Ekonomi

Otomotivde hiçbir şey eskisi gibi olmayacak

Savaş yakıt fiyatlarını artırırken, tüketiciler elektrikli ve hibrit araçlara yöneldi ancak maliyet baskısı sektörü zorluyor.

Abone Ol

Enerji fiyatlarının yükselmesi ve yakıt ürünlerine yönelik endişelerin artmasıyla birlikte tüketicilerin elektrikli ve hibrit araçlara ilgisi arttı. Ancak bu durum sektör genelinde tam bir canlanmaya dönüşmedi. Çünkü savaş aynı zamanda üretim, nakliye ve finansman maliyetlerini de yükseltti, hanehalkı güvenini ve satın alma gücünü baskıladı. Bu nedenle bölgedeki savaş, otomotiv pazarını büyütmekten ziyade yeniden şekillendirdi; göreli kazanan ise yakıt tüketimi düşük olan, özellikle elektrikli ve hibrit araçlar oldu.

Çevrim içi araç satış platformları, savaşın etkisiyle benzin fiyatlarının keskin şekilde artmasının Avrupa genelinde ikinci el elektrikli araç satışlarını artırdığını bildirdi. Norveç merkezli ikinci el araç platformu “Finn.no” analisti Terje Dalggren, elektrikli araçların son dönemde dizel araçları geride bırakarak platformda en çok satılan yakıt türü haline geldiğini söyledi. Avrupa Komisyonu verilerine göre, savaşın ilk iki haftasında Avrupa Birliği’nde benzin fiyatı ortalama yüzde 12 artarak litre başına 1,84 euroya (2,12 dolar) yükseldi.

24 Mart 2026’da Avrupa Otomobil Üreticileri Birliği’nin açıkladığı verilere göre, yılın ilk iki ayında AB’de yeni araç kayıtlarında tamamen elektrikli araçların payı yüzde 18,8’e ulaştı ve geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 15,2 artış gösterdi. Hibrit araçlar yüzde 38,7 ile en çok tercih edilen seçenek olmaya devam ederken, benzinli ve dizel araçların toplam payı yüzde 30,6’ya gerileyerek 2025’in aynı dönemindeki yüzde 38,7 seviyesinden düşüş gösterdi. Bu durum, yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalara daha az bağımlı araçlara yönelimin arttığını ortaya koyuyor.

Hollanda merkezli çevrim içi pazar platformu “OLX”, elektrikli araçlara yönelik müşteri taleplerinin Fransa’da yüzde 50, Romanya’da yüzde 40, Portekiz’de yüzde 54 ve Polonya’da yüzde 39 arttığını açıkladı. Fransız ikinci el araç satış şirketi “Aramis Auto” ise elektrikli araçların satış payının haftalık bazda yüzde 6,5’ten yüzde 12,7’ye yükseldiğini duyurdu.

Fransız medyası, Paris’te faaliyet gösteren elektrikli araç üreticilerinin pazarlama kampanyalarını yoğunlaştırdığını ve savaşın tetiklediği yakıt krizi ile yüksek maliyetlere odaklandığını aktardı. Çinli SAIC şirketine ait “MG” markası da sosyal medyada “Belki de nasıl araç kullandığınızı yeniden düşünmenin zamanı gelmiştir” sloganıyla reklamlar yayımladı.

Uluslararası Enerji Ajansı, 14 Mayıs 2025’te yaptığı açıklamada küresel elektrikli araç satışlarının yıl içinde 20 milyon adedi aşmasının beklendiğini, bunun dünya genelindeki satışların dörtte birinden fazlasına denk geldiğini bildirmişti. Piyasa veri sağlayıcısı “Benchmark”ın 14 Ocak 2026 tarihli verileri ise 2025 yılında küresel elektrikli ve şarj edilebilir hibrit araç kayıtlarının yüzde 20 artarak 20,7 milyon araca ulaştığını gösterdi. Bu da yakıta daha az bağımlı araçlara yönelimin savaş öncesinde başladığını, savaşla birlikte ise hız kazandığını ortaya koydu. Ancak artan enerji, metal ve lojistik maliyetleri üreticiler üzerinde baskı oluşturdu.

Bölgedeki savaş, otomotiv sektörü için çift yönlü bir şok yarattı; hem talebi hem de kârlılığı olumsuz etkiledi. Morgan Stanley analistleri bu yıl yayımladıkları notta, 2026’nın sektör için daha da zorlaşacağını ve savaşın Çinli üreticilerle artan rekabetle birleşerek “mükemmel fırtına” oluşturduğunu belirtti. Bernstein ise 26 Mart tarihli değerlendirmesinde, yüksek yakıt fiyatlarının tüketicileri daha verimli araçlara yönlendirebileceğini ancak tüketici tercihlerinin kalıcı biçimde değişmesi için daha uzun süreli bir sürecin gerektiğini vurguladı.

Savaşın etkileri yalnızca yakıt fiyatlarıyla sınırlı kalmayıp üretim süreçlerine de yansıdı. Reuters’ın pazartesi günü yayımladığı habere göre, büyük tesislere yönelik saldırıların ardından alüminyum fiyatları son dört yılın zirvesine yaklaştı. Bölge, küresel alüminyum arzının yaklaşık yüzde 9’unu sağlıyor. Bu durum otomotiv sektörü açısından kritik önem taşıyor çünkü alüminyum, özellikle elektrikli araçlarda ağırlığı azaltmak ve batarya verimliliğini artırmak için yaygın şekilde kullanılıyor.