Yaklaşık 70 bin futbolseverin takip ettiği karşılaşmayı Slovak hakem Ivan Barton yönetti. İspanya'ya galibiyeti getiren golleri Mikel Oyarzabal ve Pedro Porro kaydetti.

Bu sonuçla İspanya, finalde Arjantin ile İngiltere arasında oynanacak yarı final maçının galibiyle karşılaşacak.

H Grubu'nu Yeşil Burun Adaları, Uruguay ve Suudi Arabistan'ın önünde namağlup lider tamamlayan İspanya, eleme turlarında Avusturya'yı 3-0, Portekiz'i 1-0 ve çeyrek finalde Belçika'yı 2-1 mağlup ederek yarı finale yükselmişti.

Fransa ile Dünya Kupası tarihindeki ikinci randevusuna çıkan İspanya, 2006 Dünya Kupası son 16 turunda rakibine 3-1 mağlup olarak turnuvaya veda etmişti. Bu kez ise sahadan galibiyetle ayrılarak finale yükselen taraf oldu.

Öte yandan İspanya, son 37 maçta yenilgi yüzü görmeyerek tarihinin en uzun yenilmezlik serisini sürdürdü. İspanyollar son mağlubiyetini 22 Mart 2024'te oynanan hazırlık maçında Kolombiya karşısında almıştı.

Mesajında FETÖ'ye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Erdoğan, "'Hizmet' diyerek, 'himmet' diyerek, 'eğitim' diyerek milletimizin halisane duygularını 40 yıl boyunca istismar eden ihanet şebekesinin asıl niyeti, 15 Temmuz gecesi ortaya çıkmıştır." ifadelerini kullandı.

Darbe girişiminin milletin direnişiyle engellendiğini belirten Erdoğan, bunun Türkiye için yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu ifade ederek, "Türkiye hem devletin kılcallarına kadar sızan sinsi bir terör örgütünden kurtulmuş hem de demokrasisini güvence altına alacak adımlar atmıştır." dedi.

Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi'nin karar alma süreçlerini hızlandırdığını ve devletin krizlere karşı direncini artırdığını ifade eden Erdoğan, yeni sistemin Rusya-Ukrayna Savaşı, Kovid-19 salgını, 6 Şubat depremleri ve son dönemde İran merkezli gelişmelerde sağladığı avantajların görüldüğünü belirtti.

FETÖ ile mücadelenin hukuk çerçevesinde kararlılıkla süreceğini vurgulayan Erdoğan, "FETÖ'yle mücadele noktasında asla geri adım atmayacak, Türkiye düşmanlarına taşeronluk yapan bu ihanet şebekesiyle hukuk içinde mücadelemizi sürdüreceğiz. Yeni 15 Temmuzların yaşanmaması için var gücümüzle çalışacağız." ifadelerini kullandı.

Yemen Silahlı Kuvvetleri, askeri medya birimi aracılığıyla salı günü yayımladığı açıklamada, tüm hava yolu şirketlerine Suudi Arabistan hava sahasından geçmemeleri yönünde bir uyarıda bulundu.

Açıklamada, "Sana Uluslararası Havalimanı üzerindeki abluka kaldırılıncaya kadar Yemen'in uyarıları ciddiyetle dikkate alınmalıdır." denildi. Böylece Sana yönetimi, "havaalanına havaalanı, ablukaya abluka" yaklaşımını resmen devreye soktuğunu ilan etti.

Uyarı, Yemen Silahlı Kuvvetleri Sözcüsü Tuğgeneral Yahya Seri'nin, Suudi Arabistan'ın iç kesimindeki Abha Uluslararası Havalimanı'nın çok sayıda balistik füze ve insansız hava aracıyla hedef alındığını açıklamasının ardından geldi.

Seri, operasyonun tüm hedeflerine başarıyla ulaştığını belirterek bunun, Sana Uluslararası Havalimanı'na yönelik saldırıya verilen "ilk mesaj" olduğunu söyledi. Yemen havaalanlarına yönelik ablukanın sürmesi halinde karşılığın genişletileceğini ifade etti.

Tuğgeneral Seri, Sana Havalimanı'na yönelik saldırının tüm sorumluluğunu Suudi Arabistan'a yükleyerek, bunun "israil ve ABD'nin çıkarlarına hizmet eden haksız bir saldırı" olduğunu belirtti.

Seri, "Bu saldırı cezasız kalmayacak. Düşman, gerilimi düşürme dönemini sona erdirdi ve saldırılarının sonuçlarına katlanmak zorunda kalacak." ifadelerini kullandı.

Suudi Arabistan öncülüğündeki koalisyon güçleri 9 Ağustos 2016'da Yemen hava sahasına kapsamlı bir uçuş yasağı getirmişti. Bu kararın ardından Sana Uluslararası Havalimanı ticari uçuşlara tamamen kapatılmış, ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 80'ine, yani yaklaşık 20 milyon kişiye hizmet veren en önemli ulaşım noktası devre dışı kalmıştı.

Habere göre, Lübnan'ın güneyinde görev yapan asker ve komutanlar, israil ordusunun tugay ve taburlarının büyük ölçüde zayıfladığını, açıklanan aktif personel sayılarının ise sahadaki gerçek durumu yansıtmadığını dile getirdi.

Yedek askerler, çok sayıda tankın tamamen imha edildiğini veya hasar gördüğünü, zırhlı araç yetersizliği nedeniyle göreve çağrılan asker sayısının da sınırlı tutulduğunu aktardı.

israil Ordu Komutanlığı'nın ihtiyaç duyulandan daha az askeri göreve çağırarak orduya katılım oranlarını kağıt üzerinde yüksek göstermeye çalıştığı ifade edildi. Resmi kayıtlarda aktif görevde görünen birçok askerin ise tükenmişlik ve kişisel nedenlerle uzun süre sahada kalamadığı belirtildi.

Ordu Radyosu'na konuşan bir yedek komutan, "Ortada tam bir tabur ya da gerçek anlamda bir bölük yok. Kamuoyu tam kapasite görev yapan tugaylardan söz edildiğini duyuyor ancak sahada çok daha az asker, çok daha az tank ve zırhlı araç bulunuyor." ifadelerini kullandı.

Komutan, yedek asker sisteminin bazı bölümlerinin fiilen çöküş noktasına geldiğini belirterek, mevcut şartlarda görevlerin sürdürülmesinin giderek zorlaştığını söyledi.

Haberde ayrıca, Lübnan ve Gazze'deki çatışmalarda yaşanan kayıplar ile nitelikli personel eksikliğinin emir-komuta zincirini de olumsuz etkilediği kaydedildi. Bazı birliklerde komutan ve yardımcılarının bulunmaması nedeniyle rütbesiz askerlerin birlik yönetmek zorunda kaldığı aktarıldı.

Öte yandan, zorunlu askerlik hizmetini tamamladıktan sonra yedek birliklere katılan bazı elit komando timlerinin psikolojik ve fiziksel yıpranma ile eğitimlerinin aksaması nedeniyle komutanlarına başvurarak görev yapmak istemediklerini bildirdiği ve onay alan askerlerin personel listesinden çıkarıldığı ifade edildi.

Ayrıca artık lityum iyon bataryayı, AA pillerle çalışan cihazlarda olduğu gibi çıkarıp yenisiyle değiştiremezsiniz. Geçmişte bu mümkündü ancak bu özellik, başka avantajlar uğruna terk edildi.

Teknoloji haber sitesi BGR'nin aktardığına göre, akıllı telefon üreticilerinin büyük bölümü çıkarılabilir bataryalardan vazgeçti çünkü bu tasarımın uygulanması oldukça maliyetliydi.

Çıkarılabilir bataryalardan vazgeçilmesinin avantajları

Kullanıcılar daha ince, kaliteli malzemelerden üretilmiş ve çok sayıda özellikle donatılmış telefonlar istiyordu. Ancak hem çıkarılabilir bataryayı koruyup hem de tüm bu özellikleri makul bir fiyatla sunmak mümkün değildi.

Şirketler bataryaları telefonun içine kalıcı olarak yerleştirmeye başladıktan sonra daha dayanıklı malzemeler kullanabildi ve yüksek çözünürlüklü kameralar ile kablosuz şarj gibi özellikleri cihazlara ekleyebildi. Ayrıca telefonların dayanıklılığı arttığı için koruyucu kılıflara olan ihtiyaç da azaldı.

Kalıcı bataryaların avantajı yalnızca yeni özellikler eklenmesiyle sınırlı değil. Telefonunuz çalındığında cihazı takip edebilmenizi sağlayan sistemler de büyük ölçüde bataryanın çıkarılamıyor olmasına dayanıyor.

Geçmişte hırsızlar bataryayı çıkararak telefonu tamamen kapatabiliyor ve konumunun tespit edilmesini engelleyebiliyordu. Günümüzde ise batarya kolayca çıkarılamadığı için takip sistemlerini devre dışı bırakmaları çok daha zor hale geldi.

Ayrıca telefonlarda bataryaya erişim sağlayan kapak ve menteşelerin ortadan kalkması, cihazların suya dayanıklılığını önemli ölçüde artırdı. Böylece suyun iç devrelere sızma ihtimali de azaldı.

Yeni kurallar geliyor

Pek çok kullanıcı çıkarılamayan bataryaları akıllı telefonların doğal bir parçası olarak kabul etse de bazı kullanıcılar hala çıkarılabilir bataryaların geri dönmesini istiyor.

Bu talepler arttığında hükümetler de devreye girebiliyor. Ancak alınan kararlar her zaman kullanıcıların beklediği sonucu vermeyebiliyor.

Avrupa Birliği, 2023 yılında akıllı telefon üretimine ilişkin yeni düzenlemeler kabul etti. Buna göre taşınabilir cihazların bataryaları, kullanıcıların özel uzmanlık gerektirmeden ve özel ekipmana ihtiyaç duymadan çıkarıp değiştirebileceği şekilde tasarlanmalı. Bununla birlikte ticari olarak satılan standart aletlerin kullanılmasına izin veriliyor.

Ayrıca üreticilerin, bir telefon modelinin üretimi sona erdikten sonra en az beş yıl boyunca yedek batarya sağlaması gerekecek.

Bu kurallar 2027 yılından önce yürürlüğe girmeyecek ve yalnızca Avrupa Birliği ülkelerinde uygulanacak. Ancak seri üretim nedeniyle aynı tasarımların dünyanın diğer bölgelerinde de satışa sunulması bekleniyor.

Düzenleme yalnızca telefonları değil, genel olarak taşınabilir elektronik cihazları kapsıyor. Bununla birlikte her cihaz bu kurallara tabi olmayacak.

Belirli şartları yerine getiren üreticiler düzenlemelerden muaf tutulabilecek. Bunlardan biri, bataryanın 1.000 tam şarj döngüsünden sonra bile ilk kapasitesinin en az yüzde 80'ini koruyabilmesi.

Apple, iPhone 14 ve daha yeni modellerde kullanılan bataryaların bu şartı karşıladığını ve bu nedenle muaf tutulabileceğini savunuyor. Ancak Avrupa Birliği'nin bu değerlendirmeyi kabul edip etmeyeceği henüz net değil. Bu nedenle Apple'ın, iPhone'lardaki "Batarya Sağlığı" verilerine dayanan bilimsel kanıtlar sunarak yetkilileri ikna etmesi gerekebilir.

TSİ 06.00 itibarıyla spot altının ons fiyatı yüzde 0,5 düşüşle 4.035,67 dolar seviyesine geriledi.

Güncel altın satış fiyatları
* Gram altın satış fiyatı: 6.097,27 TL
* Çeyrek altın satış fiyatı: 10.009,00 TL
* Yarım altın satış fiyatı: 19.998,00 TL
* Tam altın satış fiyatı: 40.182,83 TL
* Cumhuriyet altını satış fiyatı: 39.808,00 TL
* Gremse altın satış fiyatı: 100.765,21 TL

Altın, salı günü ABD'de haziran ayı tüketici enflasyonunun enerji fiyatlarındaki gerilemenin etkisiyle beklentilerden daha fazla yavaşladığını gösteren verilerin ardından iki haftanın en düşük seviyesinden toparlanarak yüzde 2'nin üzerinde yükselmiş ve ons başına 4.100,49 dolara kadar çıkmıştı.

Petrol fiyatları ise ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın tüm limanlarına yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koyması ve Tahran'ın müzakerelere dönmemesi halinde gelecek hafta enerji santralleri ile köprüleri hedef alacaklarını açıklamasının ardından üst üste üçüncü işlem gününde de yükselişini sürdürdü.

OANDA Kıdemli Piyasa Analisti Kelvin Wong, "Piyasa artık TÜFE verisini geride bırakmış görünüyor. Bu veri geriye dönük bir gösterge niteliğinde. Trump'ın Hürmüz Boğazı'ndan çıkan gemilere yönelik ablukayı sürdürmesi petrol fiyatlarını yükseltiyor ve bu da altın üzerinde baskı oluşturuyor." değerlendirmesinde bulundu.

Yüksek petrol fiyatları, enflasyonun yeniden hızlanabileceği ve faiz oranlarının daha uzun süre yüksek kalabileceği endişelerini artırıyor.

Fed'in üst düzey yetkilileri haziran ayı enflasyon verilerini olumlu karşılarken, fiyat baskılarının gerçekten azaldığından emin olabilmek için benzer verilerin devam etmesi gerektiğini belirtti.

Günün ilerleyen saatlerinde açıklanacak Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) verisinin de enflasyon görünümüne ilişkin yeni ipuçları vermesi bekleniyor.

CME FedWatch verilerine göre yatırımcılar, Fed'in eylül toplantısında faiz artırma olasılığını enflasyon raporu öncesindeki yüzde 76 seviyesinden yaklaşık yüzde 58'e düşürdü. Buna karşın aralık ayında faiz artırımı ihtimali yaklaşık yüzde 80 seviyesinde fiyatlanmaya devam ediyor.

Diğer değerli metallerde ise spot gümüş yüzde 0,3 düşüşle 58,48 dolar, platin yüzde 0,2 yükselişle 1.635,56 dolar ve paladyum yüzde 0,2 artışla 1.307,11 dolar seviyesinden işlem gördü.

Teklife göre, hazırlık sınıfı dahil yükseköğretim kurumlarında öğrenim görürken belirli nedenler dışında ilişiği kesilen ve daha önce öğrenci affından yararlanmayanlar, başvurmaları halinde 2026-2027 eğitim öğretim yılında eğitimlerine kaldıkları yerden devam edebilecek.

Düzenlemeyle, emeklilik yaş haddini dolduran ancak görevlerine devam etmesinde yarar görülen öğretim üyeleri, Yükseköğretim Kurulu'nun kararıyla 75 yaşını geçmemek kaydıyla ikişer yıllık sözleşmelerle çalıştırılabilecek.

Türki Cumhuriyetler ve akraba topluluklardaki yükseköğretim kurumlarından davet alan öğretim elemanlarına üç yıla kadar, uluslararası anlaşmalar kapsamındaki görevlerde ise beş yıla kadar aylıklı izin verilebilecek.

Teklif kapsamında azami öğrenim süresini dolduran son sınıf öğrencilerine, intörnlük dönemi hariç başarısız oldukları veya alamadıkları dersler için iki ek sınav ya da tekrar hakkı tanınacak. Uygulamalı eğitim veya intörnlük eğitimini tamamlayamayan öğrencilere de eğitimlerini tamamlama imkânı sağlanacak.

Akademik atama ve yükselmelerde başkalarına ait yayın veya çalışmaları kullananlar ile bu fiillere aracılık edenlere meslekten çıkarma cezası uygulanacak.

Kanun teklifiyle ayrıca Anayasa Mahkemesi kararları doğrultusunda yükseköğretimde disiplin soruşturmalarına ilişkin usuller yeniden düzenleniyor. Buna göre soruşturulan kişiye yöneltilen iddialar açıkça bildirilecek, ifade ve savunma için en az yedi gün süre verilecek, savunma hakkı kullanılmadan önce soruşturma dosyasının incelenmesine imkân tanınacak.

Teklifte ayrıca yabancı uyruklu uzmanlık öğrencilerine döner sermaye ödemeleri, ortak araştırma merkezlerinin işleyişi ve öğretim elemanlarının ek ödeme haklarına ilişkin düzenlemeler de yer alıyor.

Science dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, gelişmiş ülkelerde yaygın olarak kullanılan kloraminle arıtılan içme sularında bulunan gizemli molekülün kloronitramid anyonu olduğu tespit edildi.

İçme suyunun arıtılmasında kullanılan klor, zararlı mikroorganizmaları yok etmede etkili olsa da insan sağlığı açısından risk oluşturabilecek yan ürünler oluşturabiliyor. Bu nedenle ABD ve bazı ülkelerde daha az yan ürün oluşturduğu düşünülen kloramin tercih ediliyor.

Ancak araştırmacılar, kloramin kullanımında beklenen azot miktarının yüzde 5 ila 10'unun yıllardır açıklanamayan başka bir molekülde bulunduğunu belirledi. Yapılan çalışmalar sonucunda bu maddenin bir klor, iki azot ve iki oksijen atomundan oluşan negatif yüklü kloronitramid anyonu olduğu ortaya çıkarıldı.

Araştırmacılar, sentezleyip izole ettikleri bileşiği yüksek çözünürlüklü kütle spektrometresi ve nükleer manyetik rezonans yöntemleriyle analiz etti. Ardından ABD'de kloramin kullanılan farklı su sistemlerinden alınan örneklerde yapılan ölçümlerde, bazı noktalarda litre başına 100 mikrograma kadar kloronitramid tespit edildi.

Araştırmada, bu seviyelerin dezenfeksiyon yan ürünleri için belirlenen bazı düzenleyici sınırların üzerinde olduğu ifade edildi.

Bununla birlikte bilim insanları, söz konusu bileşik üzerinde henüz doğrudan toksisite çalışması yapılmadığını ancak mevcut analizlerin kloronitramid anyonunun önemli bir sağlık riski oluşturmadığını gösterdiğini belirtti.

Melbourne Kraliyet Teknoloji Enstitüsü Kimya Profesörü Oliver Jones da bileşiğin yeni keşfedilmiş olmadığını, yalnızca kimliğinin ilk kez belirlendiğini vurgulayarak, bu maddenin bazı içme sularında 30 yılı aşkın süredir bulunduğunun bilindiğini söyledi.

Araştırmacılar, yalnızca 40 su örneğinin incelendiğini ve daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç duyulduğunu belirtirken, onlarca yıldır gizemini koruyan bu kimyasalın tanımlanmasının su güvenliği araştırmaları açısından önemli bir adım olduğunu ifade etti.

Dolar, Japon yeni karşısında yüzde 0,1 düşüşle 162,08 seviyesine geriledi. Euro ve İngiliz sterlini ise yüzde 0,1 değer kazanarak sırasıyla 1,1433 dolar ve 1,3401 dolardan işlem gördü.

Yeni Zelanda doları da 0,5819 dolarla son bir ayın en güçlü seviyelerine yakın seyrederken, Avustralya doları 0,6983 dolarda yatay kaldı.

Doların altı büyük para birimi karşısındaki performansını ölçen dolar endeksi yüzde 0,35 gerileyerek 100,81 seviyesine indi. Endeks, önceki seansta yaklaşık iki haftanın en sert günlük düşüşünü yaşayarak 2 Temmuz'dan bu yana gördüğü en yüksek seviyeden geri çekildi.

ABD'de tüketici enflasyonu haziran ayında yıllık bazda beklentilerin üzerinde bir yavaşlamayla yüzde 3,5'e geriledi. Manşet tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ise enerji fiyatlarındaki düşüşün etkisiyle aylık bazda yüzde 0,4 gerileyerek Nisan 2020'den bu yana ilk kez düşüş kaydetti.

OCBC Döviz Stratejisti Sim Moh Siong, "Beklentilerin belirgin şekilde altında gelen enflasyon verisi, Fed'e faizleri daha uzun süre sabit tutma konusunda daha fazla alan sağlıyor." değerlendirmesinde bulundu. Siong, Fed yetkililerinin temmuz ayı kararının haziran enflasyon verisine bağlı olacağını daha önce işaret ettiğini hatırlattı.

Siong, "Yıl sonuna kadar doların ılımlı şekilde değer kazanmasını beklemeye devam ediyoruz. Ancak yeni bir katalizör ortaya çıkmadığı sürece kısa vadeli yükseliş ivmesi sınırlı kalabilir." ifadelerini kullandı.

Vadeli işlem piyasalarına göre yatırımcılar artık Fed'in temmuz ayında faiz artırımını pas geçmesini bekliyor. CME Group verilerine göre enflasyon raporlarının ardından temmuz ayında faiz artırımı ihtimali yüzde 16'ya kadar geriledi.

Buna karşın Fed Başkanı Kevin Warsh, Temsilciler Meclisi Finansal Hizmetler Komitesi'ndeki konuşmasında, Merkez Bankası'nın kalıcı yüksek enflasyona "hiçbir toleransı olmadığını" söyledi. Warsh, ABD Başkanı Donald Trump'tan gelebilecek baskılara rağmen "görevini yapacağını" vurguladı.

Öte yandan Körfez'de gerilimin yeniden tırmanması petrol fiyatlarını son bir ayın en yüksek seviyelerine taşıyarak enflasyon risklerini canlı tuttu.

CBA ekonomistlerinden Samara Hammoud ise yayımladığı notta, "Beklentilerin altında gelen tek aylık TÜFE verisi, faiz artırımı ihtimalini tamamen ortadan kaldırmaz." değerlendirmesinde bulundu. Hammoud, piyasaların gün içinde açıklanacak üretici fiyat endeksi (ÜFE) verisini yakından takip ettiğini de sözlerine ekledi.

Yaklaşık 3,5 yıl Haluk Levent'in şoförlüğünü yaptığını, bir yıl önce ise işten ayrıldığını söyleyen Çetin, hesabına gelen paraları Levent'in yönlendirdiği kişilere gönderdiğini iddia etti.

Çetin, ifadesinde, "Haluk Levent bana IBAN'ımı kullanarak para göndermemi isterdi. Hesabıma gelen paraları talimat verdiği kişilere aktarırdım. WhatsApp üzerinden bu işlemlerle ilgili bana bizzat talimat gönderirdi." dedi.

Levent'in kredi kartı ya da banka hesabı bulunmadığını öne süren Çetin, para transferlerinin Emrah Gödeliner, Zafer Yay ve Yeliz Kaya'nın hesaplarına yönlendirildiğini iddia etti.

MASAK incelemesinde yer alan milyonlarca liralık para hareketleriyle ilgili soruları da yanıtlayan Çetin, hesaplarındaki para trafiğinin büyük bölümünün Haluk Levent'in talimatları doğrultusunda gerçekleştiğini savundu.

İfadesinde ayrıca, Haluk Levent'in Kıbrıs'a konser için gittiklerinde kumar oynadığını öne süren Çetin, kumarhaneden kendi hesabı üzerinden jeton alındığını ve bazı işlemlerde 1 ila 2 milyon liralık tutarlar gördüğünü iddia etti.

Çetin, Alper Çelik ve Yeliz Kaya ile arasındaki milyonlarca liralık para transferlerinin de Haluk Levent'in yönlendirmesiyle gerçekleştiğini savunarak, paraların kaynağını bilmediğini söyledi.

Eski şoför, yalnızca kendi hesabının değil, bazı diğer çalışanların hesaplarının da kullanıldığını öne sürerken, durumu sorgulamadığını çünkü işini kaybetmekten korktuğunu ifade etti. Yazışmaları ise delil olarak sakladığını belirtti.

Brent petrolü, üst üste ikinci işlem gününde de 12 Haziran'dan bu yana en yüksek seviyede kapanırken, Batı Teksas türü (WTI) ham petrol de 15 Haziran'dan bu yana en yüksek kapanışını gerçekleştirdi ve çarşamba günü erken saatlerdeki işlemlerde yükselişini sürdürdü.

TSİ 03.29 itibarıyla Brent petrolü 1,46 dolar (%1,72) artışla varil başına 86,19 dolara yükselirken, WTI ise 1,11 dolar (%1,4) artışla 80,40 dolardan işlem gördü.

Petrol fiyatları salı günü yüzde 2 yükselerek son bir ayın en yüksek seviyesine ulaştı. Yükselişte, Hürmüz Boğazı'ndaki arz kesintisinin derinleşmesi etkili oldu. Savaş başlamadan önce dünya petrolü ve sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) ticaretinin yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyordu.

Trump, salı gecesi Fox News'te yayımlanan "Special Report with Bret Baier" programında yaptığı açıklamada, "Enerji hedeflerini en sona bırakacağım ama eninde sonunda enerji hedeflerini vuracağız." dedi.

KCM Trade Baş Piyasa Analisti Tim Waterer, "Çatışmaların şiddetlenmesi ve Körfez bölgesindeki enerji altyapısının zarar görmesi halinde petrolün kısa vadede yeniden 100 dolar seviyesine yaklaşma ihtimali hala güçlü." değerlendirmesinde bulundu.

Waterer, diplomatik girişimlerin Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasını sağlaması durumunda ise Brent petrolünün varil fiyatının 75-80 dolar bandında kalabileceğini belirterek, "Şimdilik risk primi fiyatlara yansımış durumda ancak bu tek yönlü bir bahis değil. Çünkü her iki tarafın da diplomatik bir çözüme ulaşması için hâlâ güçlü teşvikler bulunuyor." ifadelerini kullandı.

Buna göre, 15 Temmuz Şehitler Köprüsü'ne bağlanan güzergahlarda D-100 güney yol Beşiktaş-Sarıyer ayrımları mevkisi ve D-100 kuzey yol Ümraniye-Altunizade ayrımları mevkisinde de trafik akışı sağlanamayacak.

Köprü ve bağlantı yolları saat 15.00'te yeniden trafiğe açılacak.

Bu sürede metrobüs seferleri de Fatih Sultan Mehmet Köprüsü güzergahından yapılacak.

Devrim Muhafızları, misilleme operasyonlarının süreceğini ve ABD'nin saldırgan faaliyetleri sona erene kadar Hürmüz Boğazı'nın kapalı kalacağını vurguladı. Açıklamada ayrıca Washington'ın, kendi çıkarlarına ve müttefiklerinin çıkarlarına hizmet eden diğer petrol ve doğal gaz ihracat güzergahlarının da kapanmasını beklemesi gerektiği uyarısında bulunuldu.

Açıklamada, "Ya bölgedeki tüm ülkeler petrol ve doğal gazını ihraç eder ya da hiç kimse edemez." denilerek, İran güçlerinin savaş sahasını kararlılıkla yönetmeye ve ABD'ye "yenilgi ve aşağılanma yaşatmaya" devam ettiği ifade edildi.

Öte yandan İran ordusu, "Es-Saika (Yıldırım)" operasyonunun sekizinci aşamasının gerçekleştirildiğini ve bölgedeki ABD üslerine yönelik yeni bir intihar tipi insansız hava aracı saldırısı dalgası düzenlendiğini açıkladı.

Bildirilere göre DMO, ilk açıklamasında Kuveyt'in Mina Abdullah bölgesinde bulunan ve ABD ordusunun Batı Asya'daki ana lojistik ve destek merkezi olarak tanımladığı KJL'nin ateşe verilerek imha edildiğini duyurdu. Açıklamada ayrıca Hürmüz Boğazı'nın ABD'nin saldırıları sona erene kadar kapalı tutulacağı belirtildi.

İkinci bildiride, Bahreyn'deki ABD 5. Filosu'na ait komuta kontrol merkezi, askeri ekipman depoları ve yakıt tesislerinin vurulduğu bildirildi.

Üçüncü açıklamada, Ürdün'deki El-Azrak Hava Üssü'nde bulunan ABD'ye ait F-15, F-16 ve F-35 savaş uçaklarının hangarları ile MQ-9 tipi insansız hava araçlarının hedef alındığı duyuruldu. Bildiride Ürdün halkına seslenen DMO, Amerikan askeri varlığına son verilmesini istedi ve ülke topraklarının İslam ülkelerine yönelik saldırılar için kullanılmasına izin verilmemesi çağrısında bulundu.

Dördüncü bildiride ise Kuveyt'teki ABD askeri tesislerinde yer alan uydu haberleşme merkezi, hava savunma radarları, Patriot sistemleri, mühimmat depoları ve HIMARS roket fırlatma rampalarının füze ve İHA saldırılarıyla vurulduğu açıklandı. DMO, Kuveyt halkına yönelik mesajında ise Kuveyt halkıyla herhangi bir düşmanlıklarının olmadığını belirterek, ABD güçlerinin ülkeden çıkarılması çağrısında bulundu.

Kuveyt halkına da seslenilen açıklamada, ''Çok iyi biliyorsunuz ki bizim sizinle hiçbir düşmanlığımız olmadığı gibi, asil ve cömert Kuveyt halkını da çok seviyoruz. Bu operasyon, cani Amerikalılara verilmiş bir yanıttı. Siz Müslüman ve cömert milletten beklentimiz, bu işgalci çocuk katillerini topraklarınızdan söküp atmanızdır. Temiz Kuveyt toprakları; sadece son iki yılda kahraman Gazze'de aralarında 20 bin çocuğun da bulunduğu 70 bin Filistinliyi şehit eden ve Minab okulu faciasını gerçekleştiren canilerin işgali altında kalmamalıdır.'' denildi.

Türkiye, etkisini artıran sıcak hava dalgasıyla birlikte birçok noktada çıkan orman yangınlarıyla mücadele ediyor. Muğla'da gün içerisinde Ortaca ve Kavaklıdere ilçelerinde çıkan yangınlar kontrol altına alınırken, Milas ilçesine bağlı Gürçamlar Mahallesi Bozbük mevkisindeki orman yangını ise sürüyor.

Bölgede incelemelerde bulunan Muğla Valisi İdris Akbıyık, yangının dün saat 17.03 sıralarında başladığını belirterek, il genelinde aynı gün 6 farklı yangına müdahale edildiğini söyledi.

Diğer 5 yangının kontrol altına alındığını ifade eden Akbıyık, Milas'taki yangını söndürme çalışmalarının yoğun şekilde devam ettiğini kaydetti.

Vali Akbıyık, yüksek hava sıcaklığı, düşük nem ve rüzgarın yangının yayılmasını hızlandırdığını belirterek, yerleşim yerlerinin korunması için tüm önlemlerin alındığını söyledi.

Yangın nedeniyle bir otel ile bir tatil sitesinin tedbir amacıyla tahliye edildiğini aktaran Akbıyık, "Otellerden 350, tatil sitesinden ise 770 olmak üzere toplam 1120 vatandaşımız güvenli alanlara tahliye edildi." dedi.

Yangına müdahalede gündüz saatlerinde 12 helikopter ve 8 uçağın görev yaptığını belirten Akbıyık, karada ise 62 arazöz, 29 su tankeri, 11 dozer, 3 ekskavatör, 4 TOMA, 4 ambulans ve toplam 517 personelin çalışmalarını sürdürdüğünü açıkladı.

Yangının çıkış nedenine ilişkin jandarma ekiplerinin soruşturması devam ediyor.

Trump, ABD'nin Fox News kanalında yayınlanan "Special Report" programına verdiği röportajda, saldırıların önümüzdeki saatlerde de devam edeceğini, ilave saldırıların gelecek haftaya kadar uzanabileceğini ifade etti.

Askeri operasyonların, Tahran'ın müzakere masasına dönmemesi halinde daha da yoğunlaşacağını belirten Trump, "Bu gece, yarın gece ve ondan sonraki gece onları çok sert vuracağız." dedi.

Trump sözlerini şöyle sürdürdü:

"Gelecek hafta onlar için çok daha kötü olacak. Çünkü enerji santralleri hedef alınacak, aynı şekilde köprüler de. Tüm enerji santrallerini devre dışı bırakacağız ve tüm köprüleri yıkacağız. Tabii müzakere masasına gelmedikleri sürece."

Öte yandan, İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazım Garibabadi, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasını yeniden uygulamaya koyarak iki ülke arasındaki "mutabakat zaptını" tamamen ortadan kaldırdığını ve Washington'ın tüm taahhütlerinden vazgeçtiğini açıkladı.

İran Silahlı Kuvvetleri'nin Hatemü'l-Enbiya Karargâhı da yaptığı açıklamada, İran'ın ABD'nin Hürmüz Boğazı'nın yönetimine müdahale etmesine hiçbir koşulda izin vermeyeceğini belirtti. Açıklamada, ABD'nin bu yöndeki girişimlerinin bölge güvenliğini, uluslararası ticareti ve petrol tankerlerinin geçişini ciddi biçimde tehlikeye attığı ifade edildi.

ABD’nin bundan böyle kendisini "Hürmüz Boğazı'nın Koruyucusu" olarak adlandıracağını belirten Trump, bölgedeki askeri harcamaları gerekçe göstererek şu ifadeleri kullandı:

"Dünyanın bu son derece istikrarsız bölgesinde güvenlik ve emniyeti sağlamak için gerekli tüm masrafların karşılanması amacıyla, taşınan tüm yüklerden yüzde 20 oranında ücret alınacak."

Trump'ın bu "çökme" girişimi, kendi atadığı Dışişleri Bakanı'nın sözleriyle tamamen çelişiyor. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, henüz bir ay önce (Haziran 2026'da) Orta Doğu ziyareti sırasında yaptığı resmi açıklamada "Uluslararası bir su yolunda hiçbir ülkenin geçiş ücreti veya vergi talep etmeye hakkı yoktur. Mevcut uluslararası hukuk budur ve buradaki beklentimiz de bu yöndedir" diyerek bu durumu gayrimeşru ilan etmişti. Ancak Trump, sadece haftalar önce kendi yönetiminin savunduğu bu tezi çiğneyerek parayı bizzat ABD'nin toplayacağını ilan etti.

ABD ve soykırımcı israil ortaklığının 28 Şubat 2026'da İran'a yönelik başlattığı gayrimeşru saldırılardan önce Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer güvenliğine dair hiçbir kriz veya geçiş sorunu yaşanmıyordu.

Boğaz, açık ve sorunsuz bir şekilde işliyor, dünya petrolünün beşte biri güvenle taşınıyordu.

İRAN’DAN ALAYCI YANIT

Tahran yönetimi ise Trump'ın bu korsan planına gecikmeden yanıt verdi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya hesabından Trump'ın büyük harfli yazım tarzıyla dalga geçerek şu paylaşımı yaptı:

"ABD Başkanı tamamen haklı. Ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişini kim sağlıyorsa bu hizmetin karşılığını almalıdır. Ancak İran, Hürmüz'ün her zaman 'KORUYUCUSU' olmuştur ve 'SONSUZA DEK' öyle kalacaktır. %20 elbette çok fazla. Biz adil olacağız."

TRUMP BÖLGE ÜLKELERİNDEN DE HARAÇ İSTİYOR

ABD Başkanı Donald Trump’ın Hürmüz Boğazı'ndan geçen gemilere koyduğu %20'lik korsan verginin yankıları sürerken, Beyaz Saray’dan şok edici bir haraç hamlesi daha geldi. Trump, bu kez de gözünü bölgedeki müttefikleri olan zengin Körfez ülkelerine dikti.

Oval Ofis'te muhabirlerin sorularını yanıtlayan Trump, ABD'nin bölgedeki askeri varlığının faturasını doğrudan bu ülkelere keseceğini açıkça ilan etti.

Trump, Oval Ofis'te basın mensuplarına yaptığı açıklamada, Hürmüz Boğazı'ndaki gerilimi gerekçe göstererek şu ifadeleri kullandı:

"Dünyanın çok zengin bir bölümünü koruyoruz. Bu koruma karşılığında tazminat (ödeme) alacağız."

Bir muhabirin "Kimden?" diye sorması üzerine ise Trump, isimleri tek tek sayarak niyetini açık etti:

"Koruduğumuz ülkelerden; Suudi Arabistan, BAE, Katar, Kuveyt, Bahreyn. Hepsini koruyoruz ve harika bir iş çıkarıyoruz. Bunun karşılığını bize ödemek zorundalar."

Trump’ın "koruma tazminatı" adı altında talep ettiği bu yeni haraç, akıllara henüz bir yıl önce (Mayıs 2025'te) Körfez turunda imzaladığı devasa anlaşmaları getirdi. "Anlaşma Sanatı" diyerek övünen Trump, henüz çok kısa bir süre önce bu ülkelerle tarihi yatırım ve savunma anlaşmaları imzalamıştı.

Buna göre Suudi Arabistan 600 milyar dolar, Katar’dan 243 milyar dolar (ve 1.2 trilyon dolarlık ekonomik iş birliği taahhüdü) ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden (BAE) 200 milyar dolar söz almıştı.

Körfez ülkelerini asıl öfkelendiren durum ise ABD ve soykırımcı israilin 28 Şubat 2026'da başlattığı gayrimeşru İran saldırılarının, bölgeyi bir ateş çemberine çevirmesi.

Körfez ülkeleri, ABD'nin kendilerine danışmadan ve plansız bir şekilde başlattığı bu savaş yüzünden birer hedef tahtası haline geldi. Üstelik Körfez ülkelerinin topraklarındaki ABD üsleri ve askeri varlığı nedeniyle doğrudan hedef oldular.

ABD, bölgeye kurduğu milyarlarca dolarlık hava savunma sistemlerine rağmen, son saldırılarda kendi askeri üslerini bile İran füzelerinden ve İHA'larından korumakta aciz kaldı.

CNN’in araştırmasına göre, İran tarafından düzenlenen saldırılarda Orta Doğu’daki en az 16 ABD askeri tesisi zarar gördü. Hasar tespit edilen noktaların 8 farklı ülkede bulunduğu ve bölgedeki Amerikan askeri tesislerinin önemli bölümünü oluşturduğu belirtildi.

Uydu görüntülerine dayandırılan incelemede bazı üslerde radar, haberleşme, hava savunma ve lojistik altyapısının hedef alındığı, kimi tesislerin ise saldırıların ardından “neredeyse kullanılamaz” duruma geldiği belirtildi.

ABD’NİN İRAN SAVAŞININ SEBEBİ YALNIZCA israil DEĞİL

İran savaşının temel nedeni ve Netanyahu’nun bugüne kadar ikna edemediği ABD başkanlarının aksine Trump’ı ikna edebilmesinin sebebi, Trump’ın israilin güvenliğini her şeyin önünde tutması değildir.

Bu savaş ABD Başkanı Donald Trump’ın politikalarıyla uyumlu açık bir stratejiyi izlediğini gösteriyor. Bir yandan, “enerji hakimiyeti doktrini” olarak adlandırılan yaklaşım doğrultusunda küresel fosil yakıt kaynakları üzerinde doğrudan ya da dolaylı kontrol sağlamak; diğer yandan ise Rusya, Çin ve Washington’ın hegemonyasına meydan okuyan ittifak ağını zayıflatmak. Enerji ortaklıkları da bu ağın temel bağlantılarından birini oluşturuyor.

Venezuela gibi İran da devasa petrol ve doğal gaz rezervlerine sahip ve Rusya ile Çin’le güçlü ticari ilişkiler sürdürüyor. Çin, İran hidrokarbonlarının başlıca alıcısı konumunda bulunuyor. Ayrıca İran, küresel enerji piyasaları açısından en stratejik ve en tartışmalı geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nı kontrol ediyor. Dünya petrol ve doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte biri bu boğazdan geçiyor.

ABD Enerji Enformasyon İdaresi’ne göre İran, dünya petrol rezervlerinin yaklaşık yüzde 13’üne sahip olarak küresel sıralamada üçüncü sırada yer alıyor ve dünya petrol arzının yaklaşık yüzde 4,5’ini sağlıyor. İran’ın petrol ihracatının yaklaşık yüzde 90’ı Çin’e gidiyor. Ülke ayrıca yaklaşık 34 trilyon metreküple, Rusya’nın ardından dünyanın en büyük ikinci doğal gaz rezervine sahip. Ancak artan iç talep ve ülkedeki enerji krizi, ihracat kapasitesini ciddi biçimde azaltıyor. İhracatın 2024’te bir önceki yıla göre yaklaşık yüzde 30 düştüğü tahmin ediliyor.

İran’ın Venezuela, özellikle de Rusya ve Çin gibi ülkelerle ilişkileri, güçlü enerji iş birliklerinin yanı sıra ortak jeopolitik hedeflerle şekilleniyor. Venezuela ve İran, ABD yaptırımlarını aşmak için bir ortaklık kurdu. Bu kapsamda Tahran, Venezuela ham petrolünün ihracata uygun hâle getirilmesi için gerekli yakıt ve kondensatı sağlarken, teknik destek ve uzmanlık da sundu.

Benzer şekilde Rusya ile İran arasındaki güçlü enerji iş birliği, Ocak 2025’te imzalanan Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması’yla resmiyet kazandı. Bu geniş iş birliği çerçevesi, iki ülkenin ekonomik baskıları ve uluslararası yaptırımları aşmasına, aynı zamanda yeni ticari, enerji ve güvenlik ittifakları kurmasına imkan tanımayı amaçlıyor. Anlaşma kapsamında Rusya, iç enerji kriziyle mücadele eden İran’a doğal gaz ve altyapı desteği sağlarken, karşılığında Batı pazarlarına olan bağımlılığını azaltıyor.

Bununla birlikte İran’ın en önemli enerji ortağı ve alıcısı Çin olmaya devam ediyor. İki ülke Mart 2021’de, 25 yıllık Kapsamlı Stratejik Ortaklık Anlaşması’nı imzaladı. Anlaşma, İran’dan istikrarlı ve düşük maliyetli hidrokarbon tedariki karşılığında Çin’in petrol, doğal gaz ve petrokimya sektörlerine yatırım yapmasını öngörüyor. Aynı zamanda altyapının güçlendirilmesi, enerji güzergahlarının güvence altına alınması ve İran’ın Kuşak ve Yol Girişimi’ne entegre edilmesi hedefleniyor.

Bu nedenle ABD’nin İran’a yönelik askeri müdahalesi, Çin ve Rusya’ya karşı doğrudan çatışmaya girmeden, bu ülkeleri uluslararası müttefiklerinden izole etmeyi amaçlayan bir stratejiyle Amerikan üstünlüğünü yeniden tesis etme girişimi olarak değerlendirilebilir. Bu bağlamda enerji, rakiplerin stratejik erişimini zayıflatmak için kullanılan jeopolitik bir kaldıraç haline geliyor.

Ancak İran’ın stratejik öneminin yalnızca zengin enerji kaynaklarından kaynaklanmadığını belirtmek gerekiyor. Ülkenin asıl önemi, Hürmüz Boğazı’nı kontrol etmesi sayesinde Asya’yı Avrupa’ya bağlayan temel enerji ve ticaret yolları üzerindeki merkezi coğrafi konumundan geliyor.

Körfez ülkelerinden uluslararası piyasalara ham petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz taşıyan petrol tankerleri ve LNG gemileri bu boğazdan geçiyor. Bu akışın yüzde 80’den fazlasının başta Çin olmak üzere Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya pazarlarına yöneldiği tahmin ediliyor.

Birçok analiste göre İran’ın daha önce defalarca tehdit ettiği ve küresel enerji krizine yol açabileceği uyarısında bulunduğu mevcut trafik kesintisi süresiz olarak devam edebilir. Bunun sonucunda ortaya çıkabilecek piyasa kaosu, petrol ve doğal gaz fiyatlarında sert yükselişlere ve enflasyon baskısına neden olabilir. Bu durum enerji güvenliği ve küresel ekonomi üzerinde doğrudan sonuçlar doğuracaktır.

Avrupa da bu risklere açık durumda. Avrupa Birliği’nin Rus gazına bağımlılığı azaltma stratejisi kapsamında Katar’dan LNG ithalatı son yıllarda artmış olsa da son dönemde ABD’den yapılan ithalat Katar’ı geride bıraktı. İtalya, kısmen devlete ait enerji şirketi Eni aracılığıyla KatarEnergy ile 2026’dan itibaren geçerli olmak üzere 27 yıllık anlaşmalar imzaladı. Bu anlaşmalar kapsamında yılda 1,5 milyar metreküpe kadar LNG ithal edilmesi planlanıyor.

İtalya üzerindeki etki, hükümetin yakın zamanda onayladığı Enerji Faturaları Kararnamesi nedeniyle daha da ağırlaşabilir. Söz konusu kararname, Emisyon Ticaret Sistemi’nin maliyetini, yani karbon maliyetini, tüketicilerin elektrik faturalarına eklenen yeni bir tarife bileşeni üzerinden doğal gazla elektrik üreten şirketlere geri ödüyor.

Amaç, doğal gazla elektrik üretiminin maliyetini düşürmek ve piyasa fiyatlarını olumlu yönde etkilemek olsa da doğal gaz kullanımının yapısal olarak azaltılmasını hızlandırmak yerine gazla üretimi destekleyen bir politika, çözmeye çalıştığı kırılganlığı kalıcı hale getirme riski taşıyor.

İtalya Merkez Bankası ile Ulusal İstatistik Enstitüsü’nün analizleri, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden bu yana İtalya’daki enflasyonun başlıca nedeninin doğal gaz fiyatlarındaki yükseliş olduğunu açık biçimde gösteriyor. Avrupa genelinde ve özellikle İtalya’da elektrik fiyatları ile enflasyon, dış kaynaklı doğal gaz şoklarına sıkı biçimde bağlı bulunuyor.

Özetle Enerji Faturaları Kararnamesi, İtalya’daki yüksek ve istikrarsız fiyatların yapısal nedenini, yani uluslararası doğal gaz piyasalarına bağımlılığı daha da güçlendirme riski taşıyor.

İran’ın bir yandan çatışmayı hızla bölgesel düzeye yayma girişimi, diğer yandan Hürmüz Boğazı’ndaki enerji ve ticaret trafiğinin uzun süre kesintiye uğraması, ABD ekonomisi açısından yıkıcı sonuçlar doğurabilir ve Trump’ın stratejisindeki zayıflıkları açığa çıkarabilir.

ABD Başkanı’nın planına göre İran’ın petrol ve doğal gaz rezervlerinin doğrudan ya da dolaylı biçimde kontrol altına alınması ve Hürmüz Boğazı üzerinde hakimiyet kurulması, dünyanın başlıca fosil enerji kaynakları üzerinde denetim sağlama hedefini destekleyecek. Bu da ABD’nin jeoekonomik ve jeopolitik üstünlüğünü pekiştirmeyi, aynı zamanda fosil yakıt tüketimini azaltma sürecini başlatan temiz enerji ve yeşil teknoloji temelli yeni ekonomik modelin yükselişini engellemeyi amaçlıyor.

Çin, son yıllarda yenilenebilir enerji kapasitesini katlanarak artırdı. 2025 itibarıyla yenilenebilir enerji, ülkenin toplam kurulu kapasitesinin yüzde 56,4’ünü oluştururken, elektrik üretiminin üçte biri yenilenebilir kaynaklardan sağlanıyor.

Çin’in amacı, yenilenebilir enerjiyi fosil yakıtların önüne geçirmek. Petrol talebinin 2027-2030, doğal gaz talebinin ise 2035-2045 yılları arasında zirve yapması bekleniyor.

Avrupa’da ise Yeşil Mutabakat politikaları doğrultusunda fosil yakıt talebinin yapısal biçimde azalması öngörülüyor. Bu politikalar, Trump’ın zayıflatmayı amaçladığı Avrupa’nın güvenliği ve bağımsızlığı açısından temel bir koruma kalkanı oluşturuyor.

ABD, anlaşmalar, diplomatik ve ticari baskılar ile giderek daha kapsamlı hale gelen askeri müdahaleler yoluyla hegemon güç konumunu yeniden pekiştirmeye çalışıyor. Bu stratejide fosil yakıt ekonomisi; güvenlik, jeopolitik ve küresel piyasa kontrolünü birleştiren yaklaşımın temel taşı olarak kullanılıyor.

Bu durum, ABD’nin diplomatik alanlardan ve iklim çok taraflılığından geri çekilmesi ve bunları zayıflatmaya çalışmasıyla şekillenen daha geniş bir çizginin parçasını oluşturuyor. Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nden ve Paris Anlaşması’ndan çekilmesi de bu yaklaşımın örnekleri arasında gösteriliyor.

ULUSLARARASI HUKUKU DA UCM ÜZERİNDEN PASİFİZE EDİYORLAR

Trump yönetiminin kurallar ve kurumlar üstü "şeriflik" iddiası küresel adalet mekanizmasını da hedef aldı. ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, pazartesi günü The Wall Street Journal’da yayımlanan makalesinde ve ardından sosyal medyadan paylaştığı video mesajda, 2024 yılında israil Başbakanı Benyamin Netanyahu hakkında tutuklama kararı çıkaran Uluslararası Ceza Mahkemesi'ni (UCM) "gerekirse tuğla tuğla sökeceklerini" ilan etti.

Soykırımcı israilin Gazze'deki savaş suçlarını örtbas etmek için diplomatik bir savaş başlatan Washington, uluslararası hukuku pasifize etmek ve etkisiz kılmak için adeta bir yıkım operasyonuna girişti. Marco Rubio, Beyaz Saray'ın mahkemeyi tamamen ortadan kaldırmaya yönelik bu agresif politikasını milliyetçi ve popülist bir söylem üzerinden savundu. UCM’yi "seçilmemiş küreselci bürokratlardan oluşan aşırı ve radikal bir yapı" olarak nitelendiren Rubio, şu ifadeleri kullandı:

"ABD, basit bir mesajla diplomatik bir kampanya başlatıyor: Küreselciliğe karşı egemen devletler. Bağımsızlık bizim doğuştan hakkımızdır. Bunu, kendisini 'uluslararası hukukun' ruhban sınıfı ilan etmiş bir grubun yönetimiyle takas etmeye niyetimiz yok."

Uluslararası hukuku hiçe sayan bu söyleminde Rubio, 200 yıl önceki İngiliz sömürgeciliğine atıfta bulunarak, "Atalarımız, bizi sözde suçlardan yargılamak üzere denizlerin ötesine taşıyan yabancı bir güce karşı devrim yaptı" iddiasında bulundu.

Rubio’nun mahkemeye yönelik bu sert çıkışı, aslında ABD ve ortaklarının UCM’yi etkisiz hale getirme ve tamamen pasifize etme stratejisinin bir parçası.

Rubio, UCM'nin gelecekte ABD Sınır Devriyesi mensupları, deniz piyadeleri ve askeri personelini hedef alabileceğini öne sürerek Amerikan askerlerine "küresel bir dokunulmazlık zırhı" örmeye çalışıyor.

ABD'nin uluslararası mahkemeyle hesaplaşması yeni değil, aksine köklü bir "hukuk tanımazlık" geçmişine dayanıyor. 125 üyesi bulunan UCM’den ABD, 2002 yılında (George W. Bush döneminde) resmen çekilmişti. Hatta o dönem yürürlüğe konan ve gözaltındaki ABD personelini kurtarmak için askeri güç kullanımına dahi izin veren yasa, uluslararası kamuoyunda "Lahey'i İşgal Yasası" olarak anılmaya başlanmıştı.

Geçtiğimiz yıl Donald Trump, israilli yetkililere yönelik soruşturmalar nedeniyle UCM hakimlerine yönelik seyahat engelleri ve varlık dondurmayı içeren yaptırımlar uygulamıştı. Rubio'nun son açıklamalarıyla birlikte, ABD'nin müttefiklerine baskı kurarak UCM’yi fonlamaktan vazgeçirme, mahkeme çalışanlarına yeni yaptırımlar uygulama ve kurumu içeriden çökerterek tamamen tasfiye etme niyetinde olduğu açıkça görülüyor.

Küresel piyasalarda esen sert rüzgarlar ve jeopolitik gerilimler iç piyasada döviz kurlarını hareketlendirmeye devam ediyor. ABD ile İran arasında yaşanan gerginliklerin tırmanması ve Hürmüz Boğazı'na yönelik endişeler, küresel ölçekte doları güçlendirirken Türk Lirası üzerindeki baskıyı da artırıyor. Tam da bu kritik süreçte uluslararası yatırım bankası JPMorgan, Türkiye ekonomisinin geleceğine ışık tutan kapsamlı bir rapor yayımladı. Raporda yer alan döviz tahminleri ve asgari ücret analizleri, arama motorlarında en çok aranan konuların başında yer alıyor. Yatırımcılar "dolar yükselecek mi" ve "JPMorgan dolar tahmini nedir" sorularının yanıtını arıyor. İşte dev bankanın radarındaki o çarpıcı veriler.

JPMORGAN DOLAR TAHMİNİ NEDİR VE YIL SONUNDA DOLAR KAÇ TL OLACAK?

Dolar/TL kurunun 47 lira sınırını aşarak tarihi zirvesini tazelediği gün açıklanan JPMorgan raporu, döviz piyasalarındaki harareti daha da artırdı. Bankanın hazırladığı analizde, Türk Lirası üzerindeki baskının orta vadede de süreceğine işaret ediliyor.

Son güncellenen verilere göre JPMorgan, 2026 yılı sonunda dolar/TL kurunun 51,4 seviyesine ulaşacağını öngörüyor. Bankanın bu tahmini, döviz borcu olanlar ve birikimini dövizde değerlendirmek isteyenlerin planlarını şimdiden değiştirmesine yol açacak nitelikte görünüyor.

2027 YILI DOLAR TAHMİNİ KAÇ OLDU VE KURDA YÜKSELİŞ SÜRECEK Mİ?

Dev bankanın projeksiyonları sadece önümüzdeki yılla sınırlı kalmadı. Orta vadeli görünümü de masaya yatıran ekonomistler, TL üzerindeki değer kaybı baskısının devam edeceğini savunuyor.

Rapora göre, 2027 yıl sonu dolar/TL tahmini ise 61,7 olarak belirlendi. Bu rakam, kurdaki yukarı yönlü trendin önümüzdeki iki yıllık süreçte de hız kesmeden devam edeceğini gösteriyor. Piyasa analistleri, bu tahminlerin ithalat maliyetleri ve enflasyon üzerinde zincirleme etkiler yaratabileceğini ifade ediyor.

ASGARİ ÜCRET DOLAR KURUNU NASIL ETKİLEYECEK?

JPMorgan analistleri, Türkiye'de milyonlarca çalışanın doğrudan, tüm vatandaşların ise dolaylı olarak beklediği aralık ayındaki asgari ücret düzenlemesine ayrı bir parantez açtı. Raporda asgari ücret artışı, ekonomideki dengeleri tamamen değiştirebilecek "kritik bir dönüm noktası" olarak tanımlanıyor.

Yüksek enflasyonun sürdüğü bir ortamda yapılacak yüksek oranlı bir artışın, piyasadaki likiditeyi artırarak Türk Lirası'ndaki değer kaybını daha da hızlandırabileceği uyarısı yapılıyor. Bu durumun kur üzerinde ekstra bir baskı unsuru oluşturmasından endişe ediliyor.

MERKEZ BANKASI FAİZ İNDİRECEK Mİ VE ENFLASYON TAHMİNLERİ NELER?

Türkiye'de yıllık resmi enflasyon haziran ayı itibarıyla yüzde 32,11 seviyesinde bulunuyor. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) ise son toplantısında politika faizini yüzde 37'de sabit tutarak beklemeyi tercih etmişti. JPMorgan, tam da bu noktada Merkez Bankası'na "temkinli ol" çağrısı yaptı.

Kurdaki düşük oynaklığın enflasyon geçişkenliğini sınırladığını belirten banka, yine de mevcut enflasyon baskısı nedeniyle faiz indirimlerinde son derece acele edilmemesi ve sıkı duruşun korunması gerektiğini vurguladı.

Bankanın açıkladığı 2 yıllık Türkiye ekonomi karne tahminleri ise şu şekilde şekillendi:

• 2026 Yılı Ekonomik Büyüme Tahmini: %3

• 2027 Yılı Ekonomik Büyüme Tahmini: %4,6

• 2026 Yıl Sonu Enflasyon Beklentisi: %29

• 2027 Yıl Sonu Enflasyon Beklentisi: %25

• 2026 Politika Faizi Öngörüsü: %35

• 2027 Politika Faizi Öngörüsü: %30

Paket, Cumhurbaşkanı Tamas Sulyok’un görev süresinin sona erdirilmesine ilişkin hükümleri de içeriyor.

Macaristan Başbakanı Peter Magyar, parlamentoda yaptığı konuşmada, düzenlemenin eski Başbakan Viktor Orban döneminde oluşturulan siyasi ve kurumsal yapıyı tasfiye etmeye yönelik reform sürecinin önemli bir adımı olduğunu belirterek, "Bu anayasaya dokunmamak Macar ulusuna ihanet olurdu." görüşünü dile getirdi.

Magyar, Cumhurbaşkanı Sulyok'un anayasa değişikliğini beş gün içinde imzalamaması halinde parlamento tarafından hakkında görevden alma sürecinin başlatılacağını belirtti.

Anayasanın 17'nci değişiklik paketi, 199 sandalyeli parlamentoda yapılan oylamada 139 kabul ve 6 ret oyuyla kabul edildi.

Muhalefetteki eski Başbakan Orban liderliğindeki Macar Yurttaş Birliği (Fidesz) Partisi ile Hristiyan Demokrat Halk Partisi (KDNP) milletvekilleri oturumu ve oylamayı boykot etti.

Anayasa değişikliğinde, Sulyok'un görev süresinin toplumun kendisine duyduğu "ciddi güven kaybı" nedeniyle sona erdirileceği belirtildi.

Değişiklik kapsamında, Anayasa Mahkemesi üyeleri için de yeniden 70 yaş sınırı getirilecek.

Değişiklikle ayrıca milletvekilleri için en fazla 12 yıllık görev süresi sınırı getiriliyor. Buna göre, üç dönem veya toplam 12 yıl milletvekilliği yapan kişiler, bir sonraki parlamento seçimlerinde yeniden aday olamayacak.

Anayasa değişikliğinin yürürlüğe girmesinin ardından parlamentonun 30 gün içinde yeni cumhurbaşkanını seçmesi öngörülüyor.

Macaristan Başbakanı Peter Magyar, 12 Nisan'daki seçimi kazanmasının ardından, "Viktor Orban'ın kuklası" diye nitelendirdiği Cumhurbaşkanı Sulyok'u istifaya çağırmış, istifa etmemesi durumunda anayasa değişikliğine gideceklerini belirtmişti.

Sulyok'un istifa etmeyeceğini açıklamasının ardından Magyar, 5 Temmuz'da, mevcut cumhurbaşkanının görevden alınmasını da içeren bir anayasa değişikliği teklifini Meclise sunmuştu.

Macaristan'da 12 Nisan'da yapılan genel seçimleri, Peter Magyar liderliğindeki Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza) büyük farkla kazanmıştı.

Tisza, 199 milletvekilli parlamentoda 141 sandalye kazanarak anayasa değişikliği yapabilecek çoğunluğa ulaşmıştı.

Toplamda 69 yolcu ve mürettebatın seyahat ettiği araçta ilk belirlemelere göre 24 kişi yaşamını yitirirken, 36 kişi ise kazadan yaralı olarak kurtuldu. Kazanın ardından nehirde kaybolan kişilere ulaşılması amacıyla arama kurtarma ekipleri bölgeye sevk edildi. Korkunç kazanın hangi nedenden ötürü meydana geldiği ise henüz netlik kazanmadı.

HABERİ GÖRÜNTÜLE

Söz konusu 5 TL'lik paralar alışverişlerde kullanılabilecek şekilde büyük miktarlarda basıldı.

Operasyonlarda, şüphelilerin dernek, federasyon ve konfederasyon gibi yapılanmaları kullanarak faaliyet gösterdikleri, devlet kurumlarında işe yerleştirme, Toplu Konut İdaresi (TOKİ) tarafından kura dışı konut tahsis ettirme, silah taşıma ve bulundurma ruhsatı temin etme, yazılmış trafik idari para cezalarını sistemden sildirme, yurt dışına gönderme ve çeşitli resmi işlemleri yaptırma vaadiyle vatandaşları dolandırdıkları tespit edildi.

Operasyonlar kapsamında 27 şüpheli yakalanırken Mali Suçları Araştırma Kurulu (MASAK) tarafından yapılan incelemeler sonucunda şüphelilerin hesaplarında 1 milyar lira para hareketliliği tespit edildi.

Gazze kentindeki Filistinli çocuklar, siyonist rejimin yıktığı binaların arasında kurulan şişme havuzlara girerek serinlemeye çalıştı. Gazzeli çocuklar suyla oynayarak hem serinledi hem de savaşın olumsuz izlerini bir nebze de olsa unutmaya çalıştı.

İslam ülkelerininin yetersiz tepkilerinden güç bulan siyonist işgalci israil ordusu bin gündür Gazze'de vahşi soykırımını sürdürüyor.

Şarm el-Şeyh’te atılan göstermelik imzalara, Beyaz Saray patentli "Barış Kurulları"na rağmen, sahada değişen tek şey derinleşen insani trajedi oldu.

Tam bin gündür canlı yayında çocukların bombalarla parçalandığı, bebeklerin açlıkla ölüme mahkum edildiği bu vahşet karşısında İslam dünyası ve uluslararası toplum hala utanç verici bir sessizlikle katliamı izlemeye devam ediyor.

Ekipler, narkotik köpeği Pamuk'un da katılımıyla arama yaptıkları aracın dorsesinde, çuvallar içerisinde gümrük kaçağı 30 bin paket sigara buldu.

Sürücü M.A.Y. gözaltına alındı.

Akbaşoğlu, Ankara Milletvekili Murat Alparslan (solda) ve İstanbul Milletvekili Nurettin Alan'la (sağda) Meclis'te basın toplantısı düzenledi.

Mardin'in Midyat ilçesinde altyapı çalışmaları devam ediyor.
Büyükşehir Belediyesinden yapılan açıklamaya göre, Su ve Kanalizasyon İdaresi (MARSU) Genel Müdürlüğü, Midyat ilçesine bağlı kırsal Kayalıpınar Mahallesi'nde, uzun yıllar özel mülkiyet kaynaklı sorunlar nedeniyle yarım kalan atıksu hattı çalışmalarını tamamlayarak mahallede yaşanan çevre ve altyapı sorununu çözüme kavuşturdu.
Söz konusu mahallede tarım arazileri, bağ ve bahçeler ile çevreye yayılan atık su sorununun giderilmesi amacıyla geçmiş yıllarda başlatılan ancak özel mülkiyet kaynaklı sorunlar nedeniyle yarım kalan atık su hattı çalışmaları yeniden başlatıldı.
Vatandaşlardan alınan muvafakatnamelerin ardından Midyat Belediyesi’nin destekleriyle tamamlanan çalışmalarla mahallede uzun süredir devam eden atık su sorunu çözüme kavuştu, altyapı hizmetinden yararlanamayan vatandaşların mağduriyeti giderildi.
Yürütülen çalışmalarda 1.650 metre uzunluğunda atık su hattı döşenerek yıllardır çevreye yayılan atık suların yol açtığı çevre kirliliği ve kötü koku sorunu giderildi, halk sağlığını tehdit eden riskler ortadan kaldırıldı.
Açıklamada görüşlerine yer verilen MARSU Genel Müdürü Murat Erçin, "Kayalıpınar Mahallemizde uzun yıllardır devam eden atıksu sorununu çözüme kavuşturmanın memnuniyetini yaşıyoruz. Bu çalışmanın tamamlanmasında gösterdikleri işbirliği ve destekten dolayı arazi sahiplerimize ve muhtarımıza teşekkür ediyorum. dedi.
Mahalle sakinlerinden Şükrü Akyüz, yıllardır yaşadıkları sorunun çözüme kavuşmasından memnuniyet duyduklarını belirterek, “Bu köy 220 haneden oluşuyor. Bizim altyapımız hiç yoktu. Daha önce yapıldı, yarım bırakıldı. Bu pisliğin içinde 10 seneye yakın yaşıyoruz. Yazın çok koku oluyordu. Biz sağlıklı bir durumda değildik. Bu köyde en çok zorluk çeken benim. Çünkü benim arazimin içindeydi. Ben bu araziyi belki 10 senedir onun yüzünden süremiyordum, işleyemiyordum. Bu projeye imza atan, ilgilenen ve yapan MARSU, Midyat Belediyesi, Büyükşehir Belediyesi, kim varsa teşekkür ediyoruz. Biz çok zorluklar içinde yaşıyorduk. Gerçekten çok sıkıntılı durumdaydık.” ifadelerini kullandı

Gazze’deki saldırıların sona ermesini talep eden göstericiler, Siyonistlerce yürütülen soykırıma tepki gösterdi.