Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından yapılan planlamaya göre, yaklaşık 17 milyon emekliyi kapsayan ödeme sürecinde SSK, Bağ-Kur ve memur emeklilerine yönelik maaş ve ikramiye tarihleri ayrı ayrı belirlendi.

SSK emeklilerine çifte ödeme

SSK emeklilerinden maaş günü 17-22 Mayıs tarihleri arasına denk gelen vatandaşlar, maaşlarıyla birlikte Kurban Bayramı ikramiyelerini aynı anda alacak.

Maaş günü 23-28 Mayıs arasında olan emekliler için ise erken ödeme uygulanacak. Buna göre:

23 ve 24 Mayıs’ta maaş alanlar ödemelerini 21 Mayıs’ta,
25 ve 26 Mayıs’ta maaş alanlar ise 22 Mayıs’ta alacak.

Bağ-Kur emeklilerine erken ödeme

Bağ-Kur emeklileri için de maaş ve ikramiye ödeme tarihleri açıklandı.

Maaş günü 25 ve 26 Mayıs olanlar ödemelerini 21 Mayıs’ta,
27 ve 28 Mayıs’ta maaş alanlar ise 22 Mayıs’ta hem maaşlarını hem ikramiyelerini alabilecek.

Memur emeklilerine ikramiye 20 Mayıs’ta

Memur emeklilerinin aylıkları ay başında ödendiği için bu gruba yalnızca bayram ikramiyesi yatırılacak.

Yetkililer, memur emeklilerinin Kurban Bayramı ikramiyelerinin 20 Mayıs tarihinde hesaplara aktarılacağını bildirdi.

1990'lı yılların başında Sudan yönetimi, Etiyopya'daki Mengistu Haile Mariam rejimine karşı savaşan Tigray Halk Kurtuluş Cephesi'ne dolaylı destek verdi. Bu süreç sonunda Meles Zenawi iktidara geldi.

Hartum yönetimi o dönemde Etiyopya'daki yönetim değişikliğini kendi güvenliği açısından stratejik bir kazanım olarak görüyordu. Çünkü Addis Ababa yönetimi, Güney Sudan'daki ayrılıkçı hareketlere destek veriyordu ve Sudan açısından Etiyopya'daki siyasi dönüşüm bir güvenlik meselesi olarak değerlendiriliyordu.

Aradan geçen yılların ardından bugün ortaya çıkan tablo dikkat çekici bir tersine dönüşe işaret ediyor. Bir dönem Etiyopya'daki güç değişiminde etkili olan Sudan, bugün kendi topraklarında dış müdahalelerle karşı karşıya bulunuyor. Addis Ababa yönetimi ise artık yalnızca arabulucu değil, doğrudan sahaya etki eden aktörlerden biri olarak öne çıkıyor.

Etiyopya neden HDK'ye yakınlaşıyor?

Sudan ordusu son aylarda Etiyopya'yı açık biçimde Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) destek vermekle suçluyor.

Özellikle Mavi Nil eyaletindeki çatışmaların ardından yapılan açıklamalarda, HDK unsurlarının Etiyopya sınırından Sudan'a geçtiği, bazı saldırıların Etiyopya topraklarından organize edildiği ve silahlı unsurların Etiyopya'daki kamplarda eğitim aldığı öne sürüldü.

Sudan ordusunun özellikle el-Kurmuk çevresindeki çatışmalara dikkat çekmesi tesadüf değil. Çünkü bölge hem Etiyopya sınırına yakınlığı hem de stratejik konumu nedeniyle son derece kritik bir noktada bulunuyor. Bölgeyi kontrol eden güç, Sudan'ın doğusuna ve Mavi Nil hattına önemli ölçüde hakimiyet sağlayabiliyor.

Reuters tarafından yayımlanan araştırmalarda da Etiyopya'nın Benişangul-Gumuz bölgesinde HDK bağlantılı eğitim faaliyetleri yürütüldüğü iddiaları yer aldı. Yale Üniversitesi bünyesindeki araştırma laboratuvarlarının yayımladığı uydu görüntülerinde de Etiyopya sınırına yakın askeri hareketlilik tespit edildiği aktarıldı.

Bu süreçte Assosa Havalimanı çevresindeki askeri hareketlilik, yeni hangarlar, insansız hava araçlarına uygun altyapılar ve yoğun sevkiyat faaliyetleri dikkat çekti.

Etiyopya açısından HDK ile ilişki kurulmasının temel nedenlerinden biri, Sudan ordusuna kıyasla daha esnek bir ortak arayışı olarak değerlendiriliyor. Çünkü Sudan ordusu özellikle sınır güvenliği, Fashaga bölgesi ve Hedasi Barajı konusunda Etiyopya'ya karşı sert bir tutum benimsiyor.

HDK ise merkezi devlet yapısından bağımsız hareket eden, sınır bölgelerinde etkinliği bulunan ve dış aktörlerle daha rahat ilişki kurabilen bir yapı olarak görülüyor.

Fashaga krizi ilişkileri kırılma noktasına taşıdı

Sudan ile Etiyopya arasındaki gerilimin en önemli nedenlerinden biri Fashaga bölgesi oldu.

Tarım açısından son derece verimli olan bu sınır hattı yıllardır iki ülke arasında anlaşmazlık konusu. Sudan, 1902 anlaşmasına dayanarak bölgenin kendisine ait olduğunu savunurken, Etiyopya uzun süredir burada fiili nüfuz oluşturmaya çalışıyor.

2020 yılında Etiyopya'nın Tigray savaşıyla meşgul olmasını fırsat bilen Sudan ordusu bölgede yeniden kontrol sağlamaya başladı. Bu gelişme Addis Ababa'da ciddi rahatsızlık oluşturdu.

Fashaga meselesi yalnızca sınır anlaşmazlığı olarak görülmüyor. Bölge aynı zamanda tarım, su kaynakları, güvenlik koridorları ve kaçak ticaret yolları açısından büyük önem taşıyor.

Sudan ordusunun bölgede güç kazanması, Etiyopya'nın Sudan politikasını daha sert hale getiren başlıca nedenlerden biri oldu.

Hedasi Barajı ve Nil üzerindeki mücadele

İki ülke arasındaki gerilimin bir diğer önemli başlığı ise Hedasi Barajı.

Etiyopya'nın Mavi Nil üzerinde inşa ettiği baraj, uzun yıllardır Kahire ile Addis Ababa arasında büyük krizlere neden oluyor. Sudan ise süreç boyunca zaman zaman taraflar arasında denge kurmaya çalıştı.

Ancak son yıllarda Sudan ile Mısır arasında gelişen askeri iş birliği Etiyopya'da endişe oluşturdu. Ortak tatbikatlar, güvenlik anlaşmaları ve diplomatik yakınlaşma Addis Ababa tarafından doğrudan tehdit olarak algılandı.

Etiyopya yönetimi, Sudan ordusunun Mısır'la yakınlaşmasını yalnızca diplomatik mesele olarak değil, kendi ulusal güvenliği açısından stratejik risk olarak görüyor.

Bu nedenle Addis Ababa'nın Sudan'daki savaşta ordu yerine HDK'ye daha yakın durduğu değerlendirmeleri güç kazandı.

Kızıldeniz hedefi Addis Ababa'nın temel hesabı

Etiyopya'nın Sudan'daki gelişmelere ilgisinin arkasındaki en önemli nedenlerden biri de Kızıldeniz'e ulaşma hedefi.

Denize kıyısı bulunmayan Etiyopya, yıllardır bölgedeki limanlara erişim arayışında. Başbakan Abiy Ahmed son dönemde bu meseleyi açık şekilde "ulusal varlık meselesi" olarak tanımladı.

Etiyopya'nın Somaliland ile yaptığı liman anlaşması bölgedeki dengeleri değiştirdi. Bu gelişmenin ardından Somali yönetimi Mısır'a daha fazla yaklaşırken, Eritre de Etiyopya'ya karşı daha sert pozisyon almaya başladı.

Böylece bölgede Etiyopya karşıtı yeni bir eksen oluşmaya başladı.

Sudan ise bu jeopolitik mücadelenin merkezindeki ülkelerden biri haline geldi. Çünkü Sudan yalnızca komşu ülke değil aynı zamanda Nil havzası, Kızıldeniz ve Afrika Boynuzu arasındaki geçiş alanı konumunda bulunuyor.

Etiyopya'nın Sudan'daki nüfuzunu artırma çabası bu nedenle yalnızca iç savaşa müdahale olarak değerlendirilmiyor. Addis Ababa aynı zamanda Mısır'ın bölgede genişleyen etkisini sınırlamaya çalışıyor.

İç krizler dış politikayı sertleştiriyor

Etiyopya yönetimi son yıllarda ciddi iç sorunlarla mücadele ediyor.

Tigray savaşı ülkeyi ekonomik ve siyasi açıdan ağır şekilde sarstı. Savaş resmen sona ermiş görünse de etnik gerilimler tamamen bitmedi.

Amhara ve Oromo bölgelerinde süren huzursuzluk, merkezi yönetime yönelik tepkiler ve ekonomik darboğaz hükümet üzerindeki baskıyı artırıyor.

Ülkede yüksek enflasyon, döviz krizi, borç sorunu ve işsizlik gibi ekonomik problemler de derinleşmiş durumda.

Uzmanlara göre Abiy Ahmed yönetimi, içeride yaşanan krizlerin etkisini azaltmak için dış politikada daha agresif hamlelere yöneliyor. Hedasi Barajı, Kızıldeniz planları ve Sudan'daki savaşta artan rol bu stratejinin parçaları olarak görülüyor.

Bu yaklaşım, Etiyopya'nın son yıllarda izlediği "krizi dışarı taşıma" politikasının devamı şeklinde değerlendiriliyor.

Sudan savaşı artık bölgesel hesaplaşmaya dönüştü

Sudan'daki savaş bugün yalnızca Sudan ordusu ile HDK arasındaki güç mücadelesi değil.

Mısır, Eritre, Etiyopya, Birleşik Arap Emirlikleri ve diğer bölgesel aktörlerin dahil olduğu geniş çaplı bir nüfuz savaşı ortaya çıkmış durumda.

Etiyopya'nın HDK'ye verdiği iddia edilen destek de bu büyük jeopolitik rekabetin önemli parçalarından biri olarak değerlendiriliyor.

Özellikle Mavi Nil hattındaki gelişmeler, Etiyopya'nın Sudan'ın doğusunda uzun vadeli nüfuz alanı oluşturmak istediği yönündeki değerlendirmeleri artırıyor.

Bu durum yalnızca Sudan açısından değil, tüm Afrika Boynuzu açısından yeni riskler doğuruyor.

Çünkü Sudan'daki savaşın daha da derinleşmesi, Etiyopya ile Mısır arasında dolaylı çatışma ihtimalini artırabilir. Aynı şekilde Eritre'nin de sürece daha aktif şekilde dahil olma ihtimali bulunuyor.

Uzmanlara göre Etiyopya'nın mevcut politikası üç farklı sonucu beraberinde getirebilir.

İlk senaryoda Addis Ababa, HDK üzerinden Sudan'ın bazı bölgelerinde kalıcı nüfuz elde edebilir.

İkinci senaryoda bölgesel gerilim doğrudan askeri çatışmaya dönüşebilir.

Üçüncü ve en tehlikeli ihtimal ise Sudan'daki merkezi yapının tamamen parçalanması ve ülkenin uzun yıllar sürecek istikrarsızlık dönemine sürüklenmesi.

Tüm bu gelişmeler, Sudan savaşının artık yalnızca yerel bir kriz olmadığını açık biçimde ortaya koyuyor. Afrika Boynuzu'nda şekillenen yeni güç mücadelesi, Sudan'ı bölgesel hesaplaşmanın merkezine yerleştiriyor.

Trump, İran'la yürütülen müzakereler sırasında Amerikalıların ekonomik durumunu ne kadar dikkate aldığı yönündeki soruya "Hiç düşünmüyorum." yanıtını verdi.

ABD Başkanı "Düşündüğüm tek şey İran'ın nükleer silaha sahip olamaması." ifadelerini kullandı.

Trump, daha sonra gelen sorularda da sözlerinin arkasında durarak, ekonomik etkilerden çok İran'ın nükleer kapasitesinin engellenmesini önemsediklerini söyledi.

Benzin fiyatları ve enflasyon tartışmayı büyüttü

Trump'ın açıklamaları, ABD'de ekonomik baskının arttığı bir dönemde geldi.

ABD medyasına göre İran İslam Cumhuriyeti ile yaşanan savaş ve Hürmüz Boğazı'ndaki gerilim nedeniyle enerji piyasalarında ciddi dalgalanma yaşanıyor.

Ülkede benzinin galon fiyatı ortalama 4,50 dolara yükselirken, motorin fiyatı ise 5,64 dolara çıktı.

Nisan ayında enflasyonun yüzde 3,8'e yükseldiği belirtilirken, artışın büyük bölümünün enerji maliyetlerinden kaynaklandığı ifade edildi.

Trump'ın İran İslam Cumhuriyeti'nin sunduğu son ateşkes teklifini reddetmesi ve mevcut ateşkesin "solunum cihazına bağlı" olduğunu söylemesi de piyasalardaki endişeyi artırdı.

Demokratlardan sert tepki

Trump'ın sözleri özellikle Demokrat Partili siyasetçilerin sert tepkisine neden oldu.

Eski Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Donald Trump'ın sizi umursamadığı bundan daha açık olabilir mi?" ifadelerini kullandı.

Colorado Temsilcisi Jason Crow ise Trump'ın yükselen yaşam maliyetlerini önemsemediğini belirterek "Amerikalılar seçilmiş liderlerinden daha iyisini hak ediyor." dedi.

Massachusetts Temsilcisi Ayanna Pressley de benzin, market ve sağlık sigortası fiyatlarının yükseldiğine dikkat çekerek Trump'ın halkın ekonomik sorunlarını önemsemediğini belirtti.

Bernie Sanders: Trump işçi sınıfını düşünmüyor

Vermont Senatörü Bernie Sanders, Trump'a yönelik en sert açıklamalardan birini yaptı.

Sanders, Trump'ı "en büyük narsist" olarak nitelendirirken, işçi sınıfının yaşadığı sıkıntıların Trump'ın gündeminde olmadığını söyledi.

Demokrat siyasetçi, Trump ailesinin başkanlık döneminde milyarlarca dolar daha zengin hale geldiğini ifade etti.

Illinois Valisi J.B. Pritzker de Trump'ın Amerikalıların market ve yakıt masraflarını umursamadığını belirtti.

Pensilvanya Valisi Josh Shapiro ise eyalette benzinin galon fiyatının 4,60 doları geçtiğini belirterek "Trump'ın kaosu hayatı daha pahalı hale getiriyor." ifadelerini kullandı.

Georgia Senatörü Raphael Warnock da kısa paylaşımında "Evet, bunu fark ettik." diyerek Trump'a tepki gösterdi.

Cumhuriyetçiler savunmaya geçti

Trump'ın açıklamaları Cumhuriyetçi cephede de rahatsızlık oluşturdu.

Wyoming Senatörü Cynthia Lummis "Gerçekten bunu mu söyledi?" diyerek yorum yapmaktan kaçındı ancak Trump'ın halkı önemsediğini düşündüğünü ifade etti.

Georgia Temsilcisi Rich McCormick ise sözlerin bağlamından koparıldığını savunarak Trump'ın ekonomi konusuna büyük önem verdiğini ileri sürdü.

Teksas Temsilcisi Troy Nehls de Trump'ın "Amerika Önce" anlayışıyla hareket ettiğini ve Amerikalıları önemsediğini söyledi.

Bazı Cumhuriyetçi isimler ise doğrudan savunma yapmak yerine açıklamaların tamamını görmek istediklerini belirterek tartışmadan uzak durmaya çalıştı.

Sosyal medyada gündem oldu

Trump'ın sözleri sosyal medyada da büyük yankı uyandırdı.

Demokrat siyasetçiler ve aktivistler, Trump'ın açıklamalarını "halktan kopukluk" örneği olarak paylaşırken, Cumhuriyetçiler ise sözlerin İran bağlamında değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

New York Temsilcisi Alexandria Ocasio-Cortez, Trump'ın işçi sınıfının geleceğini düşünmek yerine kendisini zenginleştirmekle meşgul olduğunu ifade etti.

Maryland Temsilcisi Jamie Raskin ise Trump'ın hükümeti halkın refahı için değil, kişisel çıkarları için kullandığını söyledi.

Tartışma seçim sürecini etkileyebilir

Siyasi yorumculara göre Trump'ın açıklamaları, Demokratların uzun süredir dile getirdiği "Trump halkın ekonomik sorunlarından kopuk." eleştirisini yeniden gündemin merkezine taşıdı.

Özellikle yüksek enflasyon, enerji krizi ve artan yaşam maliyetleri nedeniyle ekonomik tartışmaların yoğunlaştığı dönemde gelen açıklamaların seçim atmosferinde Trump'a zarar verebileceği değerlendiriliyor.

Cumhuriyetçiler ise tartışmayı büyütmemeye çalışırken, Demokratlar Trump'ın "Amerikalıların ekonomik durumunu düşünmüyorum." sözünü önümüzdeki süreçte siyasi kampanyaların merkezine taşımaya hazırlanıyor.

Marmara, Karadeniz ve Doğu Anadolu bölgeleri ile Akdeniz'in doğusu, İç Anadolu'nun kuzey ve doğusu ile Güneydoğu Anadolu'nun kuzey kesimlerinde aralıklı sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış bekleniyor.

Yağışların özellikle Doğu Anadolu'nun kuzeydoğusunda yerel olarak kuvvetli olacağı tahmin ediliyor.

Sıcaklıkların batı kesimlerde mevsim normallerinin üzerinde, diğer bölgelerde ise mevsim normalleri civarında seyredeceği öngörülüyor.

Rüzgârın ise genellikle güneyli yönlerden hafif, zaman zaman orta kuvvette eseceği bildirildi.

Meteoroloji yetkilileri, Doğu Anadolu'nun kuzeydoğusunda etkili olması beklenen kuvvetli yağış nedeniyle vatandaşların sel, su baskını, yıldırım ve ulaşımda aksamalar gibi olumsuzluklara karşı dikkatli ve tedbirli olması gerektiğini belirtti.

MASAYA OTURMANIN ASGARİ ŞARTLARI

İranlı yetkilinin açıklamaları, sadece bir talep listesi değil, aynı zamanda ABD yönetiminin önüne koyulmuş bir ultimatum niteliği taşıyor. Tahran, masaya oturmak için şu 5 maddenin kayıtsız şartsız kabul edilmesini istiyor:

1. Bölgedeki tüm cephelerde savaşın tamamen sona erdirilmesi.
2. Yürürlükteki ekonomik yaptırımların derhal kaldırılması.
3. Dünya genelinde bloke edilen İran varlıklarının serbest bırakılması.
4. Savaş ve gerginlik süreçlerinden kaynaklanan ekonomik zararların tazmin edilmesi.
5. Hürmüz Boğazı üzerindeki İran egemenlik hakkının resmen tanınması.

"GÜVENCE YOKSA MÜZAKERE DE YOK"

Tahran cephesi, bu şartların karşılanmaması durumunda diplomasi kapılarının kapalı kalacağı mesajını yineledi. "Sözde" iyileştirmelerin artık karşılık bulmadığı bir döneme girildiğine dikkat çeken İranlı yetkili, ekonomik ve askeri güvenceler verilmeden ABD ile yeniden aynı masada bulunmanın İran çıkarlarıyla örtüşmeyeceğini vurguladı. Özellikle Hürmüz Boğazı ve tazminat maddeleri, Washington'un kolay kolay kabul edemeyeceği "kırmızı çizgiler" olarak görülürken, bölgedeki jeopolitik dengelerin bu açıklamayla daha da gerilmesi bekleniyor.

Gözler şimdi Beyaz Saray’ın bu ağır şartlara vereceği resmi yanıta ve bölgedeki diplomatik trafiğin yeni rotasına çevrildi.

Tayvan meselesi ve Taipei’ye yapılan silah satışlarının, bu hafta Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında yapılacak iki günlük görüşmelerde gündeme gelmesi bekleniyor.

ABD, resmi diplomatik ilişkiler bulunmamasına rağmen yasa gereği Tayvan’ın kendisini savunabilmesi için gerekli araçları sağlamakla yükümlü. Trump yönetimi Aralık ayında Tayvan için şimdiye kadarki en büyük paket olan 11 milyar dolarlık silah satışını duyurmuştu.

Çin Tayvan İşleri Ofisi Sözcüsü Zhang Han, Tayvan’ın Çin’in iç meselesi olduğunu ve bunun Çin halkını ilgilendirdiğini söyledi.

Pekin’de konuşan Zhang, “ABD’nin Çin’in Tayvan bölgesiyle herhangi bir biçimde askeri ilişki kurmasına kesinlikle karşıyız ve ABD’nin Çin’in Tayvan bölgesine silah satmasına da kesinlikle karşıyız. Bu tutumumuz nettir ve değişmemiştir” dedi.

Zhang ayrıca Tayvan’ın “Çin’in temel çıkarlarının merkezinde” yer aldığını belirterek, ABD yönetimlerinin geçmişte verdiği taahhütlere bağlı kalmasının “uluslararası bir yükümlülük” olduğunu ifade etti.

ABD, “Tek Çin” politikası kapsamında Tayvan’ın egemenliği konusunda resmi bir pozisyon almıyor. Ancak Washington, Pekin’in Tayvan’ın Çin’in bir parçası olduğu yönündeki görüşünü kabul etmese de bunu not ettiğini belirtiyor.

Trump’ın Çin ziyareti, Tayvan parlamentosunun Devlet Başkanı Lai Ching-te’nin talep ettiği 40 milyar dolarlık özel savunma bütçesinin yalnızca üçte ikisini onaylamasından bir haftadan kısa süre sonra gerçekleşecek.

Onaylanan bütçe ABD’den yapılacak silah alımlarını finanse ederken, insansız hava araçları gibi yerli savunma programlarında kesintiye gidildi.

Üst düzey bir ABD yetkilisi Pazar günü yaptığı açıklamada, Washington’un gerekli gördüğü seviyenin altında kalan savunma bütçesinden dolayı hayal kırıklığı yaşadığını söyledi.

Reuters’a konuşan üst düzey bir Tayvanlı güvenlik yetkilisi ise Taipei yönetimi için en büyük riskin, Pekin’in bu azaltılmış bütçeyi Trump üzerinde baskı unsuru olarak kullanması olduğunu ifade etti.

Yetkili, Çin’in “Tayvan parlamentosunun silah alımına karşı çıktığını ve ABD’nin Tayvan halkının iradesine saygı göstermesi gerektiğini savunarak Trump’ı Tayvan’a verilen savunma desteğini durdurmaya veya azaltmaya ikna etmeye çalışabileceğini” söyledi.

Mart ayında yaklaşık 14 milyar dolar değerinde ikinci bir silah paketinin Trump’ın Çin dönüşü sonrasında onaylanabileceği bildirilmişti. Ancak paketin mevcut durumunun belirsiz olduğu ifade edildi.

Çinli sözcü Zhang Tayvan’ın Çin’in bir parçası olduğunu ve hiçbir zaman bağımsız bir ülke olmadığını, olmayacağını belirtti.

“Tayvan bağımsızlığına karşı kararlılığımız kaya gibi sağlamdır ve Tayvan bağımsızlığını ezme kapasitemiz kırılmazdır” diyen Zhang, Çin’in Tayvan’ı kontrol altına almak için güç kullanımından hiçbir zaman vazgeçmediğini, ancak tercih ettikleri seçeneğin “barışçıl yeniden birleşme” olduğunu söyledi.

Buna göre, geçen ay küresel çapta 1,6 milyon elektrikli araç satıldı. Bu miktar, yıllık bazda yüzde 6 büyümeye karşılık gelirken, aylık bazda yüzde 9 düştü.

Avrupa, elektrikli araç satışlarındaki büyümede nisanda da itici güç olmaya devam etti. Marttaki rekor satışların ardından Avrupa'da geçen ayki elektrikli araç satışları yıllık bazda yüzde 27 artışla 400 binin üzerinde gerçekleşti.

Orta Doğu'daki savaş nedeniyle yükselen akaryakıt fiyatları Avrupa'da elektrikli araç satışlarındaki artışta etkili olmayı sürdürdü.

Dünyanın en büyük elektrikli araç pazarı Çin'de, satışlar nisanda yıllık bazda yüzde 8 gerileyerek 850 bin oldu. Bu düşüşün büyük bir kısmı, yılın başında getirilen ve bu modellerin cazibesini azaltan sübvansiyon düzenlemelerinden "orantısız şekilde" etkilenen küçük araç segmentinde görüldü.

Yurt içi büyümenin yavaşlamasıyla, Çin'in elektrikli araç ihracatı hız kazandı. Çin yalnızca nisanda 400 binden fazla elektrikli araç ihraç etti. Bu yılın ilk 4 ayında ise Çin yaklaşık 1,4 milyon elektrikli araç ihracatına ulaştı. Böylece, Avrupa, Güney Amerika ve Güneydoğu Asya gibi pazarlarda Çin menşeli elektrikli araçlarda önemli bir artış görüldü.

Kuzey Amerika'daki elektrikli araç satışları nisanda yıllık bazda yüzde 28 düşüşle 120 bin seviyesinde gerçekleşti. ABD ve Kanada'da satışlar azalırken, Meksika pazarında büyüme kaydedildi.

Dünyanın geri kalanındaki satışlar ise geçen ay yıllık bazda yüzde 110 artarak 240 bin oldu.

Benchmark Mineral Intelligence Veri Müdürü Charles Lester, verilere ilişkin değerlendirmesinde, küresel elektrikli araç pazarında geçen ay satışların 1,6 milyon olduğunu belirterek, yıl başından bu yana ise satışların 5,6 milyona ulaştığını kaydetti.

Bu rakamın 2025'in aynı dönemine göre hafif bir düşüşe işaret ettiğini dile getiren Lester, Avrupa ve diğer bölgelerdeki güçlü büyümenin Çin ve Kuzey Amerika'daki satışlarda devam eden yavaşlamanın etkisini dengelediğini ifade etti.

Lester, Avrupa'da yıl başından bu yana satışların yüzde 26 arttığı ve nisanda 400 bin adedi aştığı bilgisini paylaşarak, kıtanın elektrikli araç satışlarındaki büyümesinin ana motoru olmaya devam ettiğini belirtti.

Çin pazarında satışların yıl başından bu yana yüzde 17 düştüğünü aktaran Lester, "Çin pazarı baskı altında kalmaya devam ediyor. İhracat hızla artarken, özellikle küçük araç segmentlerinde iç talep, sübvansiyon değişikliklerinden etkilenmeyi sürdürüyor. Kuzey Amerika, yıl başından bu yana yüzde 25'lik satış düşüşüyle hala geride kalıyor, ancak Meksika, Çin'den yapılan ithalatın etkisiyle daha güçlü bir büyüme kaydetti. Genel olarak, bölgesel farklılıklar, ihracat artışı ve değişen rekabet dinamiklerinin küresel eğilimleri şekillendirdiği bir ortamda, pazar daha karmaşık bir aşamaya giriyor." değerlendirmesinde bulundu.

Madrid’de düzenlenen basın toplantısında konuşan Ghebreyesus, zor durumdaki gemiyi kabul eden İspanya yönetimine teşekkür ederek bunun “şefkat ve dayanışma örneği” olduğunu söyledi.

DSÖ Başkanı, mevcut durumun küresel çapta büyük bir salgın anlamına gelmediğini belirtse de, hantavirüsün uzun kuluçka süresi nedeniyle önümüzdeki haftalarda yeni vakaların ortaya çıkabileceğini ifade etti.

Gemide 3 kişi hayatını kaybetti

MV Hondius gemisi, Arjantin’den Yeşil Burun Adaları’na seyir halindeyken salgının ortaya çıktığı bildirildi.

Şimdiye kadar biri Alman, ikisi Hollandalı olmak üzere üç yolcunun hayatını kaybettiği açıklandı. DSÖ, virüsün “Andes” varyantına ait dokuz vakayı doğrularken, gemiden tahliye edilen bir Fransız ve bir ABD vatandaşının da testlerinin pozitif çıktığı belirtildi.

Paris’teki sağlık yetkilileri, 65 yaşındaki Fransız bir hastanın ağır kardiyopulmoner tablo nedeniyle yoğun bakıma alındığını duyurdu.

Doktor Xavier Lescure, hastanın yapay akciğer ve kan dolaşımı desteğiyle hayatta tutulmaya çalışıldığını açıkladı.

İspanya Sağlık Bakanlığı ise Madrid’de askeri hastanede karantinaya alınan 14 İspanyol vatandaşından birinin test sonucunun pozitif çıktığını ancak durumunun stabil olduğunu bildirdi.

DSÖ, ilk vakanın 6 Nisan’da ortaya çıkmış olabileceğini değerlendirirken, yolcular arasındaki yoğun temas nedeniyle yeni enfeksiyon riskinin sürdüğünü açıkladı.

Birleşik Krallık Sağlık Güvenliği Ajansı da salgınla bağlantılı 10 kişinin önlem amacıyla İngiltere’ye getirileceğini duyurdu.

Hollanda’ya tahliye edilen 26 yolcunun testlerinin negatif çıktığı açıklanırken, Nijmegen’de hasta örnekleriyle temas eden 12 sağlık çalışanının tedbir amaçlı altı haftalık karantinaya alındığı bildirildi.

Yakıt ve erzak ikmalini Tenerife’de yapan MV Hondius’un, 25 kişilik mürettebatla Rotterdam Limanı’na doğru ilerlediği belirtildi.

Jandarma Genel Komutanlığı tarafından yapılan açıklamaya göre operasyon, Şanlıurfa Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde, Jandarma KOM ve Siber Suçlarla Mücadele Daire Başkanlıkları ile MASAK iş birliğinde gerçekleştirildi.

Soruşturma kapsamında Adana, Ankara, İstanbul, Kayseri ve Samsun dahil 22 ilde eş zamanlı operasyon düzenlendi.

Şüphelilerin internet üzerinden yasa dışı bahis oynattıkları ve suçtan elde edilen gelirlerin transferine aracılık ettikleri belirlendi.

Mali incelemelerde zanlılara ait banka hesaplarında toplam 5 milyar 800 milyon liralık para hareketi tespit edildiği bildirildi.

Putin, Karakayev’in “Sarmat” füze sisteminin başarılı şekilde test edildiğine ilişkin raporunu video konferans yöntemiyle dinledi.

Rus lider, Karakayev’in “Sarmat” füze sisteminin testinin başarıyla tamamlandığına dair sunduğu raporu dinledi. Putin, “Sarmat”ın dünyanın en güçlü füze sistemi olduğunu belirterek, füzenin taşıdığı savaş yükünün toplam gücünün benzer Batılı sistemlerin toplam gücünden dört kat daha fazla olduğunu söyledi.

Putin ayrıca “Sarmat” füzesinin menzilinin 35 bin kilometreyi aştığını açıkladı. Füzenin yalnızca balistik yörüngede değil, yarı yörüngesel bir rotada da uçabildiğini ifade etti.

Putin, “Sarmat” sisteminin gücünün, Rusya’nın halen hizmette tuttuğu Sovyet yapımı “Voevoda” sistemiyle kıyaslanabilecek düzeyde olduğunu da sözlerine ekledi.

“Sarmat”, kıtalararası balistik füze sınıfında yer alıyor. Füzenin menzili 35 bin kilometreyi aşarken, toplam ağırlığı 208,1 ton olarak belirtiliyor. 35,5 metre uzunluğa ve 3 metre çapa sahip olan füze, 10 ton faydalı yük taşıyabiliyor. Sistemde 178 ton yakıt bulunurken, savaş başlığı kısmında bağımsız hedefleme yapabilen çoklu savaş başlıkları yer alıyor.

Destici, “Çalışan kadınlarımıza kolaylık sağlanmalıdır. Onlar bir saat işe geç gelmeli ve bir saat erken gitmelidir. Biz bunu kendi parti genel merkezimizde uyguluyoruz” ifadelerini kullandı.

“Üç çocuklu kadınlara maaş verilmeli”

Nüfus artış hızındaki düşüşe dikkat çeken Destici, aile yapısının desteklenmesi gerektiğini belirterek, özellikle çocuk sahibi kadınlara devlet desteği verilmesini talep etti.

Destici, “Kadınlarımız, özellikle üç çocuk sahibi olan kadınlarımız, mutlaka devletten düzenli maaş almalıdır” dedi.

Sokak köpekleri açıklaması

Başıboş sokak köpekleri konusuna da değinen Destici, sokaklarda sahipsiz köpek bırakılmaması gerektiğini ifade etti.

“Çocuklarımız okula gidiyor, yaşlılarımız camiye gidiyor, kadınlarımız pazara ve işe gidiyor. Sırf köpek var diye yol değiştirmek zorunda kalmamalılar” diyen Destici, sorunun “kökünden çözülmesi gerektiğini” söyledi.

Değerlendirmeler hakkında bilgi sahibi kaynaklara göre İran, Hürmüz Boğazı boyunca bulunan 33 füze sahasının 30’una yeniden operasyonel erişim kazandı. Bu durumun, boğazdan geçen ABD savaş gemileri açısından yeniden ciddi tehdit oluşturabileceği ifade edildi.

İstihbarat raporlarında, İran’ın her tesiste meydana gelen hasarın boyutuna göre değişmekle birlikte, mobil füze rampalarını yeniden kullanabildiği aktarıldı. Buna göre İran, bazı bölgelerde füzeleri farklı noktalara taşıyabiliyor, bazı tesislerde ise doğrudan mevcut platformlardan füze fırlatabilecek kapasiteye yeniden ulaştı. Hürmüz Boğazı çevresindeki yalnızca üç tesisin halen tamamen kullanılamaz durumda olduğu kaydedildi.

Raporda ayrıca İran’ın ülke genelindeki mobil füze rampalarının yaklaşık yüzde 70’ini koruduğu ve savaş öncesindeki füze stokunun yaklaşık yüzde 70’ine hala sahip olduğu belirtildi. Bu envanter içinde bölgedeki ülkeleri hedef alabilecek balistik füzelerin yanı sıra kara ve deniz hedeflerine karşı kullanılan daha kısa menzilli seyir füzelerinin de bulunduğu ifade edildi.

Askeri istihbarat birimlerinin uydu görüntüleri ve çeşitli gözetleme tekniklerinden elde edilen veriler doğrultusunda hazırladığı değerlendirmelere göre İran, ülke genelindeki yer altı füze depolama ve fırlatma tesislerinin yaklaşık yüzde 90’ına yeniden erişim sağladı. Bu tesislerin “kısmen ya da tamamen işler durumda” olduğu değerlendiriliyor.

Söz konusu bulguların, Trump ile ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in aylar boyunca dile getirdiği “İran ordusu yok edildi ve artık tehdit oluşturmuyor” yönündeki açıklamaları zayıflattığı yorumları yapıldı.

Öte yandan İran Savunma Bakanlığı Sözcüsü Tuğgeneral Rıza Talayi de ülkesine yönelik herhangi bir tehdit ya da saldırının “anında ve pişmanlık verici bir karşılıkla” cevaplanacağını söyledi. Talayi, “İran, hem diplomasi alanında hem de sahada halkını savunma kapasitesine sahip olduğunu kanıtladı” ifadelerini kullandı.

Ankete katılanların yüzde 75’i İran savaşının mali durumlarını daha kötü hale getirdiğini söyledi. Yüzde 65’i ise Yüksek Mahkeme tarafından iptal edilen gümrük tarifeleri konusunda aynı görüşü dile getirdi.

CNN’in kamuoyu araştırma şirketi SSRS ile birlikte gerçekleştirdiği ankette, Cumhuriyetçilerin çoğunluğu da Trump’ın akaryakıt fiyatları konusundaki yönetiminden memnun olmadığını ifade etti. Trump’ın bu alandaki genel memnuniyet oranı yüzde 21’e, enflasyon konusundaki memnuniyet oranı ise yüzde 26’ya kadar düştü.

Buna karşılık, Trump’ın politikalarının yaşam maliyetlerini artırdığına inananların oranı geçen yıla göre 17 puan yükseldi. Cumhuriyetçiler arasında ise bu artış 25 puana ulaştı.

Araştırma ayrıca ara seçimler öncesinde kayıtlı seçmenlerin birbirine çok yakın şekilde bölündüğünü gösterdi. Demokratlar küçük bir farkla öne çıkarken, katılımcıların yüzde 45’i bir sonraki seçimde Demokrat aday için oy kullanacağını söyledi. Cumhuriyetçi adaya oy vereceğini belirtenlerin oranı yüzde 42’de kaldı. Yüzde 14’lük kesim ise iki partiden hiçbirine oy vermeyeceğini ifade etti.

Anket sonuçlarına göre, iki partinin ekonomik mesajlarından da ikna olmayan seçmenler, genel oy tercihlerinde Demokratlara yönelme eğilimi gösteriyor.

Katılımcıların yüzde 55’i ekonomi ve yaşam maliyetlerini ülkenin karşı karşıya olduğu en önemli iki mesele olarak gösterdi. Ayrı bir soruda ise yüzde 57’lik kesim, özellikle bu yılki ara seçimlerde ekonomi kadar önemli başka siyasi meselelerin de bulunduğunu ifade etti.

Ankette iki partinin sosyal konulardaki performansına ilişkin sorular da yer aldı. Katılımcılar; sağlık hizmeti maliyetleri, orta sınıfa destek, gelir eşitsizliği, yaşam pahalılığı ve ekonomi başlıklarında Demokratları tercih etti. Buna karşılık vergiler, finans piyasaları ve enflasyon konularında Cumhuriyetçiler daha fazla destek gördü.

Meteoroloji Genel Müdürlüğü’nün değerlendirmelerine göre, Marmara’nın doğusundan Doğu Anadolu’ya kadar uzanan geniş bir bölgede kuvvetli sağanak ve gök gürültülü yağış bekleniyor. Yağışların özellikle İç Anadolu, Batı Karadeniz ve Doğu Anadolu’nun kuzey kesimlerinde yer yer çok kuvvetli olacağı tahmin ediliyor.

Rüzgarın güneyli yönlerden saatte 40 ila 60 kilometre hızla eseceği belirtilirken, İç Anadolu ve Doğu Anadolu’da yer yer fırtına şeklinde etkili olabileceği ifade edildi. Yetkililer, kuvvetli rüzgar nedeniyle ulaşımda aksamalar yaşanabileceği uyarısında bulundu.

Meteorolojik değerlendirmelere göre, Kuzey Afrika üzerinden gelen toz taşınımı nedeniyle ülke genelinde hava kalitesinde ciddi düşüş yaşanacak. Görüş mesafesinde azalma ve çamur şeklinde yağışların görülebileceği belirtilirken, özellikle solunum yolu rahatsızlığı bulunan vatandaşların risk altında olabileceği ifade edildi.

Toz taşınımının en yoğun etkisini perşembe günü göstermesi bekleniyor.

Yetkililer; ani sel, su baskını, yıldırım, yerel dolu yağışı, çatı uçması ve ağaç devrilmesi gibi olumsuzluklara karşı vatandaşların dikkatli ve tedbirli olması gerektiğini bildirdi.

Resmi verilere göre sivrisinekler her yıl yaklaşık 760 bin insanın ölümüne neden oluyor. Sıtma, dang humması, sarı humma, chikungunya ve Zika gibi bulaşıcı hastalıkların yaklaşık yüzde 17’sini taşıyorlar.

İklim değişikliği nedeniyle yaz mevsimlerinin uzamasıyla birlikte bu böcekler dünyanın yeni bölgelerine yayılıyor ve bu durum gelecekte sağlık krizleri yaşanabileceği endişelerini artırıyor.

Bu noktada şu soru gündeme geliyor: İnsanlık ölümcül sivrisinekleri tamamen ortadan kaldırabilir mi? Eğer bu mümkünse bunun çevre üzerindeki etkisi ne olur?

Liverpool Tropikal Tıp Okulu’ndan biyolog Hillary Ranson, AFP’ye yaptığı açıklamada tüm sivrisinek türlerini yok etmeye gerek olmadığını belirtiyor. Yaklaşık 3 bin 500 bilinen sivrisinek türünden yalnızca yaklaşık 100’ünün insanları ısırdığını, sadece 5 türün ise insanlardaki enfeksiyonların yaklaşık yüzde 95’inden sorumlu olduğunu ifade ediyor.

Ranson’a göre hastalık taşıyan bu beş tür, beslenme ve üreme açısından insanlara son derece bağımlı hale gelecek şekilde değişti.

Bilim insanı, bu türlerin tamamen yok edilmesinin — neden oldukları zarar göz önüne alındığında “kabul edilebilir” bir durum olduğunu belirterek ekosistem üzerinde büyük bir etki oluşturmayacağını düşünüyor. Çünkü genetik olarak benzer fakat daha az tehlikeli sivrisinek türlerinin bu “ekolojik boşluğu” hızla doldurabileceğini söylüyor.

ABD’deki Georgia Üniversitesi’nden böcek bilimci Dan Peach ise sivrisineklerin tamamen yok edilmesinin diğer seçeneklerle karşılaştırılabilmesi için daha fazla bilgiye ihtiyaç olduğunu belirtiyor.

Peach, “Sivrisinek türlerinin çoğunun çevresel rolü hakkında yeterince bilgi sahibi değiliz. Bu nedenle kesin bir karar verebilmek mümkün değil” diyor.

Ayrıca sivrisineklerin, yumurtadan çıktıkları su ortamlarından diğer bölgelere besin maddeleri taşıdığını, farklı böcek türleri ve balıklar için besin kaynağı olduğunu ifade ediyor. Bunun yanında bitkilerin tozlaşmasına da katkı sağladıklarını, ancak bu sürecin henüz tam anlamıyla anlaşılmadığını ve türden türe değişebileceğini vurguluyor.

Sivrisineklerle mücadelede biyoteknolojik yöntemlerden biri “gen sürücüsü” teknolojisi. Bu yöntem, belirli bir özelliğin tüm nesillere aktarılması için kromozomların genetik olarak değiştirilmesine dayanıyor.

Bilim insanları, sıtma taşıyan Anopheles gambiae türü dişi sivrisineklerin genlerini değiştirerek onları kısır hale getirdi. Laboratuvar ortamında yalnızca birkaç nesil içinde bu sivrisinek grubunun tamamen ortadan kaldırıldığı bildirildi.

ABD merkezli Gates Vakfı tarafından finanse edilen “Target Malaria” (Sıtmayı Hedefle) girişimi, 2030 yılına kadar sıtmadan etkilenen bir ülkede saha denemeleri yapmayı planlıyor.

Ancak proje Burkina Faso’da bir engelle karşılaştı. Ülkedeki askeri yönetim, genetik olarak değiştirilmiş sivrisineklerle ilgili bir projeyi geçen yıl durdurdu.

Bir diğer yöntem ise Aedes aegypti türü sivrisinekleri, virüs yayılımını engelleyen Wolbachia bakterisiyle enfekte etmek. Bu yöntemin sivrisinek popülasyonunu azaltabileceği ya da dang humması taşıma kapasitelerini sınırlayabileceği belirtiliyor.

2025 yılında yayımlanan bir araştırma, Brezilya’nın Niteroi kentinde Wolbachia bakterisi taşıyan sivrisineklerin salınmasının dang humması vakalarını yüzde 89 azalttığını ortaya koydu.

Dünya Sivrisinek Programı’nın kurucusu Scott O’Neill, AFP’ye yaptığı açıklamada şu anda 15 ülkede 16 milyondan fazla insanın bu sivrisinekler sayesinde korunduğunu ve herhangi bir olumsuz etkiyle karşılaşılmadığını söyledi.

Bu arada başka bir proje ise “hastalığın tamamen bulaşmasını engellemeyi” hedefliyor. Bu projede, Anopheles gambiae dişi sivrisineklerinin sıtma taşımasını engellemek amacıyla genetik mühendislik teknikleri kullanılıyor.

Ranson yalnızca Gates Vakfı’nın finanse ettiği “sihirli teknolojik çözümlere” güvenmek yerine, böcek kaynaklı viral hastalıklarla mücadelede “daha kapsamlı bir yaklaşım” çağrısında bulunuyor.

Bu yaklaşımın, etkilenen ülkelerde tanı imkanlarının, tedavilerin ve daha etkili aşıların yaygınlaştırılmasını da kapsaması gerektiğini belirtiyor.

Ajansa konuşan Batılı ve İranlı yetkililer, Suudi hava kuvvetlerinin Mart ayı sonlarında İran içinde hava saldırıları düzenlediğini belirtti. Bu operasyonun, Riyad’ın İran toprakları içinde doğrudan gerçekleştirdiği ilk askeri müdahale olduğu ifade edildi. Ancak vurulan hedeflerin detayları henüz bilinmiyor. Suudi Arabistan ve İran ise söz konusu iddiaları doğrudan doğrulamadı ya da yalanlamadı.

Bu gelişmeler, ABD ve israilin 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından patlak veren savaşın bir parçası olarak yaşandı.

Wall Street Journal’ın daha önce yayımladığı bir haberde Birleşik Arap Emirlikleri’nin de İran’a yönelik askeri saldırılar gerçekleştirdiği öne sürüldü.

Bununla birlikte Suudi Arabistan ile BAE’nin İran konusunda farklı stratejiler izlediği ifade edildi. Reuters kaynaklarına göre Abu Dabi yönetimi İran’a doğrudan zarar verme yaklaşımını benimserken, Riyad ise çatışmanın geniş çaplı bir savaşa dönüşmesini engellemeye çalıştı ve İran’la siyasi-diplomatik iletişim kanallarını açık tutmayı tercih etti.

Kaynaklar, Suudi Arabistan’ın düzenlediği hava saldırıları konusunda İran’a bilgi verdiğini, ardından iki ülke arasında yoğun diplomatik görüşmeler yürütüldüğünü aktardı. Bu görüşmeler sonucunda tarafların gerilimi düşürmeye yönelik ilan edilmemiş bir mutabakata vardığı ve bu sürecin, Washington ile Tahran arasında 7 Nisan’da açıklanan ateşkesten yaklaşık bir hafta önce yürürlüğe girdiği belirtildi.

Uluslararası Kriz Grubu İran Projesi Direktörü Ali Vaiz, söz konusu mutabakatların tarafların “açık bir tırmanışın ağır maliyetler doğuracağını pragmatik şekilde fark ettiğini” gösterdiğini söyledi. Vaiz, iki tarafın da bölgenin daha geniş bir savaşa sürüklenmesini engelleme konusunda ortak çıkar gördüğünü ifade etti.

İranlı yetkililerden biri de Riyad ile gerilimi azaltmaya yönelik bir anlayışa varıldığını doğrulayarak, bunun amacının “çatışmaları durdurmak, ortak çıkarları korumak ve gerilimi yatıştırmak” olduğunu söyledi.

Spot altın, yüzde 0,4 düşüşle ons başına 4.695,99 dolara geriledi. Haziran vadeli ABD altın kontratları ise yüzde 0,4 yükselerek 4.705,30 dolara çıktı.

Güncel altın satış fiyatları
Gram altın satış fiyatı: 6.861,95 TL

Çeyrek altın satış fiyatı: 11.248,00 TL

Yarım altın satış fiyatı: 22.483,00 TL

Tam altın satış fiyatı: 44.405,88 TL

Cumhuriyet altını satış fiyatı: 44.842,00 TL

Gremse altın satış fiyatı: 111.355,24 TL

Capital.com Kıdemli Finansal Piyasa Analisti Kyle Rodda, “ABD’den gelen enflasyon verileri, Fed’in faiz indirimi yapacağına dair umutları ciddi şekilde zayıflattı, hatta neredeyse tamamen ortadan kaldırdı. Piyasalar artık yıl sonuna doğru bir sonraki hamlenin faiz artırımı olabileceğini fiyatlamaya başladı. Bu durum altın üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor” dedi.

Açıklanan veriler, ABD’de tüketici enflasyonunun Nisan ayında daha da yükseldiğini ve yıllık enflasyon oranının son üç yılın en büyük artışını kaydettiğini gösterdi. Bu gelişme, Fed’in bu yıl faiz indireceğine yönelik beklentileri daha da azalttı.

CME Group’un FedWatch aracına göre yatırımcılar bu yıl bir faiz indirimi ihtimalini büyük ölçüde fiyatlamalardan çıkardı. Piyasalar şimdi Aralık ayına kadar faiz artırımı ihtimalini yüzde 30 olarak görüyor.

Öte yandan Hindistan, altın ve gümüş ithalatına uygulanan vergiyi yüzde 6’dan yüzde 15’e yükseltti. Bu adımın, değerli metallere yönelik yurt dışı alımları azaltmak ve ülkenin döviz rezervleri üzerindeki baskıyı hafifletmek amacıyla atıldığı belirtildi.

Spot gümüş yüzde 0,2 yükselerek ons başına 86,71 dolara çıktı. Gümüş, seansın erken saatlerinde 11 Mart’tan bu yana en yüksek seviyesini görmüştü. Platin yüzde 0,8 düşüşle 2.109,53 dolara gerilerken, paladyum yüzde 0,2 kayıpla 1.487,47 dolardan işlem gördü.

Euro, Asya işlemlerinin erken saatlerinde dolar karşısında yaklaşık yüzde 0,05 düşüşle 1,1735 dolardan işlem gördü. Sterlin de benzer şekilde yüzde 0,05 gerileyerek 1,3532 dolar seviyesinde bulundu.

Doların altı büyük para birimi karşısındaki performansını ölçen ABD dolar endeksi ise 98,335 seviyesinde yatay seyrederek son bir haftanın en güçlü düzeyine yakın kaldı.

National Australia Bank Döviz Stratejisi Başkanı Ray Attrill, “Risk iştahında belirgin bir bozulma var. İran savaşı boyunca ABD doları risk algısıyla çok yakından hareket etti” dedi.

ABD tüketici fiyat endeksi (CPI), İran savaşı nedeniyle oluşan petrol şokunun fiyatları yukarı çekmesi sonucu Nisan ayında yıllık bazda yüzde 3,8 arttı. Bu, Mayıs 2023’ten bu yana görülen en büyük yıllık enflasyon artışı oldu.

Piyasalar, Fed’in bu yıl faiz indirimi yapma ihtimalini büyük ölçüde fiyatlamalardan çıkarırken, CME FedWatch aracına göre Aralık toplantısında en az 25 baz puanlık faiz artışı ihtimali yüzde 35’e yükseldi.

Avustralya doları 0,72365 dolar seviyesinde işlem görürken, Yeni Zelanda doları 0,5954 dolar seviyesinde büyük ölçüde yatay kaldı.

Japon yeni ise Salı günü aniden güçlenmesinin ardından Çarşamba günü 157,715 seviyesinde büyük ölçüde sakin seyretti. Salı günkü ani hareket, piyasalarda Japon yetkililerin olası bir döviz müdahalesi öncesinde “kur kontrolü” yaptığı yönündeki spekülasyonları artırmıştı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD ve Japonya’nın döviz piyasasındaki aşırı oynaklığın istenmeyen bir durum olduğu konusunda hemfikir olduğunu söyledi.

Diğer tarafta Çin yuanı, dolar karşısında yaklaşık 6,79 seviyesinde işlem görerek Şubat 2023’ten bu yana en güçlü seviyelerine yakın seyretti. Piyasalar, bu hafta Pekin’de yapılacak Trump-Şi Cinping görüşmesine odaklanmış durumda.

Brent ham petrol vadeli işlemleri 82 sent, yani yüzde 0,76 düşerek varil başına 106,95 dolardan işlem gördü. ABD Batı Teksas Intermediate (WTI) ham petrolü ise 66 sent, yani yüzde 0,65 gerileyerek 101,52 dolara indi.

Petrol fiyatları Salı günü yüzde 3’ün üzerinde yükselerek önceki kazanımlarını sürdürdü.

Trump yönetiminin baskılarına rağmen Çin, İran petrolünün en büyük alıcısı konumunda bulunuyor. Trump’ın Perşembe ve Cuma günleri Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile görüşmesi bekleniyor.

Eurasia Group yayımladığı müşteri notunda, “Kesintinin süresi ve arz kaybının boyutu — ki bu kayıp şimdiden 1 milyar varili aşmış durumda — petrol fiyatlarının yılın geri kalanında varil başına 80 doların üzerinde kalma ihtimalini güçlendiriyor” değerlendirmesinde bulundu.

İran’la savaş, dünyanın en büyük ekonomisi olan ABD üzerinde de etkisini göstermeye başladı. Yükselen petrol fiyatları yakıt maliyetlerini artırırken, ekonomistler önümüzdeki aylarda ikinci dalga etkilerin görülmesini bekliyor.

Nisan ayında ABD tüketici fiyatları üst üste ikinci ayda da sert yükseldi. Bu durum, enflasyonda son üç yılın en büyük yıllık artışına yol açarken, ABD Merkez Bankası’nın (Fed) faiz oranlarını bir süre daha sabit tutacağı beklentilerini güçlendirdi.

Capital Economics yayımladığı değerlendirme notunda, “Gelişmiş ekonomilerde enflasyondaki belirgin artış henüz reel harcamalarda daralmaya yol açmadı. Ancak tüketici güvenindeki yaygın düşüş ve işe alım niyetlerindeki gerileme, daha kötü bir sürecin habercisi olabilir” ifadelerine yer verdi.

Yüksek faiz oranları borçlanma maliyetlerini artırarak petrol talebini zayıflatma potansiyeli taşıyor.

İran savaşı sürerken, piyasa kaynaklarının Amerikan Petrol Enstitüsü (API) verilerine dayandırdığı bilgilere göre ABD ham petrol stokları geçen hafta üst üste dördüncü kez geriledi. Damıtılmış yakıt stoklarında da düşüş yaşandı.

ABD Enerji Bakanlığı’na bağlı Enerji Bilgi İdaresi’nin (EIA) resmi stok verilerini Çarşamba günü ABD doğu saatiyle 10.30’da (TSİ 17.30) açıklaması bekleniyor. Reuters anketi de stoklarda düşüş yaşanacağı yönünde tahmin ortaya koydu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Kazakistan temasları kapsamında ilk durağı Astana olacak. Erdoğan, Bağımsızlık Sarayı’nda Kasım Cömert Tokayev ile baş başa görüşme gerçekleştirecek. Daha sonra iki lider, Türkiye-Kazakistan Yüksek Düzeyli Stratejik İşbirliği Konseyi Toplantısı’na başkanlık edecek.

Görüşmelerde, Türkiye ile Kazakistan arasındaki “geliştirilmiş stratejik ortaklık” ilişkileri tüm boyutlarıyla ele alınacak. İki ülke arasındaki siyasi, ekonomik ve enerji alanındaki iş birliğinin daha ileri seviyeye taşınmasına yönelik adımlar değerlendirilecek.

Ziyaretin ekonomi ayağında ise iki ülke arasında hedeflenen 15 milyar dolarlık ticaret hacmi ön plana çıkacak. Enerji projeleri ve yatırım alanlarında yeni anlaşmaların imzalanması beklenirken, Erdoğan ile Tokayev’in Türkiye-Kazakistan İş Forumu’nda iş insanlarıyla bir araya gelmesi planlanıyor.

Nekbe'nin 78. yıl dönümü dolayısıyla yaşadıklarını anlatan 89 yaşındaki Filistinli Halime Selame, 1948'deki işgalin ardından Aşdod'dan Gazze'ye göç etmek zorunda kaldıklarını söyledi.

Selame, "O zaman 10 yaşındaydım. Savaş ve yerinden edilme başladığında Aşdod'dan Refah'a geldik. Sadece yerinden edilme de değil, çatışma, silah sesleri, patlamalar ve savaş uçakları... ben bunları bizzat yaşadım." dedi.

Gazze'ye geldiklerinde kaybolduğunu söyleyen Selame, "O dönem kayboldum, 10 gün boyunca ailemden ayrıydım. Sonra amcamın oğluyla Mevasi'de karşılaştık sadece su içerek hayatta kaldık." ifadelerini kullandı.

Birleşmiş Milletler (BM) Yakın Doğu'daki Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansının (UNRWA) kendilerine yardım ettiğini söyleyen Selame, "5 yıl çadırlarda kaldık, yağmur, kış, soğuk hepsini gördük. Topraklarımıza, vatanımıza da dönemedik." diye konuştu.

Selame, Siyonistlerin 1956'da Gazze'yi işgal ettiğini hatırlatarak, o dönemki saldırıların şimdiki kadar şiddetli olmadığını söyledi.

Gazze'deki durumu "tam bir suç" olarak niteleyen Selame, "Onlar nereden geldiler? Burası bizim vatanımız, bizim topraklarımız. Bizi öldürseler de Gazze'den çıkmayacağız. Ya topraklarımıza döneriz ya da Filistin'de ölürüz. " şeklinde konuştu.

Selame, Filistinlilere topraklarından ayrılmama çağrısı yaparak, Filistin halkının yanında durmayan ve Siyonist işgalciler ile normalleşen ülkeleri de eleştirdi.

- "Bu kez canlı tek bir Filistinli bile bırakmak istemiyorlar"

Filistinli kadın, "1948, 1956, 1967 ve 1973 savaşlarının hepsini gördüm. Direnişçilerimiz mücadele ediyorlardı. Uçaklar yine tepemizdeydi ama şimdikiyle kıyaslanamaz bile. Bu, gelmiş geçmiş en cani savaş." dedi.

Siyonist işgalcilerin Gazze'ye saldırılarına işaret eden Selame, "Bu saldırılarda genç yaşlı büyük küçük herkesi katlettiler. Tek bir Filistinli bile kalsın istemiyorlar. Bu toprakların sadece onlara ait olduğunu iddia ediyorlar. Ama onlar ne kadar kalırsa kalsın biz hep buradayız, vatan bizim vatanımız." ifadelerini kullandı.

Selame, Gazze'de 2 kez yerinden edildiklerini söyleyerek, Siyonistlerin saldırı ve katliamlarına 78 yıldır bizzat şahitlik ettiğini dile getirdi.

Filistinlilerin topraklarından çıkmaması gerekliliğini vurgulayan Selame, "Tüm özgür Müslümanlar Filistin halkının yanında dursun. Yorulduk. 1948'den beri bir yerden bir yere yerimizden edilmekten, birbirimizden ayrılmaktan, sevdiklerimizi görememekten yorulduk." dedi.

Selame, Siyonist vahşetine karşı Filistin halkına destek olunması çağrısında bulundu.

Ailenin çadırının bulunduğu alanın Siyonist işgalciler tarafından hedef alınması sonucu 7 kişilik aile bireyleri çeşitli yerlerinden yaralandı.

Aksa Şehitleri Hastanesi’nde kısıtlı imkanlarla tedavileri süren aile fertleri, yurt dışında tedavi olabilmek için bekleyişlerini sürdürüyor.

Ekipler, apartman garajından bisiklet, hırdavat ve gıda malzemesi ile bina içerisinden elektrikli bisiklet çalınması, anahtarı üzerinde bırakılan motosikletin çalınması ve evlerin önlerinden ayakkabının yanı sıra asma kilit çalınması olaylarında 152 bin 300 liralık zararın oluştuğunu belirledi.

Şekerpınar Mahallesi Muhsin Yazıcıoğlu Caddesi'nde, henüz sürücüleri öğrenilemeyen 34 LMH 089 plakalı işçi servisi ile 34 GA 2154 plakalı tır çarpıştı.

Çarpışmanın etkisiyle savrulan servis aracı devrildi. İhbar üzerine kaza yerine polis, sağlık ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

İlk belirlemelere göre yaralanan 8 kişi sağlık ekiplerince çevredeki hastanelere kaldırıldı.

Şehirleşme, tarıma açılan yeni araziler ve çayır-meraların kontrolsüz otlatılması nedeniyle endemik Muş lalesinin doğal yayılış alanları her geçen yıl daralıyor.

Barselona El Prat Havalimanı'nda, ailesi, arkadaşları ve Filistin'e destek veren aktivistlerce "Özgür Filistin" sloganlarıyla karşılandı.

Kişk, "Yolculuğumuz daha yeni başladı. Yakında çantamı yeniden hazırlayıp, Türkiye'deki arkadaşlarıma katılacağım." dedi.

Açıklamada, saldırı sırasında polis noktasında toplam 18 personelin bulunduğu, 15'inin hayatını kaybettiği, 3'ünün de yaralandığı belirtildi.

Patlamanın ardından eylemi düzenleyenlerin polis noktasına farklı yönlerden ağır silahlarla ateş açtığı ifade edilen açıklamada, intihar saldırısının polis noktasını tamamen yıktığı, bölgede konuşlu zırhlı aracın da kullanılamaz hale geldiği kaydedildi.

Patlamanın etkisiyle çevredeki binalarda da ağır hasar meydana gelirken bölgedeki hastanelerde acil durum ilan edildi.

İhbar üzerine birçok kez adrese giden zabıta ekipleri, kapının açılmaması üzerine yaptıkları incelemelerde, apartman genelinde koku ve haşere oluşumu tespit etti.

Ev sahibine ve ikamet eden kişiye ulaşılamayınca Odunpazarı İlçe Umumi Hıfzıssıhha Kurulunun kararı doğrultusunda yasal süreç başlatıldı.

Belediye Hukuk İşleri Müdürlüğünün başvurusu sonucu, Odunpazarı 2. Sulh Ceza Hakimliğince konuta giriş izni verildi.

Mahkeme kararının ardından belediye ekipleri, eve girerek kapsamlı temizlik çalışması gerçekleştirdi. Temizlik İşleri Müdürlüğü ekipleri, evden 5 kamyon dolusu çöp çıkardı.

Veteriner İşleri Müdürlüğü ekipleri de dairede ilaçlama ve dezenfeksiyon gerçekleştirdi.

Saldırıda 1 kişi şehit oldu, çok sayıda kişi yaralandı. Saldırıda şehit düşen Filistinlinin naaşı ile yaralılar El-Ehli Baptist Hastanesine kaldırıldı.

Sağlık kaynakları, Gazze Şeridi’nde sabahtan bu yana şehit düşenlerin sayısının 9’a yükseldiğini, bunlardan 4’ünün kuzeyde, 1’inin güneyde, 4 kişinin ise daha önce aldığı yaralar nedeniyle yaşamını yitirdiğini aktardı.

Siyonist işgalciler ateşkes anlaşmalarına imza atmalarına rağmen Gazze'deki saldırılarını sürdürüyor.

Çok iptidai ekipmanlarla ve ilkel yöntemlerle hayata geçirilen bu projeler 2023'ten bu yana kuyruklarda su bekleyen Filistinlilerin ve tarlalarını sulamak isteyen çiftçilerin sıkıntısını gidermeyi amaçlıyor.

Kuzeydeki Gazze kentinde bu amaçla faaliyet gösteren fabrikalarda çöplerden toplanan plastikler sınıflandırılıyor, parçalanıyor ve ham madde olarak yeniden üretime hazır hale getiriliyor.

ABD'nin, savaş durumu olmadığı halde, bir mahkeme kararı olmaksızın, içinde insanların bulunduğu tekneleri vurarak yargısız infazlar yapması uluslararası arenada tepkilere neden oluyor.

Devletler suçlu olduğunu düşündükleri insanları tutuklayıp mahkeme karşısına çıkarmak ve suçluluklarını ispatlamakla yükümlüdürler. Bu, evrensel hukukta bireylere tanınan en temel haklardan biridir.

Filistinli genç, kaldırıldığı Aksa Şehitleri Hastanesi'nde kılınan cenaze namazının ardından kabristana götürüldü.