Avrupa, tarihin en sert sıcak hava dalgalarından biriyle mücadele ederken uzmanlar kıtanın dünyanın en hızlı ısınan bölgesi haline geldiği uyarısında bulundu. İngiltere, İrlanda ve Fransa’da mayıs ayı sıcaklık rekorları kırılırken, önümüzdeki günlerde daha yüksek sıcaklıkların etkili olması bekleniyor.
Bilim insanlarına göre Batı Avrupa üzerinde oluşan yüksek basınç sistemi altında sıkışan Kuzey Afrika kaynaklı sıcak hava, “ısı kubbesi” olarak adlandırılan aşırı hava olayını oluşturdu. Bu sistem, normalde yaz ortasında görülen sıcaklıkların bahar aylarında yaşanmasına neden oluyor.
Avrupa Birliği’nin Copernicus İklim Değişikliği Servisi verilerine göre dünya genelinde sıcaklıklar sanayi öncesi döneme kıyasla yaklaşık 1,4 derece artarken, Avrupa’daki artış 2,4 dereceye ulaştı.
Uzmanlar, bu farkın temel nedeninin insan kaynaklı sera gazı emisyonları olduğunu belirtiyor.
Yüksek basınç sistemleri sıcaklığı artırıyor
Araştırmacılara göre Avrupa’da son yıllarda daha sık görülen yüksek basınç sistemleri, sıcak hava dalgalarının daha uzun sürmesine yol açıyor.
Bu sistemler bulut oluşumunu engelleyerek sıcak ve kuru havanın bölgede hapsolmasına neden oluyor.
Trinity College Dublin’den coğrafya profesörü Mary Bourke, “Gökyüzü açık kaldığında güneş ışığı doğrudan yüzeye ulaşıyor. Nemli hava uzaklaşıyor ve ortaya çok sıcak, kuru bir atmosfer çıkıyor” dedi.
Arktik bağlantısı etkili oluyor
Bilim insanları Avrupa’nın hızlı ısınmasının bir diğer önemli nedeninin Arktik bölgesiyle coğrafi bağlantısı olduğunu belirtiyor.
Copernicus verilerine göre Arktik bölgesi sanayi öncesi döneme göre 3,2 derece daha sıcak hale geldi.
Buzulların erimesiyle birlikte güneş ışığını yansıtan beyaz yüzeylerin azalması ve daha koyu kara ile okyanus yüzeylerinin ortaya çıkması, bölgenin daha fazla ısı emmesine yol açıyor.
Uzmanlara göre bu durum küresel ısınmayı hızlandıran zincirleme bir etki oluşturuyor.
Kar örtüsü azalıyor
Avrupa’nın birçok bölgesinde geçmişte uzun süre kar altında kalan alanların artık daha kısa süre beyaz kaldığı belirtiliyor.
Kar yerine koyu toprak yüzeylerinin ortaya çıkması da güneş ışığını daha fazla emerek sıcaklık artışını hızlandırıyor.
Hava kirliliğinin azalması da etkili
Uzmanlar ayrıca 1980’lerden bu yana uygulanan çevre politikalarıyla hava kirliliğinin azalmasının da dolaylı şekilde sıcaklıkları artırdığını ifade ediyor.
Çünkü aerosoller olarak bilinen bazı hava parçacıkları güneş ışığını yansıtarak serinletici etki oluşturuyordu. Bu parçacıkların azalması ise yüzeye ulaşan güneş radyasyonunu artırdı.
Bilim insanları, Avrupa’da aşırı sıcak hava dalgalarının gelecekte daha sık, daha uzun ve daha şiddetli yaşanacağı uyarısında bulunuyor.
