Özellikle Emevi Sarayları bölgesi ile Mescid-i Aksa'ya yakın noktalarda kazıların tehlikeli bir boyuta ulaştığına dikkat çeken Ebu Diyab, yer altında inşa edilen yeni salonlar ve tesisler aracılığıyla siyonist ideolojiyi destekleyen sergiler açıldığını belirtti. Araştırmacı, bu yolla bölgede sahte bir Yahudi medeniyeti algısı oluşturulmaya çalışıldığının altını çizdi.

Vakıfların yetkilerini devre dışı bırakma girişimi

İşgalcilerin, Ürdün'e bağlı İslam Vakıfları İdaresi'nin Mescid-i Aksa üzerindeki idari rolünü zayıflatmayı hedeflediğini dile getiren Ebu Diyab, bu kapsamda işgal polisi ile sözde "Mabed" gruplarının etkisinin artırılmaya çalışıldığını kaydetti.

Ebu Diyab ayrıca, Mescid-i Aksa çevresine doğrudan işgal polisiyle bağlantılı gelişmiş kamera ve elektronik gözetim sistemleri yerleştirildiğini, bunun da mescide gelen Filistinlilerin sürekli takip edilmesi ve üzerlerindeki baskının artırılması amacı taşıdığını söyledi.

Kazılarla birlikte zorla göç politikası

İşgalcilerin hedefinin yalnızca yer altındaki tarihi yapılar olmadığını vurgulayan Ebu Diyab, Kudüslü Filistinlilerin de sistematik baskılarla karşı karşıya bırakıldığını ifade etti.

Bustan, Batn el-Heva ve Şeyh Cerrah mahallelerinde ev yıkımlarının ve zorla tahliye uygulamalarının arttığını belirten Ebu Diyab, buna paralel olarak Eski Şehir çevresi ile Kalendiya ve Atarot bölgelerinde büyük yerleşim projelerinin hızlandırıldığını, bunun da Kudüs'ün demografik ve kültürel yapısını işgalciler lehine değiştirmeyi hedeflediğini söyledi.

"Uluslararası sessizlikten faydalanıyorlar"

Ebu Diyab, işgal yönetiminin bölgesel gelişmeler ve uluslararası toplumun sessizliğinden yararlanarak projelerini hızlandırdığını belirtti.

Yaklaşan seçimler öncesinde işgal hükümetinin aşırı sağ çevreler ile sözde "Mabed" örgütlerinin desteğini kazanmak amacıyla Kudüs ve Mescid-i Aksa'da yeni fiili durumlar oluşturmaya çalıştığını ifade eden Ebu Diyab, önümüzdeki dönemde Yahudileştirme politikalarının daha da tehlikeli bir boyuta ulaşabileceği uyarısında bulundu.

1967'den bu yana sürüyor

Filistinli ve Ürdünlü yetkililer, işgalcilerin 1967'den bu yana Mescid-i Aksa'nın altı ve Eski Şehir çevresinde kazılar yürüttüğünü belirterek, bu çalışmaların mescidin temelleri ile çevredeki tarihi yapıların güvenliğini tehdit ettiği uyarısını yineliyor.

Kudüslü kurumlar ise son aylarda tünel ve kazı projelerinin hız kazanmasının, Mescid-i Aksa baskınlarının artırılması ve Kudüs'ün tarihi ile dini kimliğini değiştirmeye yönelik daha geniş kapsamlı politikaların bir parçası olduğunu vurguluyor.

Dezenformasyonla mücadelede iş birliği vurgusu

Katılımcılar, doğru ve güvenilir bilginin zamanında kamuoyuna ulaştırılmasının dijital çağda toplumların dezenformasyona karşı direncini artırmada kritik öneme sahip olduğunu ifade etti.

Görüşmelerde ayrıca kültürel diplomasi, gastronomi diplomasisi, ülke markalaşması ve uluslararası tanıtım faaliyetleri kapsamında yürütülen çalışmalar ele alınırken, ortak etkinlikler, eğitim programları ve deneyim paylaşımı yoluyla kurumsal iş birliğinin geliştirilmesinin önemine dikkat çekildi.

Yapay zekâ ve dijital güvenlik değerlendirildi

Toplantıda yapay zekâ teknolojilerinin iletişim alanında sunduğu fırsatlar ile oluşturduğu riskler de masaya yatırıldı. Büyük dil modelleri, veri güvenliği, dijital egemenlik ve yapay zekâ destekli dezenformasyonla mücadele başlıklarında uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.

Bilgi ekosisteminin güçlendirilmesi ve toplumların dijital okuryazarlık düzeyinin artırılmasına yönelik ortak çalışmalar yürütülebileceği ifade edildi.

Ortak çalışma mekanizması kurulacak

Toplantının sonunda Türkiye ile Endonezya arasında medya, iletişim ve kamu diplomasisi alanlarında kurumsal iş birliğinin sürdürülebilir şekilde geliştirilmesi amacıyla ortak çalışma mekanizmalarının oluşturulması, düzenli istişarelerin sürdürülmesi ve somut ortak projelerin hayata geçirilmesi yönünde karşılıklı irade ortaya konuldu.

Buna karşın akıllı telefonlar, bilgisayarlar ve bulut servisleriyle sürekli bağlantı halinde çalışan bu cihazlar, yeterince korunmadıklarında siber saldırganların kullanabileceği yeni giriş noktalarına dönüşebiliyor.

Özellikle "nesnelerin interneti" (IoT) ekosisteminin hızla büyümesiyle birlikte artık yalnızca bilgisayarlar değil, internete bağlanan her cihaz potansiyel bir hedef olarak değerlendiriliyor.

Kulaklıklar artık küçük bir bilgisayar

Yeni nesil kablosuz kulaklıklar, gelişmiş işlemcilere, birden fazla mikrofona, hareket sensörlerine ve sürekli çalışan yazılımlara sahip.

Bu cihazlar Bluetooth üzerinden akıllı telefonlara bağlanıyor, üretici uygulamaları aracılığıyla güncelleme alıyor ve birçok kullanıcı verisini işleyebiliyor.

Teknoloji uzmanlarına göre bugün bir kablosuz kulaklık, birkaç yıl önceki birçok akıllı telefondan daha karmaşık bir yazılım altyapısı kullanıyor. Dolayısıyla güvenlik açıkları da yalnızca telefonlar için değil, kulaklıklar için de önem kazanıyor.

Uzmanlar, kullanıcıların çoğunun telefonlarını düzenli olarak güncellerken kulaklıklarının yazılımını yıllarca güncellemediğine dikkat çekiyor. Oysa güvenlik açıklarının önemli bölümü bu güncellemelerle kapatılıyor.

Bluetooth gerçekten zayıf halka mı?

Kablosuz kulaklıkların en çok tartışılan yönü Bluetooth teknolojisi.

Son yıllarda Bluetooth güvenliği önemli ölçüde geliştirilmiş olsa da geçmişte KNOB, BIAS ve BrakTooth gibi güvenlik açıkları milyonlarca cihazı etkiledi.

Bu açıklar, belirli koşullar altında saldırganların bağlantıyı manipüle etmesine, cihazı devre dışı bırakmasına veya yetkisiz komutlar göndermesine imkân tanıyabiliyordu. Ancak uzmanlar burada önemli bir ayrım yapıyor.

Her güvenlik açığı her cihazı etkilemiyor. Bir zafiyetin kullanılabilmesi için çoğu zaman cihazın belirli bir Bluetooth yongasını kullanması, güncelleme almamış olması ve saldırganın fiziksel olarak belirli bir mesafede bulunması gerekiyor.

Başka bir ifadeyle, kablosuz kulaklıkların uzaktan ve kolayca ele geçirildiği yönündeki iddialar gerçeği tam olarak yansıtmıyor. Risk mevcut olsa da bunun gerçekleşebilmesi belirli teknik koşulların oluşmasına bağlı.

Kulaklıklar casusluk cihazına dönüşebilir mi?

Kullanıcıların en çok merak ettiği konulardan biri de kablosuz kulaklıkların mikrofonlarının uzaktan açılarak dinleme amacıyla kullanılıp kullanılamayacağı.

Siber güvenlik uzmanlarına göre bu senaryo teorik olarak mümkün olsa da pratikte oldukça zor.

Bunun gerçekleşebilmesi için genellikle kullanıcının telefonuna gelişmiş bir casus yazılım bulaşmış olması veya saldırganın telefon üzerinde yönetici yetkilerine ulaşması gerekiyor.

Asıl hedef çoğu zaman kulaklık değil, akıllı telefon oluyor.

Telefon ele geçirildiğinde saldırgan yalnızca kulaklığa değil; mikrofon, kamera, rehber, mesajlar, konum bilgileri ve diğer tüm verilere erişebiliyor.

Böyle bir durumda kulaklığın mikrofonu da saldırının yalnızca bir parçası haline geliyor.

Bu nedenle güvenlik uzmanları, kulaklıktan önce telefonun korunmasının çok daha kritik olduğunu vurguluyor.

Asıl risk uygulamalarda olabilir

Kablosuz kulaklıkların neredeyse tamamı artık üretici uygulamalarıyla birlikte çalışıyor. Bu uygulamalar sayesinde yazılım güncelleniyor, ses profilleri ayarlanıyor, kaybolan kulaklık bulunabiliyor ve yeni özellikler aktif hale getiriliyor.

Ancak bu kolaylık bazı verilerin de işlenmesi anlamına geliyor.

Apple, Samsung ve Sony gibi büyük üreticilerin gizlilik politikalarına göre bu uygulamalar, cihaz modeli, işletim sistemi sürümü, pil seviyesi, hata kayıtları ve bazı durumlarda konum bilgilerini toplayabiliyor.

Bu veriler çoğunlukla hizmet kalitesini artırmak amacıyla kullanılıyor. Ancak uzmanlar, kullanıcıların uygulamalara verdikleri izinleri düzenli olarak kontrol etmelerini öneriyor.

Özellikle konum erişimi, mikrofon, Bluetooth ve arka planda çalışma izinleri gereksizse kapatılmalı.

Ucuz cihazlar daha büyük risk taşıyor

Uzmanların dikkat çektiği noktalardan biri de isimsiz üreticilere ait düşük maliyetli kulaklıklar. Bu cihazların önemli bölümü piyasaya çıktıktan kısa süre sonra yazılım desteğini kaybediyor.

Güvenlik açığı tespit edilse bile güncelleme yayımlanmıyor. Böylece cihaz yıllarca aynı zafiyetlerle kullanılmaya devam ediyor.

Bilinen markalar ise düzenli güvenlik güncellemeleri yayımlayarak yeni tehditlere karşı koruma sağlamaya çalışıyor. Bu nedenle siber güvenlik uzmanları yalnızca fiyat odaklı tercih yapılmaması gerektiğini belirtiyor.

Risk nasıl azaltılabilir?

Uzmanlara göre alınacak basit önlemler güvenlik riskini büyük ölçüde azaltabiliyor.

Kulaklık yazılımının düzenli güncellenmesi, yalnızca resmi uygulamaların kullanılması, Bluetooth'un ihtiyaç duyulmadığında kapatılması, eski eşleştirmelerin silinmesi ve kulaklığın bilinmeyen cihazlarla eşleştirilmemesi en temel güvenlik adımları arasında yer alıyor.

Ayrıca halka açık alanlarda Bluetooth'un sürekli açık bırakılması da gereksiz risk oluşturabiliyor.

Yapay zekâ yeni fırsatlar kadar yeni tehditler de getiriyor

Önümüzdeki yıllarda kablosuz kulaklıkların çok daha gelişmiş hale gelmesi bekleniyor.

Gerçek zamanlı çeviri, yapay zekâ destekli kişisel asistanlar, biyometrik sağlık takibi ve sürekli ses analizi gibi teknolojiler, kulaklıkları adeta kulağa takılan küçük bilgisayarlara dönüştürüyor.

Bu durum işlenen veri miktarını artırırken, siber güvenlik açısından korunması gereken yeni alanlar da oluşturuyor.

Dünya Ekonomik Forumu da nesnelerin internetinin büyümesiyle birlikte saldırı yüzeyinin genişlediğine dikkat çekerek, güvenliğin cihaz tasarımının ilk aşamasından itibaren düşünülmesi gerektiğini vurguluyor.

Geleceğin güvenliği küçük cihazlarda gizli

Siber güvenlik uzmanlarına göre kablosuz kulaklıklar bugün için kullanıcıların korkmasını gerektirecek ölçüde büyük bir tehdit oluşturmuyor.

Ancak bu cihazlar artık yalnızca müzik dinlemeye yarayan aksesuarlar değil, kişisel verilerle çalışan, internete bağlı akıllı sistemlerin bir parçası.

Dolayısıyla telefon ve bilgisayarlarda gösterilen güvenlik hassasiyetinin kablosuz kulaklıklar için de gösterilmesi gerekiyor.

Düzenli yazılım güncellemeleri, güvenilir üreticilerin tercih edilmesi ve bilinçli kullanım alışkanlıkları, olası siber tehditlere karşı en etkili savunma olmaya devam ediyor.

Teklifle, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nun karma eğitimi düzenleyen 15’inci maddesinde değişiklik yapılması öngörülüyor.

Mevcut düzenlemede yer alan “Okullarda kız ve erkek karma eğitim yapılması esastır. Ancak eğitimin türüne, imkân ve zorunluluklara göre bazı okullar yalnızca kız veya yalnızca erkek öğrencilere ayrılabilir.” hükmündeki “zorunluluklara” ibaresinin “ihtiyaçlara” şeklinde değiştirilmesi teklif ediliyor.

Teklifin yasalaşması hâlinde ihtiyaçlar doğrultusunda yalnızca kız veya erkek öğrencilere yönelik okul açılmasının yanı sıra bazı sınıflarda da karma olmayan eğitim uygulanabilecek.

“Talep ve ihtiyaçların karşılanması hedefleniyor”

Kanun teklifinin genel gerekçesinde, eğitim hizmetlerinin vatandaşların istek ve kabiliyetleri ile toplumun ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi gerektiği belirtildi.

Karma olmayan eğitim talebinde bulunan öğrenci ve velilerin ihtiyaçlarının da eğitim sistemi içerisinde karşılanması gerektiği savunulan gerekçede, teklifin ihtiyaçların ve toplumsal taleplerin dikkate alınmasını amaçladığı ifade edildi.

Gerekçede, “Bu teklifle, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nun 15’inci maddesinde değişiklik yapılmakta; okulların bazı sınıflarının yalnızca kız veya yalnızca erkek öğrencilere ayrılarak karma olmayan eğitim yapılmasına imkân tanınmaktadır.” ifadelerine yer verildi.

Düzenlemenin, yalnızca kız veya erkek öğrencilere yönelik okulların açılabilmesine imkân tanıyan mevcut hükümle uyumlu olduğu vurgulandı.

“Karma eğitimin herkese zorla dayatılması, önemli bir insan hakları ihlalidir”

Teklifin genel gerekçesinde, Türkiye’de karma eğitimin 1924 yılında ilkokullarda, 1927 yılında ise ortaöğretimde uygulanmaya başlandığı hatırlatıldı.

Karma eğitimin zaman içerisinde zorunlu bir uygulamaya dönüştüğüne dikkat çekilen gerekçede, özellikle 28 Şubat sürecindeki idari uygulamaların karma olmayan eğitim talebinde bulunan kesimlerin eğitim hakkını ihlal ederek toplumsal sorunlara sebebiyet verdiği belirtildi.

Karma eğitimin herkese zorla dayatılmasının önemli bir insan hakları ihlali olduğu belirtilen genel gerekçede şu ifadelere yer verildi: “Bilimsel bir temele, toplumsal taleplere ve gerçekliğe dayanmayan karma eğitimin herkese zorla dayatılması, önemli bir insan hakları ihlalidir. Erkek ve kız her birey; fıtratına, yeteneklerine ve özelliklerine uygun, karma olmayan bir eğitim alma hakkına sahip olmalıdır. Öğrenci velilerine de bu konuda bir tercih hakkı tanınmalıdır.”

Kanun teklifinin gerekçesinde birçok ülkede karma olmayan eğitime olan rağbetin arttığına da dikkat çekildi:

“Son yıllarda karma eğitim uygulamasının bilimsel ve pedagojik bir temelinin olmadığı yönündeki eleştiri ve değerlendirmeler dünya genelinde artmış; bu uygulamanın eğitime ve kadın-erkek eşitliğine iddia edildiği gibi katkı sağlamadığı tespit edilmiştir. Yapılan araştırmalar ve gözlemler de tek cinsiyete dayalı, karma olmayan eğitim ortamlarının eğitim kalitesi açısından olumlu sonuçlar doğurduğunu ve mevcut sorunların çözümüne katkıda bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu nedenle birçok Avrupa ülkesinin yanı sıra Japonya, Amerika ve Avustralya gibi ülkelerde karma olmayan eğitime rağbet artmıştır.”

“Eğitim ve öğretim hakkının güçlendirilmesi amaçlanıyor”

Teklifin madde gerekçesinde, okulların bazı sınıflarının yalnızca kız veya erkek öğrencilere ayrılabilmesinin önünün açılmasıyla eğitim ve öğrenim hakkının güçlendirilmesinin amaçlandığı belirtildi.

Madde gerekçesinde şu değerlendirmelere yer verildi:

“Böylece eğitim ve öğrenim hakkının güçlendirilmesi ve bu hakkın kullanılmasını zorlaştıran engellerin kaldırılması amaçlanmıştır. Ayrıca karma olmayan eğitim imkânı sağlanırken zorunluluklar yerine ihtiyaçların dikkate alınacağı hüküm altına alınarak bu yöndeki toplumsal talep ve ihtiyaçların karşılanması hedeflenmektedir.”

HÜDA PAR’ın TBMM Başkanlığı’na sunduğu “Millî Eğitim Temel Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi”nin tam metni şu şekilde:

GENEL GEREKÇE

Türkiye'deki eğitim sisteminin ana çerçevesini 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu belirlemektedir. Bu Kanun’un 15. maddesinde karma eğitim konusu düzenlenmiş; okullarda karma eğitim yapılmasının esas olduğu, ancak istisnai durumlarda yalnızca kız veya yalnızca erkek öğrencilere has okulların açılabileceği belirtilmiştir.

Ülkemizde 1924 yılında ilkokullarda, 1927 yılında ise ortaöğretimde başlatılan karma eğitim, genel olarak dünyada son yüzyıllarda gelişen siyasi, ideolojik ve felsefi düşünce akımlarının etkisiyle eğitim sistemlerine giren bir uygulamadır.

Başlangıçta kadın-erkek eşitliği ve modern eğitim modeli temelinde ele alınıp sunulan bu uygulama; zamanla tek tip insan yetiştirmeyi amaçlayan, eğitimi de insanı ve toplumu hâkim ideolojiye göre şekillendirmede bir araç olarak gören ideolojik devlet anlayışında önemli bir dayatmaya dönüşmüştür. Özellikle 28 Şubat sürecinde keyfi uygulamalar ve idari tasarruflarla karma eğitim tamamen zorunlu hâle getirilmek istenmiştir. Bu tutum, karma olmayan eğitim talebinde bulunan kesimlerin eğitim hakkını ihlal ederek toplumsal sorunlara sebebiyet vermiştir.

Son yıllarda karma eğitim uygulamasının bilimsel ve pedagojik bir temelinin olmadığı yönündeki eleştiri ve değerlendirmeler dünya genelinde artmış; bu uygulamanın eğitime ve kadın-erkek eşitliğine iddia edildiği gibi katkı sağlamadığı tespit edilmiştir. Yapılan araştırmalar ve gözlemler de tek cinsiyete dayalı, karma olmayan eğitim ortamlarının eğitim kalitesi açısından olumlu sonuçlar doğurduğunu ve mevcut sorunların çözümüne katkıda bulunduğunu ortaya koymuştur. Bu nedenle birçok Avrupa ülkesinin yanı sıra Japonya, Amerika ve Avustralya gibi ülkelerde karma olmayan eğitime rağbet artmıştır.

İnsanların kadın ve erkek cinsiyetlerine göre farklı yaratılış özelliklerine ve fıtrata sahip oldukları inkâr edilemez bir gerçektir. Bu farklılıklar, öğrenme ve eğitim süreçlerini de doğrudan etkilemektedir. Söz konusu farklılıklar dikkate alınmadan, farklı cinsiyetlerdeki öğrencilerin aynı eğitim ortamında, aynı usul ve yöntemlerle eğitilmesi; hele hele bunun mecburi tutulması makul ve bilimsel bir uygulama değildir.

Bilimsel bir temele, toplumsal taleplere ve gerçekliğe dayanmayan karma eğitimin herkese zorla dayatılması, önemli bir insan hakları ihlalidir. Erkek ve kız her birey; fıtratına, yeteneklerine ve özelliklerine uygun, karma olmayan bir eğitim alma hakkına sahip olmalıdır. Öğrenci velilerine de bu konuda bir tercih hakkı tanınmalıdır. Böylece toplumun, inanç ve değerleri gereği karma olmayan eğitimi tercih eden kesiminin talep ve ihtiyaçları da karşılanmış olacaktır.

1739 sayılı Kanunun beşinci maddesinde de eğitim hizmetinin vatandaşların istek ve kabiliyetleri ile toplumun ihtiyaçlarına göre düzenlenmesi temel ilkeler arasında sayılmıştır. Bu teklifle, 1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nun 15. maddesinde değişiklik yapılmakta; okulların bazı sınıflarının yalnızca kız veya yalnızca erkek öğrencilere ayrılarak karma olmayan eğitim yapılmasına imkân tanınmaktadır. Böylece, aynı maddede bu imkânı okullar bazında sağlayan mevcut düzenlemeyle de uyum sağlanmıştır.

Değişiklikle, karma olmayan eğitim imkânı sağlanırken zorunluluk yerine ihtiyaçların ve dolayısıyla taleplerin dikkate alınacağı da hüküm altına alınarak, kanunun 5. maddesindeki amaca uygun ve temel hakları önceleyen bir yaklaşım ortaya konmuştur.

Teklifle; eğitim ve öğretim hakkının güçlendirilmesi, bu hakkın kullanılmasını güçleştiren engellerin kaldırılması amaçlanmıştır.

MADDE GEREKÇELERİ

MADDE 1-1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nun 15 inci maddesinde yapılan değişiklikle, okulların bazı sınıflarının yalnızca kız veya yalnızca erkek öğrencilere ayrılarak karma olmayan eğitim yapılmasına imkân tanınmaktadır. Böylece eğitim ve öğrenim hakkının güçlendirilmesi ve bu hakkın kullanılmasını zorlaştıran engellerin kaldırılması amaçlanmıştır. Ayrıca karma olmayan eğitim imkânı sağlanırken zorunluluklar yerine ihtiyaçların dikkate alınacağı hüküm altına alınarak bu yöndeki toplumsal talep ve ihtiyaçların karşılanması hedeflenmektedir.

MADDE 2- Yürürlük maddesidir.

MADDE 3- Yürütme maddesidir.

MİLLİ EĞİTİM TEMEL KANUNU’NDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ

MADDE 1-1739 sayılı Millî Eğitim Temel Kanunu’nun 15 inci maddesinin ikinci cümlesindeki “zorunluluklara" ibaresi "ihtiyaçlara " şeklinde değiştirilmiş ve "okullar” ibaresinden sonra gelmek üzere "ya da okulların bazı sınıfları" ibaresi eklenmiştir.

MADDE 2- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

MADDE 3- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.

ABD Resmi Gazetesi'nde (Federal Register) yayımlanan düzenleme 20 Temmuz'da resmen ilan edilecek, 18 Eylül'de yürürlüğe girecek. Kurala göre yeşil kart başvurusunda bulunan göçmenlerin, devlet için "kamuya yük" oluşturmayacaklarını ispatlamaları gerekecek.

Trump yönetimi söz konusu uygulamayı ilk kez 2020 yılında hayata geçirerek yasal göçü de sınırlandırmayı hedeflemiş, ancak düzenleme Joe Biden yönetimi tarafından iptal edilmişti. Şimdi yeniden yürürlüğe konulan uygulama, Trump'ın hem düzensiz hem de yasal göçe yönelik sert politikalarının son halkası olarak değerlendiriliyor.

ABD Vatandaşlık ve Göçmenlik Hizmetleri (USCIS), düzenlemenin amacının kendi kendine yetebilme ilkesini yeniden tesis etmek, kamu kaynaklarını korumak ve vergi mükelleflerinin sırtındaki yükü azaltmak olduğunu savundu. Kurum, Trump yönetiminin yalnızca kendi geçimini sağlayabilecek göçmenlerin ülkeye kabul edilmesi ilkesini yeniden uygulamaya koyduğunu açıkladı.

Ancak göçmen hakları örgütleri ve kamu sağlığı uzmanları, düzenlemenin resmi gerekçesinin ötesinde çok daha ağır sonuçlar doğuracağını belirtiyor. Eleştirmenlere göre uygulama, düşük gelirli göçmenleri hedef alan fiili bir "servet testi" niteliği taşıyor ve yasal haklara sahip kişilerin dahi sağlık, gıda ve konut desteklerinden çekinmesine yol açacak.

Yeni düzenleme hangi sosyal yardım programlarının değerlendirmeye alınacağını açık biçimde listelemiyor. Bunun yerine göçmenlik görevlilerine, başvuru sahiplerinin tüm koşullarını değerlendirerek geniş takdir yetkisi tanıyor. Hukukçular ise bu belirsizliğin keyfi kararların önünü açabileceği uyarısında bulunuyor.

Manatt Health'in analizine göre uygulama, federal yasalar kapsamında yardıma hak kazanan yaklaşık 26 milyon kişinin sağlık hizmeti, gıda yardımı veya konut desteğine başvurmaktan vazgeçmesine neden olabilir. Bunların yaklaşık yarısını ise ABD vatandaşı olan, çoğu çocuklardan oluşan bireyler oluşturuyor.

Göç Politikaları Enstitüsü (Migration Policy Institute) ise doğrudan yeşil kart alamayacak kişi sayısının görece sınırlı olabileceğini, ancak düzenlemenin yarattığı "caydırıcı etki" nedeniyle çok daha geniş bir kitlenin sosyal destek mekanizmalarından uzaklaşacağını belirtiyor.

Göçmen hakları kuruluşları, uygulamanın geçmişte büyük bir kafa karışıklığı ve korkuya sebep olduğunu, birçok göçmen aile ile ABD vatandaşı çocuklarının yasal olarak hak kazandıkları sağlık ve sosyal yardım programlarına başvurmaktan vazgeçtiğini hatırlattı.

Protecting Immigrant Families Coalition İcra Direktörü Adriana Cadena, düzenlemeyi göçmen ailelere yönelik doğrudan bir saldırı olarak nitelendirerek, Trump yönetiminin göç politikalarını önyargı ve siyasi hesaplarla şekillendirdiğini, bunun toplum sağlığına ve ekonomik güvenliğe zarar vereceğini söyledi.

National Immigration Law Center Kıdemli Politika Danışmanı Sarah Krieger ise düzenlemenin göçmenleri doktora gitmekten, marketten gıda almaktan ve hatta vergi beyannamesi vermekten bile korkar hale getireceğini savundu. Krieger, Trump yönetiminin bu adımla korku ve kaosu derinleştirerek yalnızca beyaz ve çok zengin kesimlerin kabul gördüğü bir Amerika üretmeye çalıştığını belirtirken, düzenlemenin hukuka aykırı olduğunu iddia etti.

HAVA NASIL OLACAK? İŞTE BÖLGE BÖLGE TAHMİNLER

Haftalık hava tahmin raporuna göre ülke genelinde parçalı bulutlu ve güneşli hava hakim olacak. Kuzey kesimlerde ve Karadeniz kıyılarında yer yer geçişli yağışlar görülse de yurdun geri kalanında tam anlamında yaz sıcakları yaşanacak.

Bölge bölge hava durumu şöyle:

Marmara ve Ege, hafta sonuyla birlikte sıcaklıkların en çok hissedileceği bölgelerin başında geliyor.

İç Anadolu ve Akdeniz'de güneşli hava etkisini sürdürecek. Özellikle İç Anadolu'da gece ve gündüz sıcaklık farkları devam ederken, gündüz sıcaklıkları hafta sonu itibarıyla 30 derecenin üzerine yerleşecek.

Karadeniz'in iç ve yüksek kesimleri ile Doğu Karadeniz kıyılarında yerel sağanak geçişleri görülse de genel olarak parçalı bulutlu bir gökyüzü hakim olacak. Doğu Anadolu genelinde ise az bulutlu ve açık bir hava bekleniyor.

Günde 3 saat süren kurslarda çocuklar, Kur'an-ı Kerim ve temel dini bilgilerin yanı sıra çeşitli sosyal ve sportif etkinliklere de katılıyor. Kursiyerlere ücretsiz olarak "Dinimi Öğreniyorum" ders kitabı ile "Etkinlik Kitabı" dağıtılarak manevi ve akademik gelişimlerine katkı sunuluyor.

Tarihi Cizre Ulu Camii'nde düzenlenen kurslarda öğrenciler, eğitimlerin yanı sıra çeşitli etkinliklerle yaz tatillerini verimli geçiriyor.

"Çocuklarımıza doğru bilgiyi yaşlarına uygun yöntemlerle aktarıyoruz"

Cizre Ulu Camii İmam Hatibi Süleyman Çanga, yaz Kur'an kurslarının çocukların manevi gelişimi açısından önemli bir fırsat olduğunu belirtti.

Okulların kapanmasıyla birlikte kursların başladığını ifade eden Çanga, şunları söyledi:

"Camimize gelen öğrencilerimize Kur'an-ı Kerim'i, güzel ahlakı ve temel dini bilgileri öğretiyoruz. Diyanet İşleri Başkanlığımızın hazırladığı 'Dinimi Öğreniyorum' kitabı ve çeşitli etkinliklerle çocuklarımıza yaşlarına uygun yöntemlerle eğitim veriyoruz.

Amacımız, Kur'an-ı Kerim'i ve İslam'ın temel esaslarını öğretmenin yanında; anne-babaya saygılı, topluma ve milletine karşı sorumluluk sahibi bireylerin yetişmesine katkı sunmaktır. Yaz Kur'an kursları bu açıdan çok önemli bir imkân sunuyor."

"Etkinliklerle çocuklarımızın camiyi sevmesini amaçlıyoruz"

Cami İmam Hatibi Celal Buzveren ise dini eğitimin sosyal etkinliklerle desteklendiğini söyledi.

Çocukların yaz tatilini verimli değerlendirmesini hedeflediklerini belirten Buzveren, şöyle konuştu:

"Gelişen dünyada çocuklarımızın internet ve dijital ortamlarla geçirdiği zamanı azaltabilmek için Kur'an derslerinin yanında çeşitli sosyal aktiviteler düzenliyoruz. Yüzme etkinlikleri, halı saha turnuvaları, piknikler ve çeşitli ikramlarla öğrencilerimizin camiye severek gelmesini sağlamaya çalışıyoruz. Çocuklarını bizlere emanet eden ailelere teşekkür ediyoruz, öğrencilerimizin dini ve manevi gelişimlerine katkı sunmaya devam edeceğiz."

Çocuklar hem öğreniyor hem eğleniyor

Yaz Kur'an kursuna katılan öğrenciler de hem dini bilgiler öğrendiklerini hem de arkadaşlarıyla keyifli vakit geçirdiklerini dile getirdi.

Kursta olmaktan büyük mutluluk duyduğunu söyleyen Medet Işık "Buraya gelmeyi çok seviyorum. Hocalarımız bize çok güzel ders veriyor. Elif-Ba'yı tamamladım, şimdi Kur'an-ı Kerim okumaya başladım. Dinimizi öğrenirken çeşitli etkinlikler yapıyor, arkadaşlarımızla oyunlar oynuyoruz. Hocalarımız bizi zaman zaman yüzmeye ve pikniğe götürüyor. Her sabah kursa gelirken büyük bir heyecan duyuyorum. Bütün arkadaşlarımın da buraya gelmesini isterim." dedi.

Mahmut Ebem ise kurs sayesinde kısa sürede Kur'an-ı Kerim okumaya geçtiğini belirterek, "Kur'an-ı Kerim ve dini bilgiler öğreniyoruz. Teneffüslerde arkadaşlarımızla oyun oynuyoruz. Hocalarımız bizi pikniğe, havuza ve halı saha maçlarına götürüyor. Burada hem eğleniyor hem de çok güzel şeyler öğreniyoruz." ifadelerini kullandı.

İngiliz The Independent gazetesinin haberine göre, Hindistan Denizcilik Genel Müdürlüğü çarşamba gecesi yayımladığı talimatta, "Başka bir emir verilene kadar Hürmüz Boğazı'ndan geçecek seferler yapan gemilerde Hintli denizciler görevlendirilmeyecektir." ifadelerine yer verdi.

Talimatın, Hürmüz Boğazı'ndaki deniz taşımacılığının güvenliğine yönelik endişeler nedeniyle alındığı belirtildi.

Dünyanın en büyük üçüncü denizci tedarikçisi konumundaki Hindistan'dan 300 binden fazla denizci, küresel ticaret filosunda görev yapıyor.

Kararın, İran'ın daha önce ABD'nin bölgedeki müdahalesi sona erene kadar Hürmüz Boğazı'nı kapattığını duyurmasının ardından geldiği ifade edildi.

İran ordusu sözcüsü Tuğgeneral Muhammed Ekremi Nia ise boğazın yeniden açılmasının, ABD'nin mutabakat zaptındaki şartlara uymasına, saldırgan faaliyetlerini durdurmasına ve İran yasalarını kabul etmesine bağlı olduğunu açıklamıştı.

Aşırı sıcakların sıvı kaybı, güneş çarpması ve kronik hastalıkların ağırlaşması gibi ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini ifade eden Ünal "Yaz aylarında terlemeyle birlikte vücudumuz daha fazla sıvı kaybediyor. Sağlıklı yetişkinlerin günlük yaklaşık 3 litre su tüketmesi gerekiyor. Kronik böbrek hastalığı veya kalp yetmezliği bulunan kişilerin ise günlük sıvı tüketim miktarını mutlaka hekimleri belirlemelidir. Aşırı sıcak günlerde çay ve kahve tüketimini sınırlandırmak gerekiyor. Bunların yerine maden suyu ve ayran gibi mineral açısından zengin içeceklerin tercih edilmesi daha sağlıklı olacaktır." ifadelerini kullandı.

Güneş ışınlarının en etkili olduğu saatlerde dışarı çıkılmaması gerektiğini vurgulayan Ünal "Özellikle 10.00 ile 16.00 saatleri arasında zorunlu olmadıkça dışarı çıkılmamalıdır. Mecbur kalındığında açık renkli, pamuklu ve bol kıyafetler tercih edilmeli, şapka ve güneş gözlüğü kullanılmalı, dışarıda bulunulan süre boyunca düzenli olarak su tüketilmelidir. Çocuklar ve yaşlılar park halindeki araçlarda kısa süreliğine bile bırakılmamalıdır." diye konuştu.

Serinlemek amacıyla gün içerisinde sık sık duş alınabileceğini, soğuk bez uygulanabileceğini ve bileklerle boynun yan tarafındaki nabız noktalarına kısa süreli buz uygulamasının faydalı olabileceğini belirten Ünal, yoğun fiziksel aktivitelerin ise sabah erken saatlerde veya akşam serinliğinde yapılmasını tavsiye etti.

Sıcak çarpmasının halsizlik, bitkinlik, aşırı terleme, çarpıntı, baş dönmesi ve baygınlık hissi gibi belirtilerle ortaya çıkabileceğini kaydeden Ünal "Sıcak çarpması belirtileri görülen kişi vakit kaybetmeden serin ve gölge bir ortama alınmalı, su tüketmesi sağlanmalıdır. Şikâyetler düzelmezse ya da bilinç bulanıklığı, kusma, bayılma, nöbet ve vücut sıcaklığında belirgin artış gibi ciddi belirtiler gelişirse en yakın acil servise başvurulmalıdır." uyarısında bulundu.

Dijital obezite ihtiyaçtan fazla içerik tüketmektir

Dijital obezitenin son yıllarda giderek yaygınlaşan bir sorun haline geldiğini belirten Dr. Kuş, "Dijital obeziteyi, kişinin ihtiyaç duyduğundan çok daha fazla dijital içerik tüketmesi ve bu durumun günlük yaşamını olumsuz yönde etkilemeye başlaması olarak tanımlayabiliriz. Sürekli sosyal medya akışında takılı kalmak, kısa videoları kaydırırken zaman kavramını yitirmek ya da gereksiz bilgi tüketimini kontrol edememek bu durumun en yaygın örnekleri arasında yer alıyor." dedi.

Bugün dijital platformların insan yaşamının merkezinde bulunduğunu belirten Dr. Kuş, "Telefonlar, sosyal medya platformları ve dijital uygulamalar artık hayatımızın odak noktasında yer alıyor. İçerikler çok hızlı, kısa ve sürekli yenileniyor. Bu durum beynin sürekli yeni uyaran istemesine neden oluyor. Özellikle bildirimler, sonsuz kaydırma sistemi ve algoritmalar insanların ekranda daha uzun süre kalmasını hedefliyor. Zamanla kişiler farkında olmadan dijital içerik tüketimini bir alışkanlıktan öteye taşıyabiliyor ve beyin bu durumu haz unsuru olarak nitelendirebiliyor." diye konuştu.

Her dijital obezite bağımlılık değildir

Dijital bağımlılık ile dijital obezitenin aynı kavramlar olmadığını vurgulayan Dr. Kuş, "Dijital bağımlılık, kişinin ekran kullanımını kontrol edememesi ve dijital ortamdan uzak kaldığında kaygı ya da yoksunluk yaşamasıyla ilişkilidir. Her dijital obezite vakası bağımlılık seviyesinde olmayabilir ancak uzun vadede dikkat dağınıklığı, zihinsel yorgunluk, verim kaybı, bağımlılık ve sosyal yaşamdan uzaklaşma gibi sorunlara neden olabilir." ifadesinde bulundu.

Dijital obeziteyi aşırı yemek tüketimine benzeten Dr. Kuş, şunları söyledi:

"Ben dijital obeziteyi bireyin ihtiyacından fazla yemek yemesiyle ilişkilendiriyorum. Nasıl ki kişi fazla yemek tükettiğinde rahatsızlık ve ağırlık hissederse, dijital obezitede de benzer bir durum yaşanıyor. Aradaki temel fark, birinin fiziksel bedeni, diğerinin ise bilişsel ve psikolojik yapıyı etkilemesidir."

Çok şey görüyoruz ama çok azını hatırlıyoruz

Aşırı dijital içerik tüketiminin beynin dikkat, hafıza ve ödül sistemini doğrudan etkilediğini belirten Dr. Kuş, "Sürekli içerik tüketimi beynin hızlı uyarana ve bu uyaranlardan kaynaklı hazza alışmasına neden oluyor. Özellikle kısa video formatları ve sürekli değişen içerikler dikkat süresini ciddi şekilde azaltabiliyor. İnsanlar uzun süre odaklanmakta zorlanabiliyor, sabırsızlık hissi artabiliyor. Bunu özellikle gençlerde daha belirgin biçimde gözlemleyebiliyoruz.” şeklinde konuştu.

Yoğun bilgi akışının hafıza üzerinde de olumsuz etkiler oluşturduğunu ifade eden Dr. Kuş, "Beyin sürekli yeni bilgiyle karşılaştığında bu bilgileri işleme ve kalıcı hale getirme konusunda zorlanabiliyor. Bu nedenle kişiler 'çok şey gördüğünü ama az şey hatırladığını' fark edebiliyor. Kısacası kişi zihninde işleyebileceğinden çok daha fazla bilgiyi sindirmeye çalışıyor." dedi.

Beynin ödül sistemi daha fazlasını istemeye başlıyor

Sosyal medya platformlarının çalışma mantığının beynin ödül sistemini etkilediğini dile getiren Dr. Kuş, "Beğeniler, bildirimler ve sürekli gelen yeni içerikler beyinde kısa süreli haz hissi oluşturuyor. Düzenli ve yoğun dijital içerik tüketen kişi zamanla buna tolerans geliştiriyor. Bu durum, aynı hazza ulaşabilmek için daha fazla içerik tüketme isteğini tetikleyebiliyor. Sosyal medya platformlarının çalışma mantığı da bu döngüyü güçlendiriyor." ifadesinde bulundu.

En önemli belirtiler dikkat dağınıklığı ve sürekli telefonu kontrol etme isteği

Dijital obezitenin erken belirtilerine de değinen Dr. Öğr. Üyesi Özgün Arda Kuş, "En yaygın belirtiler arasında sürekli telefonu kontrol etme ihtiyacı, dikkat dağınıklığı, ekran başında planlanandan çok daha fazla zaman geçirme, uyku düzensizliği ve gerçek hayattaki aktivitelerden uzaklaşma yer alıyor. Özellikle çocuklar, ergenler ve genç yetişkinler daha büyük risk altında görülüyor. Çünkü bu yaş grupları hem dijital platformlarla çok daha erken yaşta tanışıyor hem de sosyal medya etkileşimlerinden daha fazla etkilenebiliyor. Ancak günümüzde yetişkinlerde de iş, sosyal yaşam ve eğlence süreçlerinin dijitalleşmesi nedeniyle risk giderek artıyor.” dedi.

Dijital dünyadan kaçamayız ama onu yönetebiliriz

Günlük yaşamda dijital tüketimi dengelemek için ekran kullanımının öncelikle fark edilmesi gerektiğini ifade eden Dr. Kuş, "Birçok kişi gün içinde ne kadar süre telefon ekranında vakit geçirdiğini fark etmiyor. Bu nedenle ekran süresini takip etmek önemli bir başlangıçtır. Bildirimleri azaltmak, özellikle gece saatlerinde telefonu yatak odasından uzak tutmak ve belirli saatleri ‘ekransız zaman’ olarak ayırmak etkili yöntemler arasında yer alıyor. Ayrıca sosyal medya kullanımını amaçlı hale getirmek gerekiyor. Sürekli akış içinde kaybolmak yerine belirli sürelerle kontrollü kullanım daha sağlıklı bir yaklaşım olabilir.” şeklinde konuştu.

Fiziksel aktivite, yüz yüze sosyal ilişkiler ve hobilerin dijital dengeyi koruduğunu vurgulayan Dr. Kuş, "Dijital dünyadan tamamen uzaklaşmak çağımızda mümkün değil. Önemli olan onu kontrollü, bilinçli ve dengeli kullanmayı öğrenmektir." ifadelerini kullandı.

Çocuklar söyleneni değil, gördüğünü örnek alıyor

Ailelerin çocuklara ekran kullanımı konusunda rol model olması gerektiğini belirten Dr. Kuş, "Çocuklar söylenenden çok gördüğünü örnek alır. Sürekli telefon kullanan ebeveynlerin çocuklarına ekran sınırı koyması tek başına yeterli olmayabilir. Çünkü çocuk gördüğünü taklit eder. Ayrıca ebeveynlerin kendilerine zaman ayırmak veya çocuğu susturmak/sakinleştirmek amacıyla eline telefon veya tablet vermesi de çocuğun geleceği açısından büyük risk teşkil ediyor. Ailelerin yasaklayıcı değil, rehberlik eden bir yaklaşım benimsemesi gerekiyor. Çocuklarla birlikte ekran kuralları belirlemek, ortak aktiviteler yapmak ve dijital içerikleri birlikte değerlendirmek daha sağlıklı sonuçlar verebilir. Ayrıca çocukların spor, sanat ve sosyal etkinliklere yönlendirilmesi dijital yaşam ile gerçek yaşam arasında daha sağlıklı bir denge kurulmasına yardımcı olabilir.” şeklinde sözlerini tamamladı.

Selden en fazla etkilenen bölgelerde yağışların cuma gününe kadar devam etmesinin beklendiğini belirten Abbott, tehlikenin henüz sona ermediğini vurguladı.

Bazı nehirlerde su seviyesinin tarihi seviyelere ulaşabileceği uyarısında bulunan Abbott, vatandaşların dikkatli olmalarını istedi.

Abbott, özellikle nehir kenarlarında yaşayanların riskleri ciddiye alması gerektiğini belirterek, kimsenin rehavete kapılmaması çağrısında bulundu.

Atatürk Parkı önünde düzenlenen etkinlikte, israil ordusunun Gazze Şeridi'ne düzenlediği saldırılardan en çok etkilenen çocuklara dikkati çekildi.

HÜDA PAR Muş İl Başkanı Mehmet Şirin Çağlayan, basın mensuplarına, Gazze'de özellikle çocukların hedef alındığını ve bugüne kadar yaklaşık 40 binden fazla çocuğun şehit olduğunu söyledi.

Resmi açıklamalara göre hayatını kaybeden Filistinlilerin sayısının yaklaşık 100 bine ulaştığını hatırlatan Çağlayan, "Bu kayıpların önemli bir bölümünü çocuklar oluşturmaktadır. Biz de özellikle çocukların yaşadığı bu büyük mağduriyete dikkat çekmek ve toplumda daha fazla farkındalık oluşturmak istedik." dedi.

7 Ekim 2023 tarihinden bu yana Gazze'de işgalci israil tarafından Filistin halkına yönelik saldırıların sürdüğünü ifade eden Çağlayan, şunları kaydetti:

"Dünyanın birçok yerinde israilin saldırılarına karşı ciddi tepkiler gösterildi, halklar sokaklara çıktı. Devletler düzeyinde de bazı tepkiler ortaya konuldu ancak bunlar yeterince etkili olmadı.

Gelinen noktada Gazze, ne yazık ki toplumun gündeminden çıkmış gibi görünüyor.

Biz ise Gazze'yi gündemde tutmak adına yerelde ve genel merkezimiz aracılığıyla çeşitli etkinlikler ve basın açıklamaları düzenliyoruz.

Gazze'nin unutulmaması gerektiğine inanıyoruz. Hem kamuoyu oluşturmak hem de bu duyarlılığı canlı tutmak amacıyla çalışmalarımızı sürdüreceğiz.

Özellikle sivil toplum kuruluşlarının da ilk günkü hassasiyetle Gazze'yi gündemde tutmaya devam etmeleri gerektiğini düşünüyoruz."

Fırtına ülkenin bazı kesimlerinde hasara ve elektrik kesintilerine yol açtı.

Enedis elektrik dağıtım şirketinin verilerine göre, 53 bin hane elektriksiz kaldı.

Bu durumdan özellikle Auvergne-Rhone-Alpes ve Nouvelle-Aquitaine bölgelerindeki haneler etkilendi.

Auvergne-Rhone-Alpes bölgesindeki Aubenas kentinde, yüzlerce aracın yanı sıra evlerin çatı ve pencerelerinde hasar oluştu.

Yaklaşık 100 kişinin evlerinden tahliye edilerek acil barınma merkezine götürüldüğü kentte, en az 5 kişi yaralandı.

Aynı bölgedeki Loire vilayetine bağlı Saint-Etienne kentinde meydana gelen hortum, 2 kamyonun A72 otoyolu üzerine devrilmesine yol açtı.

Araç trafiği olumsuz etkilenirken, aynı vilayette itfaiye erleri olumsuz hava koşulları nedeniyle 600'den fazla vakaya müdahalede bulundu.

Isere vilayetine bağlı Saint-Quentin-Fallavier kasabasında da şiddetli fırtına nedeniyle bazı ağaçlar yerinden söküldü, elektrik direkleri yıkıldı ve evlerin çatıları fırtınanın etkisiyle uçtu.

Merkez, söz konusu eylemlerin 12'sinin işgal güçleriyle yaşanan taşlı çatışmalardan, 5'inin yerleşimci saldırılarına karşı koyma girişimlerinden oluştuğunu, ayrıca olaylar sırasında 2 adet molotofkokteyli kullanıldığını açıkladı

Bölgelere Göre Sahadaki Gelişmeler

Çatışmalar ve yerleşimci saldırılarına karşı koyma eylemleri şu bölgelerde yoğunlaştı:

Kudüs: Anata beldesinde işgal güçleriyle yerel gençler arasında çatışmalar çıktı.

Ramallah: Karvatu Bani Zeid, Deyr Cerir, Deyr Gassane ve Beyt Rima beldelerinde işgal güçleriyle çatışmalar yaşanırken, El-Mugayir beldesi sakinleri Yahudi yerleşimcilerin saldırılarını geri püskürttü.

Nablus: Dahra bölgesinde işgal güçleriyle çatışmalar yaşandı ve yerleşimci saldırılarına karşı koyuldu. Sebastiye beldesinde çıkan çatışmalarda molotofkokteyli kullanılırken, Karyut köyünde de halk yerleşimcilerin baskınlarını engelledi.

Kalkilya, El-Halil ve Beytüllahim: Kalkilya'nın Azzun beldesinde molotofkokteyllerinin kullanıldığı çatışmalar çıktı ve yerleşimci saldırılarına karşı konuldu. El-Halil’in Bani Naim beldesi ile Beytüllahim’in El-Karami bölgesinde de benzer çatışmalar ve yerleşimcilere yönelik direniş eylemleri kaydedildi.

Raporda, son dönemin en dikkat çeken eylemleri arasında Sebastiye ve Azzun beldelerindeki molotofkokteyli atışları ile Karyut, El-Mugayir, Dahra ve El-Karami beldelerinde yerleşimci grupların organize saldırılarına karşı halkın gösterdiği direnç yer aldı.

Brezilya hükümeti, kararın yaklaşık 3 bin ürün kalemini etkilediğini belirtirken, Kongre'nin 2025 yılında kabul ettiği karşılıklılık yasası kapsamında ABD ürünlerine yönelik misilleme seçeneklerinin değerlendirildiğini bildirdi.

Brezilya Sanayi Bakanı Márcio Elias Rosa, yeni tarifelerin ülkenin ABD'ye yaptığı ihracatın yaklaşık yüzde 18'ini, yani 2024 verilerine göre yaklaşık 7,4 milyar dolarlık ticareti etkileyeceğini söyledi.

Cumhurbaşkanı Luiz Inácio Lula da Silva'nın ofisi ise ABD'nin "adil olmayan ticaret" suçlamalarını reddederek, 2025 yılında ABD'den yapılan ithalatın yüzde 76'sının gümrüksüz ülkeye girdiğini, Amerikan ürünlerine uygulanan ortalama efektif vergi oranının ise yalnızca yüzde 3,1 olduğunu açıkladı.

Hükümet ayrıca, Dünya Ticaret Örgütü'nün uyuşmazlık çözüm mekanizmasına başvurulması ve karşılıklı tarifeler dahil çeşitli ticari önlemlerin gündemde olduğunu duyurdu.

Dışişleri Bakanı'ndan Rubio'ya sert tepki

Brezilya Dışişleri Bakanı Mauro Vieira, ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio'nun açıklamalarını "kabul edilemez" ve "Brezilya halkına hakaret" olarak değerlendirdi.

Vieira, Washington yönetiminin Amerikan şirketlerine bazı sektörlerde ayrıcalıklı erişim sağlanması için Brezilya'ya baskı yaptığını öne sürerek, ülkesinin müzakere masasını hiçbir zaman terk etmediğini söyledi.

Rubio ise sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda tarifelerin, Lula'nın anlaşma yapmak yerine egosunu öne koymasının sonucu olduğunu savundu.

Buna karşılık Vieira "Rubio dost bir ülkenin devlet başkanına kaba ve küstahça saldırmıştır. 'Ego' olarak nitelendirdiği şey, Brezilya'nın egemenliğini ve işçi ile şirketlerinin çıkarlarını savunma kararlılığıdır." ifadelerini kullandı.

ABD ticaret fazlasına rağmen tarife uyguluyor

Haberde yer alan verilere göre, ABD uzun yıllardır Brezilya ile ticaretinde açık değil, fazla veriyor. Geçen yıl ABD'nin Brezilya'ya ihracatı, ithalatını yaklaşık 42 milyar dolar aştı. Bu durum, Brezilya'nın yeni tarifelerin ekonomik gerekçelerden çok siyasi nedenlerle uygulandığı yönündeki değerlendirmelerini güçlendirdi.

Brezilya Ulusal Sanayi Konfederasyonu da yeni vergilerin iki ülke şirketleri açısından belirsizliği artıracağını ve ihracat üzerinde baskı oluşturacağını açıkladı.

Uzman: Tarifeler için gerekçe aranıyor

Cato Enstitüsü'nden ticaret uzmanı Scott Lincicome, ABD yönetiminin dijital hizmet ticaretine ilişkin bazı sınırlı itirazlarının hukuki dayanağı olabileceğini ancak farklı iddiaların da dosyaya eklenmesiyle sürecin siyasi bir nitelik kazandığını belirtti.

Eski Brezilya Dış Ticaret Sekreteri Welber Barral ise Brezilya'nın ihracatını giderek farklı pazarlara yönlendirdiğini belirterek, Kanada ve Mercosur üzerinden yeni ticaret anlaşmalarının gündemde olduğunu ifade etti.

Brezilyalı yetkililer, son tarife kararında eski Cumhurbaşkanı Jair Bolsonaro'ya yakın siyasi çevrelerin Washington'daki temaslarının etkili olduğunu öne sürerken, ülkede yaklaşan seçimler öncesinde ABD ile yaşanan ticaret geriliminin iç siyasette de önemli bir tartışma konusu haline geldiğini belirtti.

Yükseköğretim Kurumu (YÖK), üniversitelerdeki özel öğrencilik hakkının 1 yıl daha uzatıldığını resmi olarak açıkladı. Karar, yurt dışı ve yurt içinden üniversitelere özel öğrenci olarak kayıt yaptıran öğrencileri ilgilendiriyor. YÖK'ten yapılan açıklamada, uzatmanın mevcut öğrencilerin mağduriyetinin önlenmesi amacıyla alındığı belirtildi. Karar, üniversitelerin akademik planlamasını ve öğrenci kontenjanlarını da etkileyecek.

İran İslam Cumhuriyeti, ABD'nin Hürmüz Boğazı'nda yeniden deniz ablukası uygulamaya başlaması ve Yemen'de gerilimin tırmanmasının ardından bu kez Babülmendep Boğazı'nı kapatma tehdidinde bulundu. Bu açıklama, Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan ve Suudi Arabistan'ın petrol ihracatının bir bölümünün yanı sıra küresel deniz taşımacılığının önemli bir kısmının geçtiği stratejik su yolunun kapanabileceğine ilişkin endişeleri artırdı.

İran Devrim Muhafızları, yaptığı açıklamada bölgedeki "diğer enerji ihracat güzergahlarını da kapatabileceklerini" belirterek, ABD'nin "kendisi ve müttefiklerine fayda sağlayan diğer tüm ihracat yollarının da kapanmasına hazırlıklı olması gerektiğini" ifade etti.

İran resmi haber ajansı IRNA'nın aktardığı açıklamada, "Bölgenin enerji ihracatı ya herkes için olur ya da hiç kimse için olmaz." denildi.

Öte yandan Ensarullah Hareketi’nin Siyasi Büro Üyesi Muhammed el-Ferah, yaptığı açıklamada grubun Babülmendep Boğazı'nı kapatmaya hazır olduğunu söyledi.

El-Ferah, böyle bir adımın petrol fiyatlarını varil başına 200 dolara kadar yükseltebileceğini belirtti.

Uzmanlara göre bu kez Babülmendep ve Kızıldeniz'deki durum çok daha tehlikeli olabilir.

Son günlerde İran'a ait bir uçağın Hudeyde Havalimanı'na iniş yapmasının ardından Kızıldeniz kıyısındaki Yemen bölgelerinde gerilim önemli ölçüde arttı.

Uluslararası deniz taşımacılığı şirketlerinin alternatif rotalara yönelmesi, piyasaların bölgeyi yüksek riskli olarak gördüğünü ortaya koyuyor. Uzmanlar, tedarik zincirlerinin boğazın tamamen kapanmasını beklemeden, yalnızca artan belirsizlik nedeniyle dahi güzergâhlarını değiştirebildiğini ifade ediyor.

Babülmendep'te yaşanabilecek olası bir aksamanın deniz taşımacılığı sürelerini 7 ila 10 gün uzatabileceği, nakliye maliyetlerini ise yüzde 20 ila 40 artırabileceği belirtiliyor. Böyle bir gelişmenin küresel tedarik zincirleri ile ürün fiyatları üzerinde doğrudan baskı oluşturacağı değerlendiriliyor.

Dünya, yalnızca bir deniz koridorundaki olası aksaklıkla değil, aynı anda enerji ve lojistik krizlerinin birleşebileceği en riskli ekonomik senaryolardan biriyle karşı karşıya bulunuyor.

Deniz taşımacılığı sektöründe ise Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmeler nedeniyle mevcut krizin zaten büyüdüğü, artan sigorta ve navlun maliyetlerinin birçok ülkeyi olumsuz etkilediği ifade ediliyor. Orta Doğu ve Kuzey Afrika limanlarına yönelik taşımalarda navlun ücretlerinin yaklaşık 12 bin dolara ulaştığı, deniz yollarındaki gerilimin tırmanması halinde bu rakamın daha da yükselebileceği belirtiliyor.

Ekonomistler, savaşın genişlemesi halinde Babülmendep Boğazı'nın da çatışmaların merkezlerinden biri haline gelebileceğini değerlendiriyor. Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinde yaşanan ciddi aksaklıkların ardından önümüzdeki günlerin kritik önem taşıdığı vurgulanıyor.

Son dönemde Yemen kıyıları, Kızıldeniz, Umman Denizi ve Aden Körfezi çevresindeki uluslararası deniz yollarında gemilere yönelik saldırıların arttığına dikkat çekilirken, bölgede 10'dan fazla geminin saldırıya uğradığı belirtiliyor.

Uzmanlara göre Babülmendep'te yaşanacak olası bir kriz; deniz taşımacılığı ve sigorta maliyetlerini yükseltecek, enerji ve yakıt fiyatlarını artıracak, küresel tedarik zincirlerini olumsuz etkileyecek ve özellikle enerji ile gıda ithalatçısı ülkelerde enflasyon baskısını artıracak.

EKONOMİ SARSILACAK

Kızıldeniz'i Aden Körfezi üzerinden Umman Denizi, Süveyş Kanalı ve Akdeniz'e bağlayan Babülmendep Boğazı, küresel enerji ve ticaret açısından en stratejik deniz yolları arasında yer alıyor.

Yaklaşık 30 kilometrelik en dar geçiş noktasına sahip olan boğazdan her gün 7 ila 10 milyon varil petrol taşınıyor. Ayrıca Avrupa, ABD ve Asya arasındaki küresel ticaretin yüzde 12 ila 15'i bu güzergâh üzerinden gerçekleştiriliyor. Avrupa'nın sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ithalatının yaklaşık yüzde 25'i de bu hat üzerinden sağlanıyor.

Boğazdan yılda yaklaşık 21 bin gemi, günde ise ortalama 57 gemi geçerken, yıllık taşınan yükün değerinin 700 milyar dolar seviyesinde olduğu tahmin ediliyor.

Babülmendep'te yaşanacak ciddi bir aksama, özellikle Hürmüz Boğazı'nın da aynı dönemde devre dışı kalması halinde küresel taşımacılıkta büyük bir krize neden olabilir.

Bu senaryoda Asya ile Avrupa arasındaki deniz yolculuğu süresinin 31 günden 41 güne çıkabileceği, orta ölçekli bir konteyner gemisinin sefer maliyetinin ise 1 milyon dolardan yaklaşık 1,7 milyon dolara yükselebileceği belirtiliyor.

Son yıllarda bölgede artan güvenlik riskleri nedeniyle birçok uluslararası denizcilik şirketi rotalarını değiştirmek zorunda kaldı. Bunun sonucunda boğazdan geçen günlük petrol sevkiyatının önemli ölçüde azaldığı, Süveyş Kanalı'ndan geçen gemi sayısı ve kanal gelirlerinde de ciddi düşüş yaşandığı ifade ediliyor.

Uzmanlar, Hürmüz ve Babülmendep boğazlarının aynı anda kapanmasının enerji arzı ve petrol ihracatı üzerinde ağır baskı oluşturacağını, alternatif ihracat güzergâhlarının da bu durumdan etkilenebileceğini değerlendiriyor.

Böyle bir gelişmenin başta enerji ihracatçısı ve ithalatçısı ülkeler olmak üzere küresel ekonomi üzerinde geniş kapsamlı etkiler oluşturabileceği belirtiliyor.

Ayrıca gemilerin Babülmendep yerine Ümit Burnu rotasını kullanmasının deniz taşımacılığına olan talebi artırdığı, limanlar üzerindeki yükü yükselttiği ve navlun maliyetlerini yukarı çektiği kaydediliyor.

Uzmanlara göre boğazın tamamen kapanması halinde Asya ile Avrupa arasındaki yük taşımacılığı 15 ila 20 gün uzayabilir. Bu durumun yalnızca enerji piyasalarını değil, lojistik sektörünü, küresel tedarik zincirlerini ve temel tüketim ürünlerinin fiyatlarını da olumsuz etkilemesi bekleniyor.

SADECE HÜRMÜZ KAPANDI, DÜNYA KRİZE SÜRÜKLENDİ

Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) Başkanı Fatih Birol, Hürmüz Boğazı'nda yaşanan krizin kısa sürede çözülememesi halinde küresel ekonominin ciddi risklerle karşı karşıya kalacağı uyarısında bulundu.

Colorado'da düzenlenen Aspen Güvenlik Forumu kapsamında Bloomberg'e konuşan Birol, bölgede artan gerilimin petrol, doğal gaz, gübre ve diğer stratejik yüklerin Hürmüz Boğazı üzerinden taşınmasını tehdit ettiğini belirterek, piyasalarda büyük bir belirsizlik yaşandığını söyledi.

"Hürmüz Boğazı kapalı kalırsa küresel ekonomiler, bölge ülkeleri, gelişmekte olan ülkeler ve Asya ekonomileri yeniden ciddi sıkıntılar yaşayabilir." diyen Birol, boğazın aylar değil, haftalar içinde yeniden tamamen ve koşulsuz şekilde ulaşıma açılması gerektiğini vurguladı.

Krizin uzaması halinde enerji ve hammadde sevkiyatındaki aksaklıkların küresel ekonomiye daha ağır yansıyacağını ifade eden Birol, özellikle Asya ülkelerinin büyük risk altında olduğunu söyledi.

Birol Basra Körfezi'nden yapılan enerji ve hammadde sevkiyatındaki kesintilerin Güney Kore ve Japonya gibi ülkeleri etkilediğini belirterek, Bangladeş, Pakistan ve Hindistan gibi ekonomilerin ise bu tür şoklara karşı çok daha kırılgan olduğunu dile getirdi.

PETROL KITLIĞI KAPIDA

Uluslararası Para Fonu (IMF), Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimler nedeniyle küresel stratejik petrol stoklarının azalması konusunda uyarıda bulundu. Fon, ilk arz şokunun stoklar sayesinde hafifletildiğini ancak bu rezervlerin yenilenmemesi halinde gelecekte yaşanabilecek yeni krizlerin çok daha ağır sonuçlar doğurabileceğini belirtti.

Küresel petrol piyasası mart ayından bu yana milyonlarca varillik arz kaybına yol açan baskılarla yeniden karşı karşıya. Savaş ve devam eden gerilimler nedeniyle stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki tanker ve gemi trafiği önemli ölçüde yavaşladı.

Ancak bu kez en büyük fark, ilk şok sırasında fiyatların kontrol altında tutulmasını sağlayan stratejik ham petrol stoklarının büyük ölçüde tükenmiş olması.

IMF'nin çarşamba günü yayımladığı rapora göre, mart-mayıs döneminde günlük yaklaşık 4 milyon varillik arz açığı, stratejik petrol stoklarından yapılan çekişlerle telafi edildi ve piyasalardaki etkisi sınırlandırıldı.Savaş ve gerilim sürecinde, Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), fiyatları kontrol altında tutmak amacıyla acil durum rezervlerinden tarihin en büyük petrol salımını gerçekleştirerek piyasaya 400 milyon varil petrol sundu.

Çin de küresel arz açığını hafifletmek için rafineri üretimini azaltırken, uluslararası piyasadan alım yapmak yerine kendi stratejik stoklarını kullandı.

Buna karşın IMF, küresel enerji arzındaki şokları dengeleyen mekanizmanın önemli ölçüde tüketildiğini belirterek şu uyarıda bulundu:

"İlk şokun etkisinin hafif kalmasının nedeni, enerji piyasalarının bunu karşılayabilecek manevra alanına sahip olmasıydı. Ancak stoklar yenilenmezse dünya, bir sonraki arz şokuna çok daha zayıf bir konumda yakalanacaktır."

SADECE ENERJİ VE EKONOMİ DEĞİL BÖLGE TAŞ DEVRİNE DÖNME TEHLİKESİYLE KARŞI KARŞIYA

ABD Başkanı Donald Trump, İran'ın müzakere masasına dönmemesi halinde ülkenin enerji altyapısını hedef alacaklarını söyledi.

Fox News'e konuşan Trump, "Gelecek hafta onlar için işler daha da kötüleşecek. Elektrik santrallerini ve köprülerini vuracağız. Masaya oturup anlaşmazlarsa bütün enerji tesislerini devre dışı bırakacağız" dedi. İran ise ABD'nin ülkenin altyapısını hedef alması halinde bölgede ayakta kalan tüm altyapıları vuracağını açıkladı.

Hatemü’l Enbiya’dan yapılan açıklamada; ‘’Amerikan ordusunun İran İslam Cumhuriyeti’nin altyapısını hedef alacağı yönündeki son tehditleri hayata geçirilirse, İran’ın bugüne kadar gösterdiği sağduyu sayesinde hala ayakta kalan ne varsa, yani bölgedeki bütün altyapılar, İran İslam Cumhuriyeti’nin güçlü silahlı kuvvetlerinin çelik darbeleriyle yerle bir edilecektir.

Öyle bir şekilde yok edileceklerdir ki onlardan geriye hiçbir iz kalmayacak, sanki başından beri hiç var olmamış gibi olacaklardır.’’ denildi.

"Truth PSI" adı verilen yeni hizmet kapsamında Wall Street'teki yatırım şirketleri ve kurumsal müşteriler, Truth Social'daki önde gelen hesapların paylaşımlarına diğer kullanıcılardan önce erişebilecek. Böylece yatırımcıların, hisse senedi, tahvil ve faiz piyasalarında fiyat hareketlerinden daha hızlı yararlanmasının hedeflendiği belirtildi.

Sistemin en dikkat çekici yönü ise platformun en fazla takip edilen hesabının Trump'a ait olması. Trump, halka açık Trump Media & Technology Group'un da en büyük hissedarı konumunda bulunuyor. Bu nedenle, başkanın kamu politikaları, ulusal güvenlik veya ekonomiyle ilgili paylaşımlarının ücretli erken erişim kapsamında sunulmasının Trump'a doğrudan mali kazanç sağlayabileceği yönünde eleştiriler dile getiriliyor.

Washington Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi ve kamu görevlilerinin çıkar çatışmaları konusunda uzman Kathleen Clark, uygulamayı devlet gücünün kişisel zenginleşme amacıyla uygunsuz şekilde kullanılması olarak nitelendirdi. Clark "Başkan olarak aldığı kararlarla ilgili bilgilere ayrıcalıklı erişim satıyor. Bu, devlet yetkisinin kişisel çıkar için daha da pervasızca kullanılmasının bir örneği" değerlendirmesinde bulundu.

Trump ailesinin şirketi, yeni hizmetin başkanlık makamından ticari kazanç elde edilmesine yol açtığı yönündeki iddialara ilişkin yorum yapmazken, Trump Media & Technology Group da başkanın paylaşımlarının sistem kapsamı dışında tutulup tutulmayacağı sorularını yanıtsız bıraktı.

Şirketin açıklamasına göre hizmet Truth Social'daki en üst sıralardaki hesapların paylaşımlarını diğer kullanıcılardan önce müşterilere ulaştıracak. Platformda yaklaşık 12,9 milyon takipçiyle en popüler hesap Trump'a ait. Onu oğlu Donald Trump Jr. ve Eric Trump izliyor.

Trump son aylarda İran'a yönelik politikalar, gümrük tarifeleri ve göçmen operasyonları gibi piyasaları doğrudan etkileyebilecek birçok açıklamasını Truth Social üzerinden yaptı. Özellikle İran'a ilişkin mesajların petrol fiyatları, enflasyon beklentileri ve faiz politikaları üzerinde etkili olabileceği belirtiliyor.

Uzmanlar, çıkar çatışmasını önlemeye yönelik federal düzenlemelerin diğer kamu görevlilerinin görevlerinden ticari kazanç sağlamasını yasakladığını, ancak ABD Başkanı ve Başkan Yardımcısı'nın bu hükmün dışında tutulduğunu hatırlatıyor. Buna rağmen geçmiş başkanların, olası çıkar çatışmalarını önlemek amacıyla şirketlerini devrettikleri veya varlıklarını bağımsız fonlara aktardıkları, Trump'ın ise bu yönde bir adım atmadığına dikkat çekiliyor.

Trump Media son dönemde kripto para, finansal hizmetler ve nükleer füzyon gibi alanlara yönelerek gelir kaynaklarını çeşitlendirmeye çalışırken, şirket yeni hizmetin gelecek ay devreye alınacağını ve ilk kurumsal müşterilerin sisteme kaydolduğunu açıkladı. Şirket yönetimi, Truth PSI'ın uzun vadede önemli bir gelir kalemi olmasının beklendiğini bildirdi. Buna karşın Trump Media hisseleri, Trump'ın göreve başlamasından bu yana yüzde 70'ten fazla değer kaybederek milyarlarca dolarlık yatırımcı zararına yol açtı.

Azak Denizi'nde 6 Temmuz'dan bu yana söz konusu filoya ait 116 gemiye saldırı düzenlediklerini anımsatan Brovdi, bu gece ise Karadeniz'deki 20 gemiye saldırı gerçekleştirdiklerini ifade etti.

Brovdi, Karadeniz'de hedef aldıkları gemiler arasında 17 petrol tankeri, 2 gaz tankeri ve bir römorkörün yer aldığını kaydetti.

Robert Brovdi, düzenledikleri saldırıya ait olduğu iddia edilen görüntü de paylaştı.

HABERİ GÖRÜNTÜLE

Söz konusu 5 TL'lik paralar alışverişlerde kullanılabilecek şekilde büyük miktarlarda basıldı.

Operasyonlarda, şüphelilerin dernek, federasyon ve konfederasyon gibi yapılanmaları kullanarak faaliyet gösterdikleri, devlet kurumlarında işe yerleştirme, Toplu Konut İdaresi (TOKİ) tarafından kura dışı konut tahsis ettirme, silah taşıma ve bulundurma ruhsatı temin etme, yazılmış trafik idari para cezalarını sistemden sildirme, yurt dışına gönderme ve çeşitli resmi işlemleri yaptırma vaadiyle vatandaşları dolandırdıkları tespit edildi.

Operasyonlar kapsamında 27 şüpheli yakalanırken Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından yapılan incelemeler sonucunda şüphelilerin hesaplarında 1 milyar lira para hareketliliği tespit edildi.

Gazze kentindeki Filistinli çocuklar, siyonist rejimin yıktığı binaların arasında kurulan şişme havuzlara girerek serinlemeye çalıştı. Gazzeli çocuklar suyla oynayarak hem serinledi hem de savaşın olumsuz izlerini bir nebze de olsa unutmaya çalıştı.

İslam ülkelerininin yetersiz tepkilerinden güç bulan siyonist işgalci israil ordusu bin gündür Gazze'de vahşi soykırımını sürdürüyor.

Şarm el-Şeyh’te atılan göstermelik imzalara, Beyaz Saray patentli "Barış Kurulları"na rağmen, sahada değişen tek şey derinleşen insani trajedi oldu.

Tam bin gündür canlı yayında çocukların bombalarla parçalandığı, bebeklerin açlıkla ölüme mahkum edildiği bu vahşet karşısında İslam dünyası ve uluslararası toplum hala utanç verici bir sessizlikle katliamı izlemeye devam ediyor.

Ekipler, narkotik köpeği Pamuk'un da katılımıyla arama yaptıkları aracın dorsesinde, çuvallar içerisinde gümrük kaçağı 30 bin paket sigara buldu.

Sürücü M.A.Y. gözaltına alındı.

Akbaşoğlu, Ankara Milletvekili Murat Alparslan (solda) ve İstanbul Milletvekili Nurettin Alan'la (sağda) Meclis'te basın toplantısı düzenledi.

Şehit olan Filistinlinin cenazesi ile yaralılar Nasır Hastanesi’ne kaldırıldı.

YKS'nin ilk oturumu Temel Yeterlilik Testi (TYT) için sınava girecek öğrenciler binaya giriş yaptı.

Gazze’deki saldırıların sona ermesini talep eden göstericiler, Siyonistlerce yürütülen soykırıma tepki gösterdi.