Doğu Türkistan Maarif Hareketi Hidayet Oğuzhan, "Çin devletinin finansmanı ile Doğu Türkistan gezisi gerçekleştiren İsmail Saymaz ve beraberindeki gazetecilerin, esaret altındaki Doğu Türkistan’da yaşanan soykırıma varan asimilasyon, baskı, zulüm, kan ve gözyaşıyla dolu sessiz çığlıkların gerçeğini Çin ağzıyla çarpıtan açıklamalarını şiddetle kınıyoruz." dedi.

Çin Komünist Partisi’nin kontrolü ve organizasyonu altında gerçekleştirilen Doğu Türkistan ziyaretinin ardından gazeteci İsmail Saymaz’ın yaptığı açıklamaların, Doğu Türkistan’da onlarca yıldır devam eden sistematik zulmü, insan hakları ihlallerini ve kültürel soykırımı perdelemeye hizmet eden son derece talihsiz ve sorumsuz ifadeler olduğunu söyleyen Oğuzhan, "Birleşmiş Milletler raporları, uluslararası insan hakları kuruluşları, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığının açıklamaları, TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunun açıklamaları, bağımsız araştırmacılar ve çok sayıda ülkenin parlamentoları tarafından belgelenen; toplama kampları, keyfî tutuklamalar, zorla çalıştırma, ailelerin parçalanması, çocukların ailelerinden koparılması, camilerin yıkılması, Kur’an ve dinî eğitimin yasaklanması, zorla kısırlaştırma, nüfus politikaları ve sistematik asimilasyon gibi ağır insan hakları ihlalleri ortadayken, Çin yönetiminin hazırladığı propaganda programlarının ardından yapılan bu açıklamalar kabul edilemez." dedi.

Oğuzhan, Çin'in, Doğu Türkistan’a davet ettiği yabancı heyetleri sıkı kontrol altında tutmakta; yalnızca önceden belirlenmiş güzergâhlara götürmekte, gerçek mağdurlarla görüşmelerine izin vermemekte ve dünyaya “normalleşme” görüntüsü vermeye çalışmakta olduğunu; bu yöntemin, yıllardır uluslararası kamuoyunun yakından bildiği bir propaganda stratejisi olduğunu kaydetti.

"Gazetecilik; işgalci ve otoriter rejimlerin propaganda metinlerini aktarmak değildir"

Oğuzhan, şöyle devam etti:

"Böylesine Çin devleti tarafından finanse edilen ve organize edilen bir ziyaret sonrasında Çin’in resmî söylemlerini tekrar eden açıklamalar yapmak, yalnızca gerçekleri çarpıtmakla kalmamakta; aynı zamanda milyonlarca mazlum Uygur Türkünün, Kazakların, Kırgızların ve diğer Türk halklarının yaşadığı acıları inkâr etmekte ve Çin’in bu gayriinsanî cinayetlerine ortak olmak anlamına gelmektedir.

Gazetecilik; işgalci ve otoriter rejimlerin propaganda metinlerini aktarmak değil, hakikatin peşinden gitmektir. Gerçek gazetecilik, mağdurun sesini duyurmayı, baskıyı sorgulamayı ve görünmeyeni görünür kılmayı gerektirir.

Doğu Türkistan’ı Çin devletinin finansmanı ile ziyaret eden İsmail Saymaz ve beraberindeki gazetecilerin açıklamaları, yalnızca Doğu Türkistanlıları değil; insan haklarını, adaleti ve evrensel değerleri savunan vicdan sahibi herkesi derinden üzmüş ve hayal kırıklığına uğratmıştır."

"Doğu Türkistan halkının sesi susturulamayacaktır"

Çin devleti tarafından finanse edilen Doğu Türkistan ziyaretine katılan gazetecilerin, Çin Komünist Partisinin kontrolündeki propaganda gezilerinin oluşturduğu algıya değil; bağımsız uluslararası raporlara, tanıklıklara ve yıllardır ortaya konulan somut delillere kulak vermesi gerektiğini söyleyen Oğuzhan, "İşgalci Çin tarafından Doğu Türkistan’da uygulanan soykırım politikaları, asimilasyon ve insanlığa karşı işlenen zulümler inkâr edilerek ortadan kalkmaz. Hakikat, propaganda ile değişmez. Doğu Türkistan halkının sesi susturulamayacaktır. Gerçekler er ya da geç bütün açıklığıyla ortaya çıkacaktır." açıklamasında bulundu.

Sınava başvuranlar, temel soru kitapçığı dizilimindeki sınav sorularının tamamına ÖSYM'nin "ais.osym.gov.tr" adresinden T.C. kimlik numarası ve aday şifresiyle 10 gün süreyle erişebilecek.

Temel soru kitapçığının görüntüleme süreci, 5 Ağustos'ta sona erecek.

Orta ve Doğu Karadeniz'i kapsayan hatta; Samsun, Ordu ve Giresun'un iç kesimleri ile Amasya ve Tokat çevrelerinde de benzer hava olaylarının yaşanacağı açıklandı.

ANİ SEL VE FIRTINA RİSKİ

Yetkililer, beklenen şiddetli yağışların beraberinde getirebileceği tehlikeleri sıralayarak kamuoyunu bilgilendirdi. Bölgede yaşanabilecek en büyük riskler arasında ani sel ve su baskınları yer alıyor. Güncel uyarı metnine yıldırım düşmesi ile yerel dolu yağışı ihtimali de eklendi. Yağış esnasında ortaya çıkabilecek ani kuvvetli rüzgar ve kısa süreli fırtınaların günlük hayatı olumsuz etkilemesinden endişe ediliyor.

Ulaşımda yaşanabilecek olası aksamalara karşı sürücülerin dikkatli ilerlemesi isteniyor. Tüm bu olumsuzluklara karşı yurttaşların yetkili mercilerden gelecek anlık duyuruları yakından takip etmesi tavsiye ediliyor.

Yangında caminin bazı bölümleri ile içeride bulunan eşyalar zarar gördü. İşgalciler ayrıca caminin duvarlarına ırkçı sloganlar yazdı.

Filistin topraklarını gasbeden işgalciler, sabahın erken saatlerinde Nablus'un güneyindeki Kusra beldesinde inşaat halindeki bir camiyi de ateşe verdi.

Nablus'un doğusundaki Beyt Furik beldesinde ise bir Filistinlinin evi işgalciler tarafından ateşe verildi. Evin bazı kısımları yandı, evin duvarlarına Filistin ve Araplar aleyhinde ırkçı sloganlar yazıldı.

Açıklamada, işgal kuvvetlerinin Kfar Tebnit, Nebatiye El Fevka ve Zavter El Garbiye'deki Lübnan ordusu mevzilerinin yakınlarında da ateş açarak ordunun operasyonlarını aksattığı belirtildi.

Olaylara rağmen ordu, Zavter El Garbiye'deki görevine devam ettiğini, bölge sakinlerinin geri dönüşünü kolaylaştırdığını ve güvenliklerini sağladığını belirtti. Ayrıca Lübnan Askeri Koordinasyon Grubu ile koordineli olarak Frun ve Srifa'daki konuşlandırmasına da devam ediyor.

Washington'da bir ay önce imzalanan Lübnan-işgal rejimi çerçeve anlaşmasının pilot uygulama alanı kapsamında, bölge sakinleri evlerini incelemek üzere Zavter El Garbiye'ye girdiler.

Lübnan ordusunun güney Lübnan'daki iki pilot bölgeye konuşlandırılmasını öngören anlaşma, Hizbullah tarafından "var olmayan" bir anlaşma olarak nitelendirilerek reddedildi ve hükümlerinin Lübnan'ın egemenliğinden taviz anlamına geldiği vurgulandı.

Kamuoyunda geniş yankı uyandıran iddiaların ardından adli sürecin başladığını duyuran İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, konuya ilişkin resmi bir bilgilendirme yaptı.

Sürecin hukuki çerçevede titizlikle yürütüleceğine dikkat çeken Başsavcılık, "Soruşturmaya başlanılmış olup araştırmalar sonuçlandığında şikayet edilen kişilerin ifadelerine başvurulacaktır." dedi.

Söz konusu soruşturma kapsamında, etkinliğe katılan kişilerin kimlik tespitlerinin yapılması ve iddiaya konu olan cast ajansıyla bağlantılarının araştırılması bekleniyor. Adli makamların yapacağı incelemelerin ardından, şikayet edilen isimlerin savcılığa çağrılarak ifadelerinin alınacak.

İddialara göre aralarında husumet bulunan iki taraf, boş arazide buluştu. Taraflardan birileri, henüz bilinmeyen bir nedenle husumetlilerine ateş açtı. Olayda isimleri henüz öğrenilemeyen amca, baba ve oğlu hayatını kaybetti.

Haber verilmesi üzerine olay yerine çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Sağlık ekipleri yaptığı ilk incelemede 3 şahsın da olay yerinde hayatını kaybettiğini belirledi.

Olayın ardından polis ekipleri bölgede geniş güvenlik önlemleri alarak inceleme başlattı. Cumhuriyet savcısının olay yerindeki incelemelerinin ardından hayatını kaybeden 3 kişinin cenazeleri, otopsi işlemleri yapılmak üzere Batman Eğitim ve Araştırma Hastanesi morguna kaldırıldı.

Faillerin yakalanması için polisin çalışmaları sürüyor.

Dışişleri Bakanlığı kaynaklarından edinilen bilgiye göre Hakan Fidan, telefon görüşmesinde Guterres'in Suriye'ye ve Kıbrıs Adası'na yaptığı ziyaretler kapsamında bölgesel gelişmeleri ele aldı.

Sarı-kırmızılılar on numara bölgesi için Bruno Fernandes ve Can Uzun gibi yüksek bonservise sahip profilli oyuncularla ilgilenirken, bir yandan da +4 yabancı kuralına uygun genç isimleri izliyor. Listeye giren Yunan orta saha yeteneği, sergilediği grafikle Avrupa'daki diğer kulüplerin de radarında bulunuyor.

BONSERVİS BEKLENTİSİ 35 MİLYON AVRO

Belçika temsilcisi Genk'in 18 yaşındaki futbolcu için mali beklentisi oldukça yüksek. Kulübün, genç oyuncu için pazarlıkları 35 milyon avrodan açtığı bildirildi. Belçika ekibinin satın alma opsiyonlu kiralama tekliflerine sıcak bakmadığı iletilirken, Galatasaray tarafının henüz resmi bir girişimde bulunmadığı aktarıldı.

Yunan futbolcuyu yalnızca Galatasaray değil, Avrupa'nın önde gelen kulüpleri de yakından izliyor. Almanya'dan Borussia Dortmund ile İtalya'dan Milan'ın genç yeteneği takip eden ekipler arasında yer aldığı kaydedildi.

49 MAÇTA 18 ASİST YAPTI

Geçen sezon Belçika ekibinde düzenli olarak forma şansı bulan Karetsas, istikrarlı bir grafik çizdi. Toplam 49 resmi müsabakada görev üstlenen genç orta saha, sahada 3 bin 244 dakika süre aldı.

Hücum hattındaki üretkenliğiyle skora doğrudan katkı sunan 18 yaşındaki futbolcu, sezon boyunca 3 kez fileleri havalandırırken 18 kez de gol pası vererek takımının etkili isimlerinden biri oldu.

Bakanlık, ateşkes anlaşmasının 11 Ekim 2025'te yürürlüğe girmesinden bu yana şehit ve yaralı sayısının 1200, yaralı sayısının ise 3 bin 888 olduğunu, ayrıca 803 şehidin de cesedine ulaşıldığını açıkladı.

Bakanlığın verilerine göre, işgalci rejimin 7 Ekim 2023'ten bu yana Gazze Şeridi'ne yönelik saldırılarında şehit olanların sayısı 73 bin 326'ya, yaralıların sayısı ise 173 bin 997'ye yükseldi.

Bakanlık, saldırıların devam etmesi nedeniyle ambulans ve sivil savunma ekiplerinin enkaz altında ve sokaklarda kalanlara ulaşamadığını kaydetti.

Saldırıya tepki gösteren Erakçi, şunları kaydetti:

"Zelenskiy, bir İran ticaret gemisine saldırarak bir denizciyi öldürdü. Bu, İsrail'in Avrupa'yı kendi savaşına çekmek amacıyla yaptırdığı, Birleşmiş Milletler Şartı'nın açık bir ihlalidir. AB Yüksek Temsilcisi Kallas ve Dışişleri Bakanı Lavrov ile yaptığım görüşmelerde, Kiev'deki 'asalak' yönetimin yaptığı bu eylemin cevapsız kalmayacağını açıkça ifade ettim."

TEK BİR ÇİVİ DAHİ KULLANILMADI

Doğu-batı doğrultusunda dikdörtgen planlı olarak 3 bölümden inşa edilen tarihi köşk, Baltık mimari tarzının Türkiye'deki nadir örneklerinden biri kabul ediliyor.

Yapının temel duvarları taştan örülürken, ana binanın giriş kapısı kesme taştan imal edildi. Cephe duvarları ise tamamen çam ağaçlarının üst üste ve yan yana geçirilmesi esasına dayanan birbirine geçmeli ahşap hatıllarla oluşturuldu. Simetrik ahşaptan yapılan iki katlı yan bölümler, ahşap mimarinin korunmuş en özgün örnekleri arasında gösteriliyor.

ÇARLIK AİLESİ İÇİN TASARLANDI

Kışlık av köşkü olarak inşa edilen yapı, Sarıkamış'ın doğal dokusu içerisinde konumlandırıldı.

Rus işgali döneminde doğrudan çarlık ailesinin kullanımı için tasarlanan tarihi köşk, mimari ayrıntılarıyla geçmişin izlerini sergiliyor. Yapı, hem taş hem de ahşap işçiliğinin bir arada kullanıldığı cephe tasarımı ve geometrik pencere düzeniyle dönemin mimari anlayışını günümüze taşıyor.

Bakanlık koordinasyonunda silahlı suç örgütlerinin eylem kabiliyetini ortadan kaldırmaya yönelik operasyonların ve önleyici güvenlik çalışmalarının kesintisiz sürdürüldüğünü belirten Çiftçi, güvenlik birimlerince bu yöntemi kullanan yapıların bütün bağlantılarıyla takip edildiğini söyledi.

Mücadelenin yalnızca saldırıyı yapan kişilerle sınırlı tutulmadığını vurgulayan Çiftçi, şöyle konuştu:

"Motosikleti kullanarak saldırıyı gerçekleştiren kişiden eylemin talimatını verene, silahı ve aracı temin edenden kaçış ve barınma imkanı sağlayana kadar suç zincirinin bütün halkalarını hedef alıyoruz. Operasyonel çalışmalarımızı, istihbari faaliyetlerimizi ve önleyici tedbirlerimizi birlikte yürüterek bu yapıların hareket alanını daraltıyoruz."

Bakan Çiftçi, bazı silahlı suç örgütlerinin motosikletleri olay yerine hızlı ulaşmak, kimliklerini gizlemek ve saldırının ardından bölgeden uzaklaşmak amacıyla kullandığına işaret ederek, kullanılan yöntemin değişmesinin güvenlik birimlerinin takibinden kurtulmaya yetmeyeceğini söyledi.

Olay sayısı geriledi

Motosikletle intikal edilerek ateşli silah kullanılan olaylara ilişkin verileri de paylaşan Bakan Çiftçi, şunları kaydetti:

"Geçen yılın 1 Ocak-16 Temmuz döneminde motosikletle intikal edilerek ateşli silah kullanılan 165 olay meydana gelmişti. Bu yılın aynı döneminde olay sayısı 46'ya geriledi. Böylece söz konusu olaylarda azalma sağlandı."

Çiftçi, aynı dönemler karşılaştırıldığında olaylarda hayatını kaybedenlerin sayısının 17'den 9'a indiğini, yaralananların sayısının ise 81'den 15'e gerilediğini bildirdi.

Elde edilen sonuçların güvenlik birimlerince sürdürülen kararlı mücadelenin sahadaki karşılığını gösterdiğini belirten Çiftçi, sözlerini şöyle tamamladı:

"Her bir olay, üzerinde aynı hassasiyetle durmamız gereken ciddi bir güvenlik meselesidir. Hedefimiz yalnızca olay sayılarını azaltmak değil, silahlı suç örgütlerinin eylem kapasitesini tamamen ortadan kaldırmaktır. Türkiye'nin güvenliğine kastedenlere, kullandıkları araç ve yöntem ne olursa olsun, geçit vermeyeceğiz."

Modi, Instagram hesabından yayımladığı 30 saniyelik video mesajında, sınav sisteminin güvenilir ve şeffaf olması gerektiğini belirterek teknolojinin sistemde daha etkin kullanılacağını söyledi. Başbakan ayrıca, sınav sorularının sızdırılmasıyla mücadele amacıyla daha ağır cezalar öngören yeni bir yasanın pazartesi günü parlamentoya sunulacağını bildirdi.

Ancak Modi, açıklamasında hükümetin sınav skandalı nedeniyle haftalarca protesto gösterileri düzenleyen gençlerin tepkilerinin odağındaki eski Eğitim Bakanı Pradhan'ın istifasına değinmedi.

Gençlerin öncülük ettiği Cockroach Janta Party (CJP) hareketi, mayıs ayında yaşanan sınav sorusu sızıntılarının ardından Pradhan'ın istifası talebiyle haftalar boyunca gösteriler düzenlemişti.

CJP, hükümetin talepleri kabul etmesinin ardından cumartesi günü protestolarını sona erdirdi.

Modi'nin reform açıklaması, hükümetin sınav sistemine yönelik kamuoyu güvenini yeniden tesis etmeye çalıştığı bir döneme denk geliyor. Başbakan, yeni düzenlemelerin sınav sistemini daha şeffaf hale getireceğini savunurken, protestoların temel taleplerinin hükümet tarafından kabul edilmesi, gençlik hareketinin siyasi baskısının sonuç verdiğine işaret ediyor.

Görev gücünün başına getirilen Nandan Nilekani ise Hindistan'ın dijital kimlik sistemi Aadhaar'ın oluşturulmasındaki rolü ve yazılım şirketi Infosys'in kurucu ortaklarından biri olmasıyla tanınıyor.

Ekremeniya, "Stratejimiz esasen tepkisel olduğu için, tepkisel operasyonlarımızı da askıya aldık," dedi.

Ayrıca, "ABD stratejisinin ülkenin kendi yetkilileri için bile belirsiz olduğunu" belirten Ekremeniya, "Bu durum, özellikle ABD Başkanı olmak üzere Amerikalı yetkililerin açıklamalarından ve ABD Merkez Komutanlığı'nın eylemlerinden açıkça anlaşılıyor." diye ekledi.

İran İslam Cumhuriyeti ordusunun bölgedeki Amerikan mevzilerine karşı son operasyonlarına atıfta bulunan Ekremeniya, şöyle devam etti:

"Sahada, bölgedeki Amerikan altyapısına ve üslerine çok ciddi hasar verdik; bu hasar inkar edilemez; ancak Amerikalılar bununla ilgili haberlerin yayınlanmasına ağır sansür uyguluyorlar.

On İki Gün Savaşı'nda da gözlemlendiği gibi, Amerika Birleşik Devletleri'ne verilen zararla ilgili haberler aralıklarla ve azar azar yayınlandı ve bu zararın daha fazla boyutu gelecekte ortaya çıkacaktır."

Ekremeniya, ""Bölgedeki ABD üslerinde silahlı kuvvetlerin zamanında gerçekleştirdiği operasyonlar, özellikle Kuveyt, Katar ve Irak'ın Erbil kentinde Ordu Hava Kuvvetleri tarafından yapılan çeşitli operasyonlar, ordunun yıkıcı insansız hava araçlarının operasyonları ve İslam Devrim Muhafızları Kolordusu'nun füze ve insansız hava aracı saldırıları, ABD'nin bölgedeki stratejisinde bir duraklamaya ve değişikliğe neden oldu." diye konuştu.

Tahran Pazar günü Basra Körfezi'ne herhangi bir saldırı düzenlemedi ve ABD de son iki haftadır günlük saldırıların ardından iki gece üst üste İran'a saldırı yapmadı.

Axios'un dün kaynaklara dayanarak bildirdiğine göre, ABD Başkanı Donald Trump, kısmen diplomatik bir çözüm umudu taşıdığı için, Cuma günü İran'a yönelik planlanan saldırıların iptal edilmesini emretti.

Putin, "Onlar (Kiev rejimi), Rusya'yı düşman ilan etmeyi ve Rusları Ukrayna'da isimsiz bir millet olarak ilan etmeyi gerekli, mümkün ve kendileri için faydalı gördüler ki bu tamamen saçmalık ve tam bir safsatadır."

Modern dünya düzeninin Büyük Vatanseverlik Savaşı'ndan sonra BM Şartı temelinde kurulduğunu ve Şartın da galip ülkeler -Sovyetler Birliği, Amerika Birleşik Devletleri ve Büyük Britanya- tarafından oluşturulduğunu hatırlatan Putin, "BM Şartı, modern uluslararası hukukun temelidir; belirli kurallar belirlenmiştir. Sonra, Sovyetler Birliği çöktüğünde, BM'nin kurucu devletlerinden biri, bu uluslararası hukukun, uluslararası ilişkiler sisteminin yaratıcılarından biri (SSCB) ortadan kalkmış oldu. Ve Soğuk Savaş'ın sözde galipleri -sadece Amerika Birleşik Devletleri değil, tüm Batı- birdenbire bir şeyler yapılması gerektiğine karar verdiler. Artık Sovyetler Birliği olmayan, bilinen potansiyelini kaybetmiş Rusya neden II. Dünya Savaşı'nın galip ülkesiyle aynı ayrıcalıklardan yararlansın ki? (diye düşündüler.) Ve böylece (kuralları yeniden yorumlamaya) düzeltmeye başladılar." şeklinde konuştu.

Bu bağlamda, Yugoslavya'daki olayları, yani Sırp halkının farklı ulusal birimlere bölünmesini hatırlatan Putin'e göre, BM Şartı ile hiçbir şekilde bağdaşmayan kararlar alınmıştı.

Putin, "Cini şişeden çıkardılar resmen. Üstelik bize, Mihail Sergeyeviç Gorbaçov'a, NATO'yu genişletmeyeceklerine dair söz vermişlerdi, ama bunun yerine bir genişleme diğerini takip etti. Sayısız protestomuzu, tüm vaatlerini veya Rusya'nın güvenlik çıkarlarını umursamadılar bile. Sürekli baskı yaptılar ve sonunda Ukrayna'ya ulaştılar." dedi.

Her yıl ocak ve temmuz aylarında iki eşit taksit halinde tahsil edilen MTV'nin ikinci taksitini henüz ödemeyen araç sahiplerinin, gecikme faizi uygulanmaması için ödemelerini son güne bırakmamaları gerekiyor.

Araç sahipleri ödemelerini Gelir İdaresi Başkanlığı'na bağlı Dijital Vergi Dairesi ile GİB Mobil uygulaması üzerinden yapabiliyor. Ayrıca anlaşmalı bankaların internet bankacılığı ve mobil uygulamaları da ödeme kanalları arasında yer alıyor.

Fiziki ödeme yapmak isteyenler ise vergi dairesi vezneleri, PTT şubeleri, anlaşmalı banka şubeleri ve ATM'ler aracılığıyla MTV ikinci taksitlerini yatırabiliyor.

Belirlenen süre içinde ödeme yapılmaması halinde ise vergi borcuna, gecikme faizi uygulanacak.

Kamplar kapandı denildi, baskı mekanizması ortadan kalkmadı

Çin yönetimi, yıllarca sözde "mesleki eğitim ve öğretim merkezleri" olarak tanımladığı tesislerin kapatıldığını ve bölgede normal hayatın sürdüğünü iddia etti. Ancak insan hakları araştırmaları, kitlesel gözaltı döneminin sona erdiği iddiasının baskının sona erdiği anlamına gelmediğine dikkat çekiyor.

Human Rights Watch'ın Nisan 2026'da yayımladığı değerlendirmeye göre, yüz binlerce Uygur ve diğer Türkî Müslüman; keyfi gözaltı, haksız hapis, yoğun gözetim ve zorla çalıştırma uygulamalarına maruz bırakıldı. Örgüt, Çin'in bugün de Uygurların günlük hayatını, seyahatlerini, iletişimlerini, telefon kullanımını ve yurt dışındaki bağlantılarını izleyen kapsamlı bir gözetim sistemi işlettiğini belirtiyor.

Bu tablo, Pekin'in politikasının basit bir "güvenlik operasyonu" olarak açıklanmasını daha da güçleştiriyor. Çünkü hedef alınan davranışların arasında yalnızca şiddet eylemleri değil, yurt dışındaki akrabalarla temas kurmak, belirli ülkeleri ziyaret etmek veya VPN ve WhatsApp gibi uygulamalarla devlet gözetiminden kaçınmak gibi gündelik davranışlar da bulunuyor. Böyle bir sistem, güvenlik ile toplumsal kontrol arasındaki çizginin Çin yönetimi lehine tamamen ortadan kaldırıldığı yönündeki eleştirileri besliyor.

BM'den 2026'da yeni zorla çalıştırma uyarısı

Doğu Türkistan dosyasındaki en güncel uluslararası uyarılardan biri Ocak 2026'da geldi. BM özel raportörleri, Uygurlar, Tibetliler ve diğer azınlıkların zorla çalıştırıldığına ilişkin raporlardan duydukları ciddi endişeyi açıkladı. Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) mekanizmalarında da Uygurlar ve diğer Türkî ve Müslüman azınlıkların geniş ölçekli zorla çalıştırma ve emek transferi programlarına maruz bırakıldığı yönündeki iddialar kayda geçti. Çin hükümeti ise Xinjiang ve Tibet'te devlet destekli zorla çalıştırma bulunmadığını savunuyor.

Mart 2026'da yayımlanan bir araştırma da Doğu Türkistan'daki emek politikalarının geleceğine ilişkin yeni kaygılar ortaya koydu. Global Rights Compliance tarafından hazırlanan çalışma, Çin'in 15. Beş Yıllık Planı bağlamında bölgedeki emek transferi ve tedarik zincirlerinin incelenmesi gerektiğine dikkat çekti. Böylece zorla çalıştırma tartışmasının yalnızca geçmişteki kamplarla sınırlı olmadığı, ekonomik üretim sisteminin de insan hakları meselesinin parçası olduğu yönündeki eleştiriler güçlendi.

Din özgürlüğü kâğıt üzerinde, denetim hayatın içinde

Çin Anayasası din özgürlüğünü tanıdığını söylese de uygulamada "normal dini faaliyet" kavramının sınırları devlet tarafından belirleniyor. İngiltere hükümetinin güncel ülke değerlendirmesinde, İslam dahil tanınan dinlerin devlet tarafından kayda alınması ve dini faaliyetlerin hükümetin kontrolündeki "Vatansever Dini Dernekler" üzerinden düzenlenmesi gerektiği belirtiliyor.

Daha da çarpıcı olan ise dini kurumların ve İslami kimliğin fiziksel görünürlüğüne yönelik dönüşüm. Araştırmalar, Doğu Türkistan'da camilerin ve türbelerin yıkılması, dönüştürülmesi veya İslami özelliklerinin ortadan kaldırılması yoluyla bölgenin dini mimarisinin değiştirilmesine ilişkin kapsamlı kanıtlar ortaya koydu. Uyghur Human Rights Project, bu uygulamaları Uygur toplumunun İslami kimliğinin görünür unsurlarını ortadan kaldırmaya yönelik bir kampanya olarak değerlendiriyor.

Dolayısıyla mesele yalnızca bir insanın camiye gidip gidememesi değildir. Dini kimliğin mekânı, dili, sembolleri, aile içinde aktarımı ve gündelik hayattaki görünürlüğü de devlet müdahalesinin konusu haline gelmektedir. Böyle bir ortamda "din özgürlüğü var" iddiası, özgürlüğün kendisinden çok devletin izin verdiği sınırların tarifine dönüşmektedir.

Çocuklar ailelerinden, dilinden ve kültüründen uzaklaştırılıyor

Çin'in Uygur toplumuna yönelik politikasının en ağır boyutlarından biri çocukların aile ve kültür bağlarının zayıflatıldığı yönündeki iddialar. BM İnsan Hakları Konseyi'ne bağlı üç özel raportörün 2023 tarihli resmi iletişiminde, Uygur çocuklarının Mandarin ağırlıklı yatılı kurumlara yerleştirilerek ailelerinden ve Uygur dilsel, dini ve kültürel çevrelerinden uzaklaştırıldığı yönündeki bilgiler ayrıntılı biçimde ele alındı.

BM uzmanlarına iletilen verilere göre yatılı kurumlarda tam zamanlı yaşayan çocukların sayısı 2017'de yaklaşık 500 bin iken 2019'da 900 bine yaklaştı. Aynı belgede, 2017-2022 döneminde daha büyük, merkezi ve güvenlik önlemleri yoğun yatılı kurumların inşa edildiği; kırsal ve yerel kurumların kapatılarak çocukların daha merkezi yapılara taşındığı aktarıldı.

Dahası, BM uzmanlarının aktardığı belgelerde bazı okullarda Uygurcanın kullanımının ciddi biçimde sınırlandırıldığı, derslerin Mandarin Çincesiyle yapılmasının zorunlu hale getirildiği ve öğretmenlerin Mandarin dışındaki dilleri kullanmasının mesleki sonuçlar doğurabileceği belirtiliyor. Xinjiang Eğitim Departmanı'nın 2018'de, bölgedeki 2,94 milyon zorunlu eğitim öğrencisinin tamamen Mandarin ağırlıklı eğitim sistemine geçirilmesini hedeflediği de BM belgesinde yer alıyor.

Bu tablo, eğitim politikası ile asimilasyon arasındaki tartışmayı doğrudan gündeme getiriyor. Çocuğun ana dilinden, ailesinden ve dini-kültürel çevresinden koparılması; eğitim adı altında kimliğin yeniden biçimlendirilmesi anlamına geliyorsa burada söz konusu olan yalnızca okul politikası değil, bir toplumun gelecek kuşaklarını dönüştürme girişimidir. BM uzmanları da söz konusu uygulamaların Uygur çocuklarının zorla asimilasyonuna yönelik girişimler olarak yorumlanabileceğini ve uluslararası insan hakları standartları bakımından ciddi sorunlar doğurduğunu bildirmişti.

Demografik yapıya müdahale tartışması

Doğu Türkistan'daki baskı iddialarının en hassas başlıklarından biri de kadınların üreme hakları ve nüfus politikaları. BM'nin 2022 değerlendirmesi, bölgede rahim içi araç (RİA) uygulamaları ve kısırlaştırmalardaki olağandışı artışa ilişkin güvenilir bulgular bulunduğunu ve doğum oranlarının düşürülmesinde zorlayıcı yöntemlerin kullanıldığı yönündeki kaygıları kayda geçirdi.

Reuters tarafından aktarılan akademik bir analiz ise Çin'in doğum kontrol politikalarının Güney Doğu Türkistan'daki Uygur ve diğer azınlık nüfuslarında 20 yıllık dönemde 2,6 milyon ila 4,5 milyon arasında daha az doğuma yol açabileceğini hesaplamıştı. Bu rakam bir gerçekleşmiş doğum kaybı sayısı değil, politikaların uzun dönemli etkisine ilişkin bir modelleme olduğundan bu ayrımın özellikle korunması gerekiyor.

Bununla birlikte, doğum oranlarındaki keskin değişim tartışmanın merkezinde kalmayı sürdürüyor. İnsan hakları kuruluşları ve araştırmacılar, bu politikaları yalnızca "aile planlaması" olarak değil, Uygur nüfusunun demografik kapasitesini zayıflatabilecek zorlayıcı devlet politikaları bağlamında değerlendiriyor.

Kültürel kimlik hedefte

Doğu Türkistan'da yaşananların belki de en kalıcı sonucu, bir insanın yalnızca bugününü değil, yarın kim olacağını da belirleme iddiasında yatıyor. Dilin eğitimden çıkarılması, çocukların yatılı kurumlara alınması, dini sembollerin ve yapıların dönüştürülmesi, kültürel kurumların kontrol altına alınması ve yoğun siyasi-ideolojik eğitim; birlikte değerlendirildiğinde Uygur kimliğinin sonraki kuşaklara aktarım kanallarını daraltıyor.

2025'te yayımlanan Uygur Çalışmaları Merkezi raporları da yatılı okulların çocukları ailelerinden ayırarak Uygur dilini ve kültürünü zayıflattığı yönündeki iddiaları gündeme taşıdı. Bu çalışmalar, Çin'in politikasının artık yalnızca "kamplar" üzerinden okunamayacağını; okul, aile, dil, din, çalışma hayatı ve dijital gözetimin bir arada değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.

"Normalleşme" söylemi ile sahadaki baskı arasındaki uçurum

Çin yönetimi tüm bu suçlamaları reddediyor ve Doğu Türkistan'daki uygulamaları terörizm ve aşırıcılıkla mücadele, ekonomik kalkınma ve yoksulluğun azaltılması çerçevesinde savunuyor. Ancak bağımsız insan hakları araştırmacılarının bölgeye erişiminin ciddi biçimde kısıtlanması, BM uzmanlarının bağımsız erişim taleplerinin karşılanmaması ve gazetecilerin faaliyetlerinin sıkı biçimde denetlenmesi, Pekin'in anlatısının bağımsız biçimde sınanmasını zorlaştırıyor. Human Rights Watch da 2026'da Çin'in uluslararası alanda kendi anlatısını güçlendirmek için propaganda turları düzenlediğini ve bağımsız araştırmacıların erişimini engellediğini bildirdi.

Bu nedenle Çin'in "her şey normale döndü" iddiası, uluslararası insan hakları çevrelerinde ikna edici bulunmuyor. Zira kitlesel gözaltıların görünür biçimde azalması, baskı sisteminin ortadan kalktığını kanıtlamıyor. Aksine, son dönem araştırmaları baskının hapishaneler, zorlayıcı çalışma programları, gözetim, eğitim sistemi ve kültürel asimilasyon üzerinden farklı biçimlerde sürdüğüne işaret ediyor.

2026'da bile Uygurların güvenli dönüşü tartışmalı

Baskının sınırları Doğu Türkistan'ın dışına da taşıyor. Temmuz 2026'da Associated Press, Almanya'nın Çin ve Türkiye vatandaşı 21 yaşındaki Uygur Arafat Adil'i Çin'e sınır dışı ettiğini ve genç adamın Pekin'e varmasının ardından sorguya alındığını bildirdi. Olay, Çin'e geri gönderilen Uygurların maruz kalabileceği risklere ilişkin kaygıları yeniden gündeme taşıdı.

Bu olaydan yalnızca kısa süre önce, Çin'in Uygurlara yönelik baskısının uluslararası kamuoyunda giderek daha az gündeme gelmesinin bir "normalleşme" görüntüsü oluşturduğunu yazan Human Rights Watch, sorunun ortadan kalkmadığını; aksine hesap verebilirliğin hâlâ sağlanamadığını vurguladı. Örgüte göre yaklaşık on yıl önce başlayan kitlesel keyfi gözaltı döneminin ardından Uygurlara yönelik ihlaller konusunda hâlâ etkili bir hesaplaşma gerçekleşmiş değil.

"İnsanlığa karşı suç" uyarısından hesap verebilirlik sorununa

Uluslararası hukuk açısından "soykırım" kavramının kullanılması, belirli hukuki unsurların ve özel kastın ortaya konulmasını gerektiriyor. Bu nedenle Doğu Türkistan'daki bütün uygulamaları tek bir hukuki hüküm altında kesinleşmiş bir "soykırım" olarak sunmak yerine, uluslararası kuruluşların ve hükümetlerin kullandığı farklı tanımları birbirinden ayırmak gerekiyor.

Nitekim BM İnsan Hakları Ofisi 2022'de uygulamaların insanlığa karşı suçlar teşkil edebileceği değerlendirmesini yaptı. ABD'nin 2024 İnsan Hakları Raporu ise Çin'de, ağırlıklı olarak Müslüman Uygurlar ve diğer etnik-dini azınlıklara karşı "soykırım ve insanlığa karşı suçların" işlendiği yönündeki ABD hükümeti değerlendirmesini sürdürdü.

Dolayısıyla tartışmanın özü artık "Çin'de Uygurlara yönelik ihlal var mı?" sorusundan çok daha ileri bir noktaya taşınmış durumda. BM'nin ciddi insan hakları ihlalleri ve olası insanlığa karşı suçlar konusunda ortaya koyduğu bulgular, zorla çalıştırmaya ilişkin 2026 uyarıları, yüz binlerce çocuğun yatılı kurumlarda tutulmasına ilişkin veriler ve dini-kültürel hayat üzerindeki yoğun devlet denetimi birlikte değerlendirildiğinde, Doğu Türkistan'da sistematik bir baskı düzeninin bulunduğu yönündeki iddiaların neden uluslararası gündemden düşmediği açıkça görülüyor.

Çin yönetiminin ekonomik gücü, diplomatik ağı ve küresel nüfuzu, bu tabloyu değiştirmiyor. Tam tersine, uluslararası toplumun ekonomik çıkarlar uğruna insan hakları dosyasını sessizce rafa kaldırması, Uygurlar açısından baskının bir başka boyutunu oluşturuyor. İnsan hakları kuruluşlarının 2026'daki uyarısı da tam olarak bu noktaya işaret ediyor: dünya Doğu Türkistan'a bakmayı bıraktığında, baskı ortadan kalkmıyor; yalnızca daha az görünür hale geliyor.

Doğu Türkistan meselesi bu nedenle yalnızca Çin'in "iç güvenlik" politikası olarak görülemeyecek kadar ağır bir insan hakları dosyası niteliğinde. Milyonlarca insanın dini, dili, ailesi, kültürü, çalışma koşulları ve kişisel özgürlükleri üzerinde devlet gücünün bu denli yoğunlaştırılması karşısında uluslararası toplumun görevi, Pekin'in propaganda söylemini tekrarlamak değil; bağımsız erişim, şeffaf soruşturma, mağdurlar için adalet ve hesap verebilirlik talep etmek olmalı.

Çin yönetimi "istikrar" ve "kalkınma" söylemlerini ne kadar tekrarlarsa tekrarlasın, gerçek istikrar insanların ana dilini konuşabilmesi, inancını özgürce yaşayabilmesi, çocuklarını kendi kültürü içinde yetiştirebilmesi ve devlet korkusu olmadan yaşayabilmesiyle mümkündür. Aksi halde Doğu Türkistan'da "normalleşme" diye sunulan şey, baskının sona ermesi değil, baskının daha derin, daha kurumsal ve daha az görünür hale gelmesinden ibaret kalacaktır.

Alevlerin Bordeaux'ya giderek yaklaşmasıyla birlikte evlerinden ayrılmak zorunda kalanların sayısı 250 bine ulaştı.

Gironde Valiliği, tarihi Bordeaux kentinin güneybatısındaki 5 yerleşim yeri için daha gece saatlerinde tahliye emri verdi.

Şehre giriş ve çıkışları sağlayan ana otoyolun kısmen kapatılmasına karar verilirken, Bordeaux Belediye Başkanı Thomas Cazenave alevlerin kente en yakın noktada 15 kilometreye kadar ilerlediğine dikkat çekti.

Gironde Valiliği tarafından yapılan açıklamaya göre, hafta ortasından bu yana kontrol dışı yanan ateş, gece boyunca esen şiddetli rüzgarların etkisiyle hızla yayıldı.

Art arda gelen sıcak hava dalgalarının kuruttuğu çam ormanları ve çalılıklardan oluşan yangın alanı pazar sabahı itibarıyla 42 bin hektara ulaştı. Bu alanın, Paris'in dört katı büyüklüğünde olduğu belirtiliyor.

İtfaiye ekipleri, alevlerin Bordeaux'ya doğru ilerleyişini yavaşlatmak için hem karadan hem de su ve geciktirici madde atan uçaklarla havadan mücadele veriyor.

Ekiplerin aralıksız süren yorucu çalışmalarına destek olmak amacıyla askeri birlikler de bölgeye sevk edildi.

Öte yandan, daha güneydeki Landes bölgesinde devam eden ikinci bir yangın bu hafta 30 bin kişinin daha tahliyesine yol açtı.

Böylece Fransa'nın güneybatısında evlerini terk etmek zorunda kalanların toplam sayısı 250 bini aştı.

Ben-Gvir'in evi, Batı Şeria'daki El Halil kentine ait topraklar üzerine kurulan Kiryat Arba yerleşiminde bulunuyor.

Kanal 12 televizyonu, Cumartesi akşamı yayımladığı haberde, Ben-Gvir'in evinin yakınına bir İHA'nın düştüğünü ve israil ordusunun olayla ilgili soruşturma açtığını duyurdu.

Yedioth Ahronoth gazetesi ise Ben-Gvir'in ofisine dayandırdığı haberinde, soykırımcı bakanın olay yerine gelen güvenlik yetkililerine bilgi verdiğini, ekiplerin İHA'yı topladığını ve olayla ilgili hızlı bir soruşturma başlattığını aktardı.

Ben-Gvir'in ofisi, "Ben-Gvir'in evinin çevresinde herhangi bir yaralanma yaşanmadığını" ve "bakan ile ailesinin durumunun iyi olduğunu" açıkladı.

Gazete ayrıca, düşen İHA'nın patlayıcı madde taşımadığını ve israil ordusu tarafından toplandığını bildirdi.

Öte yandan Maariv gazetesi, israil ordusu ile iç istihbarat teşkilatı Şin Bet'in (Şabak), Ben-Gvir'in evinin yakınına düşen İHA olayını birlikte soruşturduğunu yazdı.

Gazete, "İHA'nın kim tarafından kullanıldığı ve amacının ne olduğu henüz netlik kazanmadı. israil ordusu olayla ilgili bilgisi olmadığını, konunun soruşturma aşamasında bulunduğunu açıkladı." ifadelerine yer verdi.

İlçede akşam saatlerinde başlayan sağanak ve fırtına nedeniyle D-100 kara yoluna ağaç devrildi. Devrilen ağacın yoldan çekilmesi için ekipler hızla olay yerine sevk edildi.

Yollarda su birikintilerinin de oluşması nedeniyle emniyet ekipleri, yolda trafiği kontrollü olarak sağladı.

Kameralara yansıyan görüntüler fırtınanın şiddetini gözler önüne sererken, Erbaa Belediyesi ekipleri de yollarda temizlik çalışması gerçekleştirdi.

İhbar üzerine olay yerine çok sayıda itfaiye ekibi sevk edildi.

Ekiplerin müdahalesiyle yangın kısa sürede kontrol altına alınarak söndürüldü.

Yangın nedeniyle oluşan dumanın tahliye edilmesi amacıyla bazı hastalar tedbiren hastane içindeki başka bir birime nakledildi.

Dumandan etkilenen 2 kişi ise hastanede tedavi altına alındı.

Motosiklet, o sırada lokantada bulunan müşteri B.K'ye çarparak durabildi.

İhbar üzerine kaza yerine polis ve sağlık ekipleri sevk edildi.

Sağlık ekiplerince kaldırıldığı Karamürsel Devlet Hastanesi'nde tedavi altına alınan B.K'nin sağlık durumunun iyi olduğu öğrenildi.

Bu arada, kaza anı lokantanın güvenlik kamerasınca kaydedildi.

Görüntülerde, akaryakıt istasyonundan çıkan motosikletin kontrolden çıkarak lokantanın camını kırıp müşteri B.K. ve masaya çarpma anları yer alıyor.

Denetimde, işletmede satışa sunulan dondurma ürünlerine ilişkin fiyat uygulamalarının incelendiği bilgisi verilen açıklamada, tespit edilen mevzuata aykırılıklar nedeniyle işletme hakkında idari işlem uygulandığı, şikayete konu dondurma fiyatlamasının Haksız Fiyat Değerlendirme Kuruluna iletildiği belirtildi.

Söz konusu işletmede 3 top dondurma için 1200 TL istendiği saptandı.

Başkent Sana'daki binlerce Ensarullah gönüllüsü, el-Husi'nin açıklamalarına destek vermek amacıyla kentteki Sebin Meydanı’nda toplanarak gösteri düzenlendi. Gösteride ABD, siyonist rejim ve Suudi Arabistan karşıtı dövizler taşıyan Ensarullah gönüllüsü, Filistin'e destek mesajı verdi.

Azak Denizi'nde 6 Temmuz'dan bu yana söz konusu filoya ait 116 gemiye saldırı düzenlediklerini anımsatan Brovdi, bu gece ise Karadeniz'deki 20 gemiye saldırı gerçekleştirdiklerini ifade etti.

Brovdi, Karadeniz'de hedef aldıkları gemiler arasında 17 petrol tankeri, 2 gaz tankeri ve bir römorkörün yer aldığını kaydetti.

Robert Brovdi, düzenledikleri saldırıya ait olduğu iddia edilen görüntü de paylaştı.

HABERİ GÖRÜNTÜLE

Söz konusu 5 TL'lik paralar alışverişlerde kullanılabilecek şekilde büyük miktarlarda basıldı.

Operasyonlarda, şüphelilerin dernek, federasyon ve konfederasyon gibi yapılanmaları kullanarak faaliyet gösterdikleri, devlet kurumlarında işe yerleştirme, Toplu Konut İdaresi (TOKİ) tarafından kura dışı konut tahsis ettirme, silah taşıma ve bulundurma ruhsatı temin etme, yazılmış trafik idari para cezalarını sistemden sildirme, yurt dışına gönderme ve çeşitli resmi işlemleri yaptırma vaadiyle vatandaşları dolandırdıkları tespit edildi.

Operasyonlar kapsamında 27 şüpheli yakalanırken Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından yapılan incelemeler sonucunda şüphelilerin hesaplarında 1 milyar lira para hareketliliği tespit edildi.

Gazze kentindeki Filistinli çocuklar, siyonist rejimin yıktığı binaların arasında kurulan şişme havuzlara girerek serinlemeye çalıştı. Gazzeli çocuklar suyla oynayarak hem serinledi hem de savaşın olumsuz izlerini bir nebze de olsa unutmaya çalıştı.

İslam ülkelerininin yetersiz tepkilerinden güç bulan siyonist işgalci israil ordusu bin gündür Gazze'de vahşi soykırımını sürdürüyor.

Şarm el-Şeyh’te atılan göstermelik imzalara, Beyaz Saray patentli "Barış Kurulları"na rağmen, sahada değişen tek şey derinleşen insani trajedi oldu.

Tam bin gündür canlı yayında çocukların bombalarla parçalandığı, bebeklerin açlıkla ölüme mahkum edildiği bu vahşet karşısında İslam dünyası ve uluslararası toplum hala utanç verici bir sessizlikle katliamı izlemeye devam ediyor.

Ekipler, narkotik köpeği Pamuk'un da katılımıyla arama yaptıkları aracın dorsesinde, çuvallar içerisinde gümrük kaçağı 30 bin paket sigara buldu.

Sürücü M.A.Y. gözaltına alındı.