NATO'nun Rusya'ya karşı askeri hazırlık kapsamında planladığı 26 milyar euroluk yakıt boru hattı projesi, ittifak içinde derin görüş ayrılıklarını gün yüzüne çıkardı. Özellikle yüksek maliyet ve projenin uzun vadeli yükü nedeniyle birçok üye ülke anlaşmaya mesafeli yaklaşıyor.
Diplomatik kaynaklara göre NATO, Soğuk Savaş döneminden kalan askeri yakıt boru hattı ağını Doğu ve Kuzey Avrupa'daki yeni üye ülkelere kadar genişletmek için müzakerelerini sürdürüyor. Ancak yaklaşık 26 milyar euroluk maliyetin ittifak tarihindeki en büyük ortak finansman yükünü oluşturacak olması, birçok başkentte soru işaretlerine neden oldu.
Polonya, Slovakya, Macaristan, Romanya, Çekya ve Baltık ülkeleri projeye güçlü destek verirken; Fransa, İspanya, Türkiye ve Birleşik Krallık'ın planın hızla onaylanmasına sıcak bakmadığı belirtiliyor. Diplomatik kaynaklar, söz konusu ülkelerin hem maliyet hem de uzun yıllara yayılacak yatırım yükü nedeniyle çekincelerini koruduğunu ifade ediyor.
Projeye yönelik eleştirilerin başında, askeri teknolojinin hızla değiştiği bir dönemde milyarlarca euroluk sabit altyapı yatırımlarının gelecekte işlevini yitirebileceği endişesi geliyor. Bazı NATO diplomatları, onlarca yıl sürecek boru hattı yatırımlarının ilerleyen dönemde stratejik önemini kaybetme riski taşıdığı görüşünü dile getiriyor.
Planın tamamlanmasının yaklaşık 30 yıl sürmesi ve onlarca ayrı projeyi kapsaması bekleniyor. Harcamaların büyük bölümünün ise ilk beş yılda yapılacağı belirtilirken, hangi ülkelerin projelerine öncelik verileceği konusunda da üyeler arasında anlaşmazlık yaşanıyor.
NATO yetkilileri müzakerelere ilişkin doğrudan yorum yapmazken, ittifak adına konuşan bir yetkili yalnızca "Müttefikler yakıt tedarikine ilişkin askeri gereksinimlerin farkında." açıklamasıyla yetindi.
Uzmanlar ise Ukrayna savaşının ardından NATO'nun savunma planlamasında önemli değişiklikler yaşandığını, ittifakın giderek daha fazla büyük ölçekli askeri altyapı yatırımlarına yöneldiğini değerlendiriyor. Buna karşın, milyarlarca euroluk yeni harcamaların ittifak içinde maliyet ve öncelikler konusunda yeni tartışmaları beraberinde getirdiği belirtiliyor.