Finlandiya’nın Lahti kentindeki Humpula kreşi, sıradan bir oyun alanından çok, doğayla iç içe bir laboratuvarı andırıyor.
Burada çocuklar, kum ve çamurla oynuyor, yapraklarla karışım yapıyor, hatta yüzlerine toprak sürüyorlar.
Hijyen açısından “riskli” sayılabilecek bu davranış, aslında bilimsel bir araştırmanın tam merkezinde.
Finlandiya Doğal Kaynaklar Enstitüsü’nden bilim insanı Aki Sinkkonen tarafından yürütülen çalışma, doğanın çocuk sağlığı üzerindeki etkisini somut biçimde ortaya koyuyor.
Projeyle birlikte, ülke genelinde 43 kreş, bahçelerini “yabanlaştırmak” için toplam 1 milyon avro fon aldı. Amaç: çocukların doğal mikroorganizmalarla daha fazla temas etmesini sağlamak.
Kreşin bahçesine, 20–40 santimetre derinliğinde ve 10 metrekare büyüklüğünde, canlı bir orman toprağı tabakası taşındı.
Üzerinde yaban mersini, lingonberry ve yosun yetişiyor. Çocuklar, bu alanda böcek arıyor, toprağı karıştırıyor, bitkileri tanıyor.
İki yıl süren araştırmaya 10 şehirdeki kreşlerden 3–5 yaş arası 75 çocuk katıldı.
Bazı kreşlerin bahçeleri doğayla yeniden düzenlendi, diğerleri ise asfalt, plastik veya çakıl zeminli alanlarda kaldı.
Bir yılın sonunda ortaya çıkan tablo dikkat çekiciydi:
“Yeşil” kreşlerdeki çocukların cildinde zararlı bakteriler (örneğin Streptococcus) belirgin biçimde azaldı.
Bağışıklık hücreleri (T düzenleyici hücreler) arttı; bu hücreler otoimmün hastalıklara karşı koruma sağlıyor.
Bağırsak florasında, iltihaplı bağırsak hastalıklarıyla ilişkilendirilen Clostridium türleri azaldı.
Sadece 28 gün içinde, çocukların bağışıklık sisteminin güçlendiği gözlendi.
Benzer şekilde, bahçe toprağı karıştırılmış kum havuzlarında oynayan çocuklarda da iki hafta içinde bağışıklık tepkilerinde iyileşme kaydedildi.
Finlandiya genelinde çok sayıda kreş, “doğayı içeriye taşımak” için yeniden tasarlanıyor.
Helsinki’deki Poutapilvi-Puimuri kreşi, devlet desteğiyle yenileniyor.