaşık bir aya kadar uzatılabilir” dedi.