İran kafilesi, daha önce kamp yaptığı Meksika'nın Tijuana kentinden kısa bir uçuşun ardından Los Angeles Uluslararası Havalimanı'na indi. Takım, pazartesi günü Yeni Zelanda ile oynayacağı Dünya Kupası açılış maçı öncesinde aynı gün bir basın toplantısı düzenledi.

İran Teknik Direktörü Amir Ghalenoei, tercüman aracılığıyla yaptığı açıklamada, "Büyük, gururlu ve güçlü İran milletini temsil ettiğim için çok mutluyum" dedi.

Ghalenoei, "Umarım futbol mutluluk ve keyif getirir, kültürleri ve ülkeleri birbirine yakınlaştırır." ifadelerini kullandı.

İran'ın G Grubu'nda Yeni Zelanda ile oynayacağı karşılaşma, ABD ile İran arasındaki savaşın ardından açıklanan barış anlaşmasının gölgesinde gerçekleşecek. Böylece daha önce Dünya Kupası'nda hiç karşılaşmamış iki ülke arasındaki mücadele farklı bir atmosferde oynanacak.

ABD ve israilin şubat ayı sonunda İran'a yönelik ortak saldırılar başlatmasının ardından İran Milli Takımı, geçen ay Arizona'daki kamp merkezini Meksika'ya taşımıştı.

Bu nedenle İran, grup aşamasındaki üç maçının her biri için Meksika'dan ABD'ye gidip gelmek zorunda kalacak.

Ghalenoei, seyahat zorunluluğu ve İran Futbol Federasyonu'nun bazı üyelerine ABD vizesi verilmemesinin takım üzerinde olumsuz etkiler oluşturduğunu söyledi.

Takım Los Angeles'a hareket etmeden önce Tijuana'daki otelin önünde toplanan taraftarlar "Team Melli" (Milli Takım) tezahüratları yaptı.

Oyuncular taraftarları selamlayıp gülümserken, bazı heyet üyeleri yaşananları cep telefonlarıyla kaydetti.

Bir taraftarın taşıdığı sarı pankartta, "İran, asla yalnız yürümeyeceksin. Meksika senin yanında." ifadeleri yer aldı.

Kalabalık bir noktada İspanyolca olarak, "İran kardeşim, artık sen de Meksikalısın" şeklinde tezahüratlar yapıldı.

Mehdi Taj da takım otobüsü hareket ederken taraftarlarla birlikte otelin önünde bulundu.

Öte yandan Sudan ordusu, haziran ayının başından bu yana farklı eyaletlerde yürüttüğü operasyonlarda 141 askeri aracı imha ettiğini, onlarca RSF mensubunu etkisiz hale getirdiğini ve büyük miktarda silah, mühimmat ile askeri ekipmana el koyduğunu açıkladı.

Kuzey Darfur Halk Direnişi Sözcüsü Ebu Bekir Ahmed İmam, yaptığı açıklamada, Hızlı Destek Kuvvetleri'nin sabah saatlerinde Orşi bölgesi ve çevresindeki köylere ani ve şiddetli bir saldırı düzenlediğini belirtti.

İmam, saldırganların arazi araçları, atlı ve develi silahlı gruplardan oluşan takviyelerle bölgeye girdiğini, silahsız sivilleri ve onların mülklerini hedef aldığını söyledi.

Saldırıya uğrayan köylerde herhangi bir askeri unsurun bulunmadığını vurgulayan İmam, saldırının ardından Orşi Barajı çevresindeki 8 köyün yakılıp yağmalandığını ifade etti.

Saman ve kamıştan yapılan evlerin büyük bölümünün ateşe verildiğini belirten İmam, ilk belirlemelere göre 5 kişinin hayatını kaybettiğini, ancak sahadaki güvenlik koşulları nedeniyle nihai can kaybı sayısının henüz tespit edilemediğini kaydetti.

İmam ayrıca silahlı grupların Orşi pazarına girerek tüm dükkânları yağmaladığını, ardından pazarı tamamen ateşe verdiğini söyledi.

Sivillere ait evlerin de yağmalandığını belirten İmam, çok sayıda hayvan ve temel yaşam malzemesinin bölge dışına götürüldüğünü aktardı.

Binlerce kişi kaçtı

İmam, saldırıların ardından binlerce kişinin köylerinden kaçarak vadilere ve çevre bölgelere sığındığını, bölge halkının ciddi bir insani krizle karşı karşıya olduğunu söyledi.

Yerinden edilen sivillerin güvenlik korumasından yoksun olduğunu ve evlerinin yakılması nedeniyle barınma ve gıda kaynaklarını kaybettiklerini ifade etti.

Sudan hükümetine bağlı Darfur Bölgesi Valisi Minni Arko Minnawi ise sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Darfur'da yaşananların etnik temizlik, zorunlu göç ve soykırım niteliği taşıdığını savundu.

Minnawi, dünyanın her gün yeni bir suç haberiyle uyandığını belirterek uluslararası toplumun sessizliğini eleştirdi.

Orşi bölgesindeki saldırının köylerin yakılması, geniş çaplı yağma ve Orşi pazarının tamamen tahrip edilmesiyle sonuçlandığını ifade eden Minnawi, uluslararası toplum ve insan hakları kuruluşlarına sivilleri korumak için acil harekete geçme çağrısında bulundu.

Ülkenin çevre bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, pazartesi günü Mindanao Adası'nın güney açıklarında meydana gelen 7,8 büyüklüğündeki depremin ardından ortaya çıkan "kıyı yükselmesi" (coastal uplift) olarak bilinen jeolojik olayın geniş alanlarda etkili olduğu belirtildi.

Afet yönetim kurumunun güncellenen verilerine göre depremde en az 61 kişi yaşamını yitirirken, 40 kişinin ise halen kayıp olduğu bildirildi.

Yetkililer, depremden iki gün sonra bölge sakinlerinin kıyı şeridindeki sıra dışı değişiklikleri fark ettiğini ve bazı bölgelerde kıyı çizgisinin yaklaşık 200 metre kadar denize doğru ilerlediğini aktardı.

Filipin Volkanoloji ve Sismoloji Enstitüsü, Cotabato Çukuru'nda meydana gelen yer hareketlerinin Sarangani ve Davao Occidental eyaletlerindeki kıyıların bir bölümünü yukarı doğru ittiğini açıkladı.

Enstitü tarafından yapılan açıklamada, "Normalde su altında bulunan deniz tabanı yüzeye çıktı. Haritalanan yükselme yaklaşık 2 metre olarak ölçüldü." denildi.

Mindanao'nun güney kıyılarına yaklaşık 50 kilometre mesafede bulunan Cotabato Çukuru, sık sık sismik hareketlerin yaşandığı bir bölge olarak biliniyor. Ocak ayında da bölgede çoğu küçük ölçekli binlerce deprem kaydedilmişti.

Bölgeye gönderilen uzman ekipler, uzun kıyı şeritleri boyunca mercan resifleri ve deniz çayırı yataklarının tamamen açığa çıktığını tespit etti.

Yetkililer, etkilenen alanın büyüklüğünü belirlemek için çalışmaların sürdüğünü ancak kapsamlı incelemelerin zaman alacağını ifade etti.

Çevre Bakanlığı'nın yayımladığı görüntülerde, su yüzeyine çıkan geniş mercan alanları ile bunların üzerinde ölü balıklar ve çeşitli deniz canlılarının bulunduğu görüldü.

Bakanlık açıklamasında, "Açığa çıkan mercanlar ve deniz çayırı yatakları, resif balıkları, yılan balıkları, istiridyeler ve diğer kabuklu canlılarla birlikte ölmeye başladı." ifadelerine yer verildi.

Bölge sakinlerinin ilk olarak deniz tabanındaki değişiklikleri, çürüyen deniz canlılarından yayılan kötü kokular ve olası zehirli gazlar nedeniyle yetkililere bildirdiği belirtildi.

Yurdun büyük bölümünde parçalı ve az bulutlu bir hava hakim olurken, doğu kesimlerde yer yer çok bulutlu hava görülecek.

Tahminlere göre Akdeniz'in Toroslar kesimi ve Doğu Akdeniz'in doğusu, Doğu Karadeniz, Doğu Anadolu ile Güneydoğu Anadolu'nun kuzey ve batısında sağanak ve gök gürültülü sağanak yağış etkili olacak.

Ayrıca Ordu, Amasya, Çorum, Yozgat, Kayseri ve Niğde çevrelerinde de yerel sağanak yağışların görülmesi bekleniyor.

Meteoroloji, hava sıcaklıklarının ülke genelinde artacağını ve mevsim normallerinin üzerine çıkacağını bildirirken, rüzgarın genellikle kuzey yönlerden hafif, zaman zaman orta kuvvette eseceğini açıkladı. Doğu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde ise rüzgarın güney yönlerden etkili olması bekleniyor.

Yetkililer, ani sağanak ve gök gürültülü yağışların görülebileceği bölgelerde yaşayan vatandaşların dikkatli ve tedbirli olmaları gerektiğini belirtti.

Al Arabiya'ya verdiği röportajda konuşan Zeydan, Suriye'nin Lübnan devletinin ülke topraklarının tamamında otoritesini tesis etmesini desteklediğini belirtti. Lübnan hükümetine desteğin askeri müdahalelerle değil, devlet kurumlarının güçlendirilmesi ve meşru otoritenin desteklenmesiyle sağlanabileceğini ifade etti.

Zeydan, Şam'ın Lübnan'ın istikrarını bölgesel açıdan önemli gördüğünü ancak devletlerin iç işlerine müdahale etmeme ve egemenliğe saygı ilkesine bağlı kaldığını söyledi.

Zeydan, Lübnan hükümetine verilecek desteğin askeri yöntemlerle değil, devlet kurumlarının güçlendirilmesiyle mümkün olduğunu yineledi.

Suriye'nin, Lübnan'ın istikrarını bölgesel istikrarın bir parçası olarak gördüğünü belirten Zeydan, Lübnan'ın egemenliğini aşacak herhangi bir rol veya düzenlemeye geri dönülmesini istemediklerini söyledi.

Vance, yeni anı kitabı olan Communion: Finding My Way Back to Faith hakkında konuştuğu CBS Sunday Morning programında, başkanlık adaylığı ihtimaline ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Kitapta Katolikliğe geçiş sürecini anlatan Vance, siyasi geleceği konusunda henüz kesin bir karar vermediğini ifade etti.

"Usha ve ben ailemiz için sırada ne olduğuna dair mutlaka oturup konuşacağız" diyen Vance, birçok kişinin sürekli başkanlık adaylığını düşündüğünü varsaydığını ancak kararlarını ancak zorunlu hale geldiğinde aldığını belirtti.

ABD Başkan Yardımcısı, Donald Trump'ın vereceği her kararda kendisini destekleyeceğine inandığını da söyledi.

Vance, "ABD Başkanı'nın nihayetinde ne yapmaya karar verirsem vereyim beni destekleyeceğinden hiç şüphem yok" ifadelerini kullandı.

Trump ile gelecekteki siyasi planları hakkında konuşmaları kimin başlattığı sorusuna ise Vance, bu konuyu kendisinin açmadığını belirterek, "Başkan bu konuyu sık sık gündeme getiriyor; bazen kamuoyu önünde, bazen özel görüşmelerde. O tam bir siyaset tutkunu ve bu tür konulara büyük ilgi duyuyor" dedi.

Trump'ın kendisini Cumhuriyetçi Parti'nin adaylığı için açık şekilde teşvik edip etmediği sorusuna ise Vance, Trump'ın ne olumlu ne de olumsuz bir tavır sergilediğini söyledi.

"Bu daha çok, 'Bundan sonra ne olacak?', 'Nasıl başarılı olabiliriz?', 'Bu gelecekte ne anlama geliyor?' tarzında sohbetler şeklinde ilerliyor" diye konuştu.

Daha önce yayımlanan bir haberde, Vance'in temmuz ayında doğması beklenen dördüncü çocuğu nedeniyle 2028 adaylığına ilişkin kararını erteleyebileceği öne sürülmüştü.

Cumhuriyetçi Parti'nin (GOP) 2028 başkan adaylığı için en güçlü isimlerden biri olarak gösterilen Vance'in yanı sıra, Marco Rubio da olası adaylar arasında yer alıyor.

Ayrıca Trump'ın en büyük oğlu Donald Trump Jr.'ın da daha yüksek bir siyasi göreve aday olma isteği taşıdığı belirtiliyor.

Beni Süveyf Üniversitesi Rektör Vekili Dr. Tarık Ali, nadir görülen operasyonun gelişmiş mide endoskopisi kullanılarak gerçekleştirildiğini açıkladı. Böylece hasta, açık ameliyatlarda görülebilecek kanama ve ciddi komplikasyon risklerinden korunmuş oldu.

Dr. Tarık Ali, operasyonun başarısında görev alan sağlık çalışanlarının uzmanlığını ve üniversite hastanelerindeki modern tıbbi altyapıyı övdü.

Açık ameliyata ihtiyaç duyulmadı

Tıp Fakültesi Dekanı ve Üniversite Hastaneleri Yönetim Kurulu Başkanı Dr. Hani Hamed ise bu başarının en önemli yönünün açık ameliyatın önüne geçilmesi olduğunu söyledi.

Hamed, açık cerrahinin uzun iyileşme süreleri gerektirdiğini ve enfeksiyon riskini artırdığını belirterek, tıbbi ekibin keskin metal parçaları yemek borusu ve mide duvarına zarar vermeden tek tek çıkarmayı başardığını ifade etti.

Trump, "Eğer İran'ın nükleer silahı olsaydı, israil iki saat bile ayakta kalamazdı." ifadelerini kullandı.

ABD Başkanı ayrıca soykırımcı israil Başbakanı Benjamin Netanyahu hakkında, "Netanyahu çok zor bir insan." değerlendirmesinde bulunarak, "ABD'nin yaptıkları nedeniyle çok minnettar olması gerekiyor." dedi.

Öte yandan israil medyasında yer alan yorumlarda Trump'ın süreçten "kaybeden taraf" olarak çıktığı belirtildi.

İsrail basını, ABD Başkanı'nın özel temsilcisi Steve Witkoff ile Jared Kushner'in, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in desteği ve Katar'ın baskısıyla "israil'deki kardeşlerini sattığını" iddia etti.

Bazı israil medya kuruluşları ayrıca Körfez ülkelerinin bölgede yeniden sükunet sağlanması için İran'a milyarlarca dolar ödenmesini teşvik ettiğini ve bu yönde girişimlerde bulunduğunu ileri sürdü.

israil merkezli I24 News'e konuşan bazı israilli bakanlar ise Trump'ın İran cephesi ile Lübnan cephesini birbirinden ayırma girişiminde başarılı olamadığını belirtti.

Bakanlar, Lübnan ve İran'daki gelişmeler arasında doğrudan bir bağlantı bulunduğunu kabul etmek gerektiğini ifade etti.

Trump daha önce Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda İran İslam Cumhuriyeti ile anlaşmanın tamamlandığını duyurarak, "Herkesi tebrik ediyorum." ifadelerini kullanmıştı.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de yoğun müzakerelerin ardından ABD ile İran arasında bir barış anlaşmasına varıldığını açıklamıştı.

Benzer şekilde İbranice yayın yapan Kanal 14 de ABD Başkanı'nın son politikalarına sert tepki göstererek bunları israilin çıkarlarına vurulan bir darbe olarak nitelendirdi.

Söz konusu medya kuruluşu, Beyaz Saray'ın son dönemdeki tutumunu anlamakta zorlandığını belirterek şu ifadeleri kullandı:

"Trump'ın bize karşı yaptıkları öylesine büyük ve talihsiz bir olay ki, bunun boyutlarını anlatmak ve açıklamak oldukça güç."

Kanal 14 haberinde ayrıca, söz konusu anlaşmanın İran açısından çok önemli bir kazanım olduğunu ifade etti. Kanal, anlaşma kapsamında ateşkesin derhal yürürlüğe gireceğini ve buna göre israilin Lübnan'daki askeri operasyonlarını hemen durdurmak zorunda kalacağını söyledi.

Diğer bazı İbranice yayın yapan platformlar da anlaşmanın Lübnan'dan çekilmeyi içerebileceği yönünde değerlendirmelerde bulundu.

Öte yandan israilli gazeteci Roi Kais, gelişmelere ilişkin yaptığı yorumda şu ifadeleri kullandı:

"Güney Beyrut'taki bir saldırının dünya barışını hızlandıracağına kim inanırdı?"

Trump, Obama yönetiminin 2015 yılında İran ve dünya güçleriyle imzaladığı nükleer anlaşmanın İran'ın nükleer programını ilerletmesine olanak sağladığını öne sürdü. ABD, Trump'ın ilk başkanlık döneminde bu anlaşmadan çekilmişti.

Öte yandan CNN'in ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre israil Başbakanı Benjamin Netanyahu, Trump ile acil bir görüşme yapılmasını talep etti. Görüşmenin zamanı ve gündemine ilişkin ayrıntılar paylaşılmazken, talebin Beyrut'un güney banliyösüne düzenlenen israil saldırısının ardından yaşanan gerginlik ortamında geldiği belirtildi.

israilin Kanal 12 televizyonu ise Trump ile Netanyahu arasında bir telefon görüşmesi yapıldığını duyurdu. Habere göre Trump, İran ile yürütülen müzakerelerde kaydedilen ilerleme hakkında Netanyahu'yu bilgilendirdi.

Trump'ın daha önce israilin saldırısından rahatsızlık duyduğu ve bu saldırının İran ile anlaşmaya varılmasını geciktirdiğini düşündüğü belirtilmişti.

Kanal 12'nin haberine göre Trump-Netanyahu görüşmesinin ardından israil Güvenlik Kabinesi'nin (Kabinet) toplantısı ertelendi.

Aynı dönemde israil Savunma Bakanı'nın da ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth ile görüştüğü bildirildi.

Spot altının ons fiyatı GMT 01.22 itibarıyla yüzde 2 artışla 4.304,11 dolara yükseldi. Böylece altın, 9 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyesini gördü. Ağustos vadeli ABD altın kontratları da yüzde 2 yükselişle 4.325,20 dolara çıktı.

Güncel altın satış fiyatları
Gram altın satış fiyatı: 6.437,58 TL

Çeyrek altın satış fiyatı: 10.728,00 TL

Yarım altın satış fiyatı: 21.436,00 TL

Tam altın satış fiyatı: 41.522,09 TL

Cumhuriyet altını satış fiyatı: 42.767,00 TL

Gremse altın satış fiyatı: 104.123,63 TL

ABD dolarının 10 günün en düşük seviyesine gerilemesi, dolar bazında fiyatlanan altını diğer para birimlerini kullanan yatırımcılar için daha ucuz hale getirirken, petrol fiyatları da yüzde 4'ten fazla düştü.

KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, "Jeopolitik risklerin azalması ve Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağı beklentisiyle petrol fiyatlarının gerilemesi ve doların zayıflaması, enflasyon beklentilerini sakinleştiriyor" dedi.

Waterer, "Bu kombinasyon son haftalarda değerli metaller için en güçlü destek unsuru oldu. Ancak bu yükselişin kalıcı olup olmayacağı, barış anlaşmasının ne kadar sürdürülebilir olduğuna bağlı olacak" değerlendirmesinde bulundu.

Altın fiyatları, şubat sonunda başlayan savaş süresince yaklaşık yüzde 20 değer kaybetmişti. Hürmüz Boğazı'nın fiilen kapanması küresel petrol fiyatlarında sert yükselişe yol açmış, bu durum enflasyon kaygılarını artırarak faizlerin daha uzun süre yüksek kalacağı beklentisini güçlendirmişti.

CME FedWatch verilerine göre piyasalar, barış anlaşmasının ardından ABD Merkez Bankası'nın (Fed) aralık ayında faiz artırma ihtimalini yüzde 69'dan yüzde 47'ye düşürdü.

OCBC tarafından yayımlanan değerlendirmede ise para birimlerinin değer kaybına ilişkin endişeler, mali riskler ve devam eden jeopolitik parçalanmanın uzun vadede altına olan talebi desteklemeyi sürdürdüğü belirtildi.

Diğer değerli metallerde de yükseliş görüldü. Spot gümüş yüzde 3,1 artışla ons başına 70,07 dolara, platin yüzde 3,1 yükselişle 1.771,27 dolara ve paladyum yüzde 3,3 artışla 1.325,76 dolara çıktı.

Brent petrol vadeli işlemleri GMT 00.04 itibarıyla 3,58 dolar (%4,10) düşüşle varil başına 83,75 dolara gerilerken, ABD Batı Teksas türü (WTI) ham petrol 4,01 dolar (%4,72) kayıpla 80,87 dolardan işlem gördü. Her iki kontrat da cuma günü yüzde 3'ten fazla değer kaybetmişti.

Arabulucu rolü üstlenen Pakistan'ın Başbakanı, ABD ile İran'ın cuma günü İsviçre'de bir mutabakat zaptı imzalayacağını açıkladı. Trump ise pazar günü yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'nın "geçişe" açılacağını ve İran limanlarına uygulanan ABD deniz ablukasının sona ereceğini söyledi.

İran'ın yarı resmi Mehr Haber Ajansı, taslak anlaşmanın Hürmüz Boğazı'nın İran'ın belirleyeceği düzenlemeler çerçevesinde 30 gün içinde yeniden açılmasını öngördüğünü bildirdi.

KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, "Petrol fiyatlarına eklenen jeopolitik risk primi, yatırımcıların petrol akışının yeniden başlayacağı beklentisini fiyatlamasıyla birlikte oldukça hızlı şekilde çözülüyor." dedi.

Savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı'nın üç aydan uzun süredir kapalı kalması, dünya piyasalarından milyonlarca varil petrol ve doğal gaz arzının çekilmesine yol açmıştı. Boğaz, küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği kritik bir geçiş noktası olarak biliniyor.

Yatırımcılar ayrıca Orta Doğu'daki üreticilerin savaşın neden olduğu hasarın ardından petrol üretimi ve ihracatını ne kadar hızlı yeniden başlatabileceğini ve bölgeye dönecek gemi trafiğinin seviyesini yakından izliyor.

Avustralya Commonwealth Bank emtia stratejisti Vivek Dhar, yayımladığı değerlendirmede, "Bu belirsizlikler Brent petrolün yıl sonunda varil başına 80 dolara ulaşacağı yönündeki tahminimiz için yukarı yönlü riskler oluştursa da, petrol piyasalarının savaş öncesindeki arz fazlası beklentilerine dönmesi için Hürmüz Boğazı'ndan geçen petrol akışının savaş öncesi seviyelerin yalnızca yüzde 60-70'ine ulaşması yeterli olacaktır." ifadelerini kullandı.

Birleşik Krallık, Fransa, Almanya ve İtalya'dan oluşan E4 ülkeleri de pazar günü yaptıkları açıklamada, İran'ın nükleer programına ilişkin adımlar atması halinde yaptırımların kaldırılmasına hazır olduklarını duyurdu.

IG Piyasa Analisti Tony Sycamore ise, "Önümüzdeki 60 gün boyunca yapılacak yeni müzakere turuna ilişkin, özellikle de nükleer program boyutundaki belirsizlikler göz önüne alındığında, ham petrol fiyatlarının mevcut seviyelerden çok daha fazla düşmesi kısa vadede zor görünüyor." değerlendirmesinde bulundu.

Birinci Aşama: 40 Günlük Savaş

ABD ve israilin İran'a karşı yürüttüğü savaş, 8 Nisan'a kadar 40 gün sürdü. Bu süreçte İran'ın koşulsuz teslim olması talepleri gündeme gelirken, Tahran yönetimi Hürmüz Boğazı'nı kapattı.

1. Durak: Savaşın Başlaması

Savaşın, israil Başbakanı Benjamin Netanyahu'nun girişimleri sonucunda başladığı belirtildi. Donald Trump, savaşın başlamasından yaklaşık iki saat sonra Truth Social platformunda yayımladığı video mesajda savaşın beş temel hedefini açıkladı:

İran rejimini devirmek
İran donanmasını yok etmek
İran'ın nükleer silah edinmesini engellemek
Füze ve insansız hava aracı programlarını ortadan kaldırmak
Bölgedeki müttefik ve vekil güçlerini tasfiye etmek

İran lideri Ali Hamaney şehit edildi. Washington ve Tel Aviv onlarca İranlı komutanı hedef aldı. Trump ilk hafta içinde yaklaşık 48 İranlı komutanın şehit edildiğini iddia etti.

Buna karşılık İran, israili ve bölgedeki ABD üslerini hedef almaya başladı. Böylece savaş yaklaşık 13 ülkeye yayıldı.

2. Durak: İran Hürmüz Boğazı'nı Kapatıyor

Washington ilk günlerde askeri zafer ilan etti. Trump saldırıların durması için İran'ın tam teslimiyetini şart koştu ve Venezuela modelini İran'da uygulayacağını savundu.

Buna karşılık İran, dünya petrol ve doğal gaz sevkiyatının yüzde 20'sinden fazlasının geçtiği Hürmüz Boğazı'nı kapattı.

Bu durum küresel petrol fiyatlarını ve dünya genelinde enerji maliyetlerini yükseltti. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun savaşın israil nedeniyle yürütüldüğünü söylemesi sonrası iç kamuoyunda eleştiriler arttı.

ABD ve israilin İran içinde protestoları teşvik etme ve silahlandırma girişimleri ise başarısız oldu.

3. Durak: Yeni İran Liderinin Seçilmesi

İran tarafı, Trump'ın yeni lider seçim sürecine müdahale taleplerini reddetti.

Trump'ın karşı çıkmasına rağmen, İran 8 Mart'ta Mücteba Hamaney'i yeni lider olarak seçti.

Daha sonra Hizbullah da çatışmalara dahil oldu ve israile saldırılar düzenledi. israilin Lübnan'a yönelik kara harekatı ise bir milyondan fazla kişinin yerinden edilmesine yol açtı.

4. Durak: Hürmüz Boğazı'nı Açma Girişimleri

Washington, Hürmüz Boğazı'nın açılması için baskı kurdu ve petrol tankerlerine geçiş çağrısı yaptı.

Ancak İran boğazı kapalı tutmaya devam etti.

Trump, NATO müttefikleri ve Asya ülkelerini savaşa dahil ederek boğazı açmaya çalıştı ancak destek bulamadı.

1 Nisan'da Trump, İran'ın boğazı açmaması halinde enerji santralleri, köprüler, su ve elektrik altyapısını hedef alacağı tehdidinde bulundu. Bu açıklamalar uluslararası ve iç kamuoyunda tepki çekti.

İkinci Aşama: 67 Günlük Ateşkes Süreci

8 Nisan'da Trump, İran ile ateşkes anlaşmasına varıldığını açıkladı. Ateşkes 67 gün sürdü.

Bu süreçte ihlaller, yeni tehditler, başarısız müzakere turları ve karşılıklı saldırılar yaşandı.

1. Durak: İki Haftalık Ateşkes

Trump, ABD ile İran arasında iki haftalık ateşkes ilan edildiğini ve Hürmüz Boğazı'nın açıldığını duyurdu.

Truth Social'da yaptığı paylaşımda, İran ile kalıcı barış anlaşmasına çok yaklaşıldığını söyledi.

11 Nisan'da ABD Başkan Yardımcısı JD Vance Pakistan'a giderek Washington'un şartlarını kabul ettirmeye çalıştı ancak başarılı olamadı.

Ertesi gün ABD, Hürmüz Boğazı'ndaki İran gemilerine yönelik abluka uygulamaya başladı.

israilin talebi doğrultusunda Washington, Lübnan dosyasını İran müzakerelerinden ayırmaya çalıştı.

16 Nisan'da Trump, israil ile Lübnan arasında 10 günlük ateşkes ilan etti. Netanyahu ise israilin Lübnan'dan çekilmeyeceğini söyledi.

2. Durak: Ateşkes Süresiz Uzatılıyor

22 Nisan'da Trump ateşkesin süresiz uzatıldığını açıkladı.

Ancak tarafların taleplerinde ısrar etmesi nedeniyle görüşmeler sonuçsuz kaldı.

ABD, İran'a yönelik deniz ablukasını sürdürdü.

3. Durak: "Özgürlük Projesi" ve Hürmüz Girişimi

Mayıs ayının ilk haftasında Trump, Hürmüz Boğazı'nı askeri güç kullanarak açmayı amaçlayan "Özgürlük Projesi"ni başlattı.

İran'ın ABD gemilerine saldırması halinde "yeryüzünden silineceği" tehdidinde bulundu.

Ancak iki gün sonra projeyi sonlandırdı ve İran'ın anlaşmaya yaklaştığını öne sürdü.

Bu dönemde İran'ın nükleer programı ve Lübnan dosyası nedeniyle müzakereler tıkandı.

24 Mayıs'ta Trump, sekiz ülke lideriyle görüştüğünü ve İran ile barış anlaşması üzerinde çalışıldığını açıkladı.

Ancak Lübnan konusu ve İran'ın zenginleştirilmiş uranyum stokları nedeniyle anlaşma yine sonuçsuz kaldı.

4. Durak: Karşılıklı Saldırılar

Geçtiğimiz hafta İran, israile sınırlı etkili saldırılar düzenledi.

israil de İran'ı hedef aldı. ABD başlangıçta saldırılara katılmadığını açıkladı.

Daha sonra ABD ordusu, bir Apache helikopterinin düşürülmesini gerekçe göstererek İran'a saldırılar düzenledi.

İran ise Bahreyn, Kuveyt ve Ürdün'deki hedeflere saldırılarla karşılık verdi.

Buna rağmen taraflar müzakere masasını terk etmedi.

5. Durak: Anlaşmanın Duyurulması

Anlaşmayı engelleme girişimi olarak değerlendirilen son saldırılarda israil, Beyrut'u hedef aldı.

Trump'ın daha önce "kırmızı çizgi" olarak tanımladığı bu saldırılar nedeniyle Netanyahu'ya öfkelendiği öne sürüldü.

Trump, Lübnan'ın da anlaşmanın bir parçası olacağını açıkladı.

Pazar gecesi ise ABD Başkanı Donald Trump, İran ile anlaşmaya varıldığını duyurdu.

Trump, anlaşmanın "tüm bölgeye barış getireceğini" savunurken, Hürmüz Boğazı'nın gelecek cuma günü yeniden açılacağını söyledi.

Garibabadi, ABD ile varılan mutabakat zaptının yalnızca diplomasi sonucu değil, aynı zamanda askeri başarılar ve halkın direnişi sayesinde ortaya çıktığını söyledi.

İslamabad Mutabakat Zaptı'nın nihai metninin tamamlandığını belirten Garibabadi, belgenin cuma günü İsviçre'de imzalanacağını ifade etti. İran ve ABD heyet başkanlarının da müzakerelerin bir sonraki aşamasına ilişkin düzenlemeleri belirlemek üzere görüşmeler yapacağını kaydetti.

Garibabadi, İran'a yönelik ABD deniz ablukasının kaldırılma sürecinin de bu geceden itibaren başlayacağını açıkladı.

Mutabakat zaptında İran'ın temel ve önemli tüm pozisyonlarının yer aldığını vurgulayan Garibabadi, belgenin tam metninin resmi imzaların ardından yayımlanacağını söyledi. Halkın, elde edilen kazanımların büyüklüğünü ve üstlenilen yükümlülükleri bu metin sayesinde göreceğini belirtti.

İran'ın kabul ettiği yükümlülüklerin, elde edilen kazanım ve başarılara kıyasla oldukça sınırlı olduğunu belirten Garibabadi, mutabakatın düşmana duyulan güvene dayanmadığını, aksine güvensizlik temelinde hazırlandığını ifade etti. Anlaşma hükümlerinin ve karşı tarafın taahhütlerinin yakından takip edileceğini dile getirdi.

ABD tarafının yükümlülüklerini yerine getirip getirmediğinin cuma gününe kadar denetleneceğini belirten Garibabadi, İran'ın bu gece yaptığı tehdit ve uyarıların, anlaşma metnindeki bazı konularda müzakerelerin ilerlemesine katkı sağladığını söyledi.

İran Silahlı Kuvvetleri'nin kararlı bir karşılık vermeye hazır durumda olduğunu ifade eden Garibabadi, savaşın sona erdirilmesine ilişkin ABD yükümlülüklerinin doğrulanmasının ardından 60 gün sürecek yeni müzakere döneminin başlayacağını açıkladı.

Bu görüşmelerin, deniz ablukasının kaldırılması ve İran'a ait dondurulmuş varlıklar ile mali kaynakların serbest bırakılmasının ardından başlayacağını kaydetti.

İran devlet televizyonu ise ABD'nin savaşı sona erdirmeyi kabul etmek zorunda kaldığını belirterek, bunun İran Silahlı Kuvvetleri ile halkının kararlılığı ve direnişi sayesinde gerçekleştiğini bildirdi.

Televizyon ayrıca İran İslam Cumhuriyeti'nin, ABD ve İsrail'i tüm cephelerde savaşı sona erdirmeye zorladığını ifade etti.

Erdoğan, söz konusu anlaşmayı bölgede barış ve istikrarın sağlanması açısından önemli bir gelişme olarak değerlendirdi. Cumhurbaşkanı Erdoğan, "ABD ve İran arasında varılan mutabakatı, bölgemizde sulh-u sükunun hakim kılınması adına önemli bir gelişme olarak görüyor, memnuniyetle karşılıyorum." ifadelerini kullandı.

Anlaşmanın tüm dünyanın uzun süredir ihtiyaç duyduğu bir gelişme olduğunu vurgulayan Erdoğan, bunun bölgede kalıcı huzur ve güven ortamının tesisine vesile olmasını temenni etti.

Mutabakatın resmi olarak imzalanacağı tarihe kadar gerilimi artırabilecek açıklama ve eylemlerden kaçınılması gerektiğine dikkat çeken Erdoğan, olası provokasyon ve sabotaj girişimlerine karşı da uyarıda bulundu.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, sürece katkı sağlayan taraflara teşekkür ederek, özellikle Pakistan'ın arabuluculuk çabalarını takdir etti. Katar ve Suudi Arabistan'ın diplomatik girişimlere verdiği desteğin de önemli olduğunu belirtti.

Türkiye'nin bölgesel barış, istikrar ve huzurun sağlanmasına yönelik her türlü çabayı desteklemeyi sürdüreceğini ifade eden Erdoğan, diplomasi ve uluslararası hukuk temelinde kalıcı çözümlere katkı sunmaya devam edeceklerini kaydetti.

Konsey tarafından yapılan açıklamada, İran İslam Cumhuriyeti’nin liderliğin talimatları doğrultusunda, halkın desteği ve silahlı kuvvetlerin çabaları sayesinde ABD ve israile karşı üstünlük sağladığı ifade edildi.

Açıklamaya göre İran, İran ile ABD arasında savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelere ilişkin mutabakat zaptının nihai metnini 14 Haziran akşamı tamamladı. “İslamabad Müzakereleri” olarak adlandırılan görüşmelerin aylar süren yoğun ve zorlu müzakerelerin ardından sonuçlandığı belirtildi.

Varılan uzlaşmalar kapsamında, bu geceden itibaren Lübnan cephesi de dahil olmak üzere tüm cephelerde savaş ve askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak sona ereceği, İran’a uygulanan deniz ablukasının da anında ve tamamen kaldırılacağı kaydedildi.

Ayrıca mutabakat zaptının resmi olarak 19 Haziran Cuma günü imzalanacağı bildirildi.

Konsey, nihai anlaşmaya yönelik müzakerelerin ise karşı tarafın mutabakat zaptındaki yükümlülüklerini yerine getirmesinin ardından sürdürüleceğini belirterek, Pakistan ve Katar’a katkılarından dolayı teşekkür etti.

Öte yandan Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, yoğun diplomatik görüşmelerin ardından ABD ile İran arasında bir barış anlaşmasına varıldığını açıkladı.

İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi de bu geceden itibaren Lübnan cephesi dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın ve askeri operasyonların derhal ve kalıcı olarak durdurulacağını duyurdu.

İran Mehr Haber Ajansı, 14 maddelik Mutabakat Zaptı'nın bir özetini yayınladı:

1. Lübnan dahil olmak üzere tüm cephelerde savaşın kalıcı olarak ve derhal durdurulması.

2. ABD'nin İran'ın iç işlerine müdahale etmemesi ve İran İslam Cumhuriyeti'nin egemenliğine saygı duyması.

3. Deniz ablukasının 30 gün içinde tamamen kaldırılması.

4. ABD'nin İran'ı çevreleyen bölgelerden güçlerini çekmesi.

5. İran'ın "düzenlemeleri" uyarınca Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde yeniden açılması.

6. Petrol, petrokimya ürünleri ve türevlerine yönelik yaptırımların askıya alınması ve İran'ın bunlardan elde edilen mali gelirlere tam erişimi.

7. ABD ve müttefiklerinin İran için en az 300 milyar dolarlık yeniden yapılanma planları sunması.

8. Nükleer konulara ve ABD'nin birincil ve ikincil yaptırımlarının yanı sıra BM Güvenlik Konseyi kararları ve IAEA Yönetim Kurulu kararlarının tamamen kaldırılmasına dayalı nihai bir anlaşmaya varılması için 60 günlük müzakereler.

9. İran'ın NPT kapsamında nükleer silah üretmeme taahhüdünü yinelemesi.

10. Müzakere süresi boyunca ABD, bölgedeki güçlerini artırmayacağına ve yeni yaptırımlar uygulamayacağına dair taahhütte bulundu.

11. Nihai müzakerelerin 60 günlük süresi boyunca İran'ın dondurulmuş fonlarından 24 milyar doların serbest bırakılması. Bu miktarın yarısı müzakereler başlamadan önce İran'a verilmelidir.

12. Anlaşmanın uygulanması için bir denetim mekanizmasının oluşturulması.

13. Nihai anlaşma, BM Güvenlik Konseyi kararıyla onaylanacaktır.

14. İran'ın dondurulmuş fonlarının yarısı serbest bırakılmadan, İran'ın petrol yaptırımları askıya alınmadan ve deniz ablukası kaldırılmadan nihai müzakereler başlamayacaktır.

TBMM’de bu hafta Genel Kurul ve komisyonlarda mesai devam edecek. TBMM Genel Kurulu’nda bu hafta 14 ayrı kanunda değişiklik öngören ve toplam 26 maddeden oluşan Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi'nin görüşmelerine başlanacak.

Teklif ile emniyet teşkilatının her amir rütbesinde bulunması gereken azami oranlar yeniden düzenleniyor. Emniyet Genel Müdürlüğü eğitim ve öğretim kurumlarına girişte aranan sağlık şartlarını taşımadıkları gerekçesiyle polis okullarından ilişiği kesilen ancak mahkeme kararıyla mezun olup göreve başlayanlardan, sonrasında memuriyeti sona erenlere yeniden atama hakkı tanınacak.

Basın ilanlarına yaptırım düzenlemesi

Teklif kapsamında, Basın İlan Kurumu Yönetim Kurulu tarafından gazete, dergi ve internet haber sitelerine, kanunda öngörülen şartları taşımamaları veya yükümlülüklerini yerine getirmemeleri durumunda ihlalin niteliği, ağırlığı ve süresi dikkate alınarak 1 ila 10 gün arasında resmi ilan ve reklam kesme cezası uygulanabilecek.

Taksiciler ve ticari plakalara ilişkin hükümler

Düzenlemeyle, taksiyle yolcu taşımacılığı yapan ve elde ettikleri hasılatın tamamını elektronik ücret toplama sistemi yerine taksi mali cihazı üzerinden kayıt altına alan mükellefler, talep etmeleri halinde tespit edilen kazançları üzerinden vergilendirilebilecek.

Ayrıca gerçek usulde gelir vergisi mükelleflerinin sahip olduğu taksi, dolmuş, minibüs ve servis araçlarına ait ticari plakaların devri Katma Değer Vergisi'nden (KDV) istisna tutulacak.

İl özel idareleri, belediyeler ve bunların kurduğu mahalli idare birliklerine ait taşınmazların satış bedellerinin peşin veya taksitli olarak ödenebilmesine de imkân sağlanacak.

Komisyonlar da yoğun mesai yapacak

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu, Sayıştay Başkanlığı seçimleri için Ön Seçim Geçici Komisyonu oluşturacak. Yapılacak seçim sonucunda Sayıştay Başkanlığı için iki aday belirlenecek.

Öte yandan, Şanlıurfa ve Kahramanmaraş'ta okullarda yaşanan olaylar ile çocukların dijital ortamlarda karşılaştıkları risklerin araştırılması amacıyla kurulan Meclis Araştırma Komisyonu da toplanacak.

Salı ve çarşamba günleri ise Meclis'te grubu bulunan siyasi partilerin grup toplantıları gerçekleştirilecek.

İYON DENİZİ'NDE DEPREM
Akdeniz’in bir parçası olan; İtalya'nın güneyi ile Sicilya'nın batısı, Yunanistan'ın batısı (Mora Yarımadası ve İyon Adaları) ve Arnavutluk arasında yer alan İyon Denizi'nde saat 21.16'da meydana gelen sarsıntı yerin 7 kilometre derinliğinde oluştu.

Missouri Eyaleti Kara Yolu Devriyesi tarafından yapılan resmi açıklamada, kazanın Kansas City'nin yaklaşık 100 kilometre güneyinde yer alan Butler Memorial Havaalanı yakınlarında meydana geldiği bildirildi.

İncelemeler sürüyor

Yetkililerin aktardığı bilgilere göre, paraşütçüleri taşıyan uçak yerel saatle 11.30 sularında henüz belirlenemeyen bir nedenle tarlaya düştü.

Bölgeye intikal eden ekipler, meydana gelen feci kazada 12 kişinin hayatını kaybettiğini doğruladı.

Olay yerinde geniş güvenlik önlemleri alınırken, enkaz alanındaki inceleme ve kaza kırım çalışmalarının sürdüğü aktarıldı.

Keskin Mahallesi'ndeki Keskin Göleti'ne atıyla giren 34 yaşındaki Enis Yasin Karacaoğlu, kısa sürede gözden kayboldu.

Kendisini uzaktan gören bir vatandaşın ihbarı üzerine bölgeye jandarma, sağlık, itfaiye ve AFAD ekipleri sevk edildi.

AFAD ve itfaiye ekiplerinin çalışmaları sonucunda göletten çıkarılan Karacaoğlu, Yunus Emre Devlet Hastanesi'ne kaldırıldı.

Tedavi altına alınan Enis Yasin Karacaoğlu, müdahalelere rağmen kurtarılamadı.

Karacaoğlu'nun gölete girdiği atının da telef olduğu belirlendi.

Gazze’deki saldırıların sona ermesini talep eden göstericiler, Siyonistlerce yürütülen soykırıma tepki gösterdi.

Merkez üssü Burias Adası'nın 24 kilometre güneybatı açığı olan 7,8 büyüklüğünde sarsıntı kaydedildi.

USGS, depremin 35 kilometre derinlikte meydana geldiğini aktardı.

Çin Deprem Ağları Merkezi (CENC) ise depremin büyüklüğünü 8,2 olarak belirledi.

Depremin ardından bölgede ve çevrede dev dalga riskine ilişkin uyarılar yapıldı.

"Pasifik Ateş Çemberi" olarak adlandırılan deprem ve volkan kuşağındaki Filipinler'de büyük çaplı depremler sık yaşanıyor.

İhbar üzerine kaza yerine 112 Acil Sağlık, jandarma, polis ve itfaiye ekipleri sevk edildi.

Kazada ilk belirlemelere göre 4 kişi yaşamını yitirdi, 2 kişi yaralandı.

Yaralılar, 112 Acil Sağlık ekiplerince ilçedeki hastaneye kaldırıldı, cenazeler de hastanenin morguna konuldu.

Kazanın ardından yolun ulaşıma kapanması nedeniyle uzun araç kuyruğu oluştu.

Otomobilin çarptığı demir kapı yerinden söküldü. Savrulan kapı, burada bekleyen 2'si çocuk 6 kişiye çarptı.

İhbar üzerine olay yerine çok sayıda sağlık ve polis ekibi sevk edildi.

Yaralılar, sağlık ekiplerince yapılan ilk müdahalenin ardından ambulansla hastaneye kaldırıldı.

Yapılan müdahaleler sonucunda söndürülen yangında 2 otomobil tamamen yandı, 2 otomobil de kısmi zarar gördü.

Mercan Vadisi, dağlık ve ormanlık alanlarıyla birçok yaban hayvanına ev sahipliği yapıyor.

Bölgede yaşam süren 2 kurdun çengel boynuzlu dağ keçisini avlama anı, dronla kayda alındı.

Görüntülerde, dağ keçisini sürüden ayırarak uzun süre kayalıklarda kovalayan kurdun, keçiyi birkaç kez bacağından tutarak yaralaması, daha sonra da düzlükte yakalayarak etkisiz hale getirmesi yer alıyor.

Kayıtlarda, ardından bir başka kurdun daha gelip keçiye saldırdığı, 2 kurdun hayvanı kaya oyuğuna sürüklediği görülüyor.

Suda balina olduğunu anlayan Çoban, bir süre takip ettikleri balinayı cep telefonu kamerasıyla kayda aldı.

Bir süre su yüzeyinde görülen balina, daha sonra gözden kayboldu.