"Beraet" kelimesinin kısaltılmış ifadesi olan beratın kelime anlamı; bir şeyden silkinmek, aklanmak, günahlardan temizlenmek ve arınmaktır.
Istılahi manası ise Şaban ayının 15'inci gecesine tekabül eden çok hayırlı ve bereketli bir gecenin ismidir. Bir sene içerisinde olacak tüm işler, bu gece karara bağlanır. Tüm ameller, rızıklar, ömürler, ecel ve ölüm sebepleri, yükselmeler, alçalmalar, yani her şey daha önce Levh-i Mahfuz'da yazılı olduğu şekliyle yeniden bu gece düzeltilip tefrik edilir ve takdire bağlanır.
Bu hususla ilgili Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyurulmaktadır:
"(Hükümleri) apaçık olan Kitab'a andolsun ki gerçekten biz, onu mübarek bir gecede indirdik. Çünkü biz (insanları Kur'an'la) uyarıcıyız. (Rızık ve ecel gibi takdir edilen) her hikmetli iş, tarafımızdan (verilen) bir emirle o gecede ayırt edilir (yazılıp belirlenir). Doğrusu biz, Rabbinden bir rahmet olarak (öteden beri peygamberler) göndermekteyiz. Şüphesiz O, hakkıyla işitendir, bilendir." (Duhan: 2–7)
Müfessirlerin çoğuna göre Kur'an-ı Kerim, bir defada Levh-i Mahfuz'dan dünya semasına Kadir Gecesi'nde indirilmiş, oradan da peyderpey, ayet ayet Berat Gecesi'nde Hazreti Muhammed (Sallallahu Aleyhi Vesellem) indirilmeye başlanmıştır.
Berat, bizi Ramazan ayına hazırlar
Beratın ilk şartı, kimlerden ve nelerden uzak duracağımızı; kimlere ve nelere yakın olacağımızı bilmektir. Bu itibarla Berat, ruhumuza ağır gelen her türlü keder ve sıkıntıdan, insanı inciten hata ve günahtan, insana yakışmayan söz, tutum ve davranıştan "Berat etmek" için eşsiz bir fırsattır.
Berat, nurlu gölgesi üzerimize düşmeye başlayan Ramazan ayına bizi hazırlayan; diri bir zihin ve berrak bir gönülle aşama aşama kemale ulaştıran Rabbimizle, taat ve itaat zemininde buluşturan bir yakınlaşmadır.
Berat gecesini idrak eden herkes, Yüce Allah'ın Kur'an-ı Kerim'deki; "De ki, ey kendi nefisleri aleyhine haddi aşan kullarım! Allah'ın rahmetinden ümit kesmeyin! Çünkü Allah bütün günahları bağışlar. Şüphesiz ki O, çok bağışlayan, çok esirgeyendir" müjdesinin farkına vararak, Sevgili Peygamberimiz (Sallallahu Aleyhi Vesellem)'in; "Allah'ım! Azabından affına, gazabından rızana sığınıyorum..." şeklindeki yönelişi ile özüne dönmeli, ümitlerini canlandırmalı, bağışlama ve bağışlanma duygularını güçlendirmelidir.
Ramazan Ayı 19 Şubat’ta Başlıyor
“Ramazanın müjdecisi” olarak anılan Berat Kandili’nin ardından, Müslümanlar 19 Şubat’ta Ramazan ayına girecek. Kur’an-ı Kerim’de “bin aydan daha hayırlı” olduğu bildirilen Kadir Gecesi, 16 Mart’ta idrak edilecek. Ramazan Bayramı ise 20 Mart’ta karşılanacak.
Berat Kandili, Müslümanlar için dua, tövbe ve manevî muhasebe ile geçirilen müstesna gecelerden biri olarak idrak edilecek.