Orta Doğu’da tırmanan savaş ve Hürmüz Boğazı’ndaki sevkiyat krizinin etkisiyle küresel petrol piyasalarında tarihi bir kırılma yaşanıyor.
S&P Global Platts verilerine göre, Dubai ham petrolü varil başına 153,25 dolara yükselerek, Brent petrolün 2008 yılında gördüğü 147,50 dolarlık tarihi rekoru geride bıraktı. Böylece Orta Doğu petrolü dünyanın en pahalı petrolü haline geldi.
Aynı şekilde Umman ham petrolü de 147,79 dolara ulaşarak kendi rekorunu yeniledi.
Uzmanlara göre fiyatlardaki bu sert yükselişin ana nedeni, savaş nedeniyle Hürmüz Boğazı’ndan petrol geçişlerinin büyük ölçüde durması. Küresel petrol arzının önemli bir kısmının geçtiği bu kritik hat üzerindeki kesinti, piyasada ciddi bir arz boşluğu oluşturdu.
Dubai petrolünün Şubat ayında yalnızca 90 sent olan swap primi, Mart ayında yaklaşık 56 dolara çıkarak petrol fiyatının üçte birine ulaştı. Bu durum, piyasadaki dengesizliğin boyutunu gözler önüne serdi.
Hürmüz Boğazı’ndaki kriz, özellikle Asya piyasasını doğrudan etkiledi. Bölgeye yapılan petrol ihracatı günlük 11,6 milyon varile gerilerken, bu rakam Şubat ayında 19 milyon varil seviyesindeydi.
Bu da yaklaşık %32’lik bir düşüş anlamına geliyor.
Artan maliyetler ve ham maddeye erişimde yaşanan sıkıntılar nedeniyle birçok Asya rafinerisi üretimini azaltmak zorunda kaldı.
Piyasa uzmanları ise mevcut fiyat seviyelerinin sınırlı ticaret nedeniyle “doğal olmayan” bir noktaya ulaştığını ifade ediyor.
Orta Doğu’dan tedarik sağlayamayan rafineriler, Brezilya ve Afrika gibi alternatif pazarlara yönelmeye başladı.
Bu yönelim, söz konusu bölgelerde de fiyatların yükselmesine neden oldu.
Brezilya ham petrolü varil başına 12-15 dolar primle rekor seviyelere çıktı
Batı Afrika petrollerinde de benzer şekilde talep ve fiyat artışı gözlemlendi
