Mısır’da yetkililer, yaklaşık 4 yıl aradan sonra yeniden siyasi davalarda verilen idam cezalarını infaz etmeye başladı. İnsan hakları savunucuları, bu adımı “zamanlaması itibarıyla son derece kritik ve tehlikeli bir gelişme” olarak değerlendiriyor.
Bu gelişme, Mısır’da 2013 yılının ortasında mevcut Cumhurbaşkanı Diktatör Abdulfettah es-Sisi tarafından gerçekleştirilen askeri müdahalenin ardından gündemde olan “ulusal uzlaşı” çağrılarının ve siyasi tutuklular dosyasının kapatılması yönündeki girişimlerin yoğunlaştığı bir döneme denk geldi.
“Burg el-Arab Cezaevi’nde idamlar” iddiası
İnsan hakları savunucusu Heysem Ebu Halil ve “El-Şehab İnsan Hakları Merkezi”, “Arabi21”e yaptıkları açıklamada, İskenderiye’nin kuzeybatısındaki Burg el-Arab Cezaevi’nde “Ensar Beyt el-Makdis” davası kapsamında 4 kişinin idam edildiğine dair bilgiler aldıklarını belirtti.
Açıklamaya göre infaz edilen isimler şöyle:
Ahmed İzzet Muhammed
Uveyid Selame Aaid (Şeyh Uveyid)
Yaser Mahmud Muhammed el-Mezini
Enes İbrahim Subhi Ferhat
Ebu Halil ayrıca, Enes Ferhat’ın kardeşi Bial Subhi Ferhat’ın da 2022 Mart’ında “Ecnad Mısr” davasında idam edildiğini hatırlattı.
İnsan hakları tepkisi
“İdamları durdurun” etiketiyle açıklama yapan Ebu Halil, şu ifadeleri kullandı:
“Gerçek devletlerde idam kararlarının infazı yıllarca sürer; çünkü bir gün masumiyet ortaya çıkabilir. Ancak sahte devletlerde kararlar hızla uygulanır ve karanlıkta infaz edilir.”
Ebu Halil, Mısır’da istisnai mahkemelerin bulunduğunu, temyiz ve denetim mekanizmalarının zayıf olduğunu vurguladı.
El-Şehab İnsan Hakları Merkezi ise siyasi davalarda idamların ciddi endişe yarattığını belirterek, “bağımsız soruşturma ve adil yargılama” çağrısında bulundu.
“Ensar Beyt el-Makdis” dosyası
Mısır Yargıtayı 2021 yılında, “Ensar Beyt el-Makdis” davasında 21 kişi hakkında verilen idam cezalarını onamıştı. Aynı dosyada eski polis memuru Muhammed Avvys de yer alıyordu.
2020 yılında ise eski ordu mensubu ve örgüt liderlerinden Hişam Eş-Şişani (Hişam Eşmaavi) idam edilmişti.
Söz konusu dava, 116 sanıklı geniş bir dosyaydı.
43 kişi müebbet
21 kişi 10 yıl ağır hapis
52 kişi 5 yıl hapis cezası almıştı
Devlet makamları bu dosyayı “terör faaliyetleri” olarak tanımlarken, sanıklar ve avukatları suçlamaları reddetmişti.
Uluslararası insan hakları kuruluşları ise davayı “adil yargılama ilkelerine aykırı siyasi bir dosya” olarak nitelendiriyor.
Hukuk ve siyaset tartışması
İnsan hakları örgütlerine göre Mısır’da 2013 sonrası süreçte “terör yasası” kapsamında muhalifler, gazeteciler ve akademisyenler de yargılamalara dahil edildi.
Bazı davalarda yüzlerce kişinin aynı dosyada yargılandığı, itirafların işkence altında alındığı iddia ediliyor.
19 Mayıs 2025’te bazı sanıkların “terör listelerinden çıkarılması” yönünde yargı kararı verilmesine rağmen infazların gerçekleşmesi, hukuk çevrelerinde yeni tartışmalar başlattı.
Önceki idamlar ve örnek davalar
Mısır’da daha önce de siyasi dosyalarda infazlar gerçekleşmişti:
2015 “Arap Şirkes” davasında 6 kişi
2016’da Hişam Eşmaavi
2020’de çok sayıda dosyada toplu infazlar
2014’te Minya Ceza Mahkemesi’nin 529 kişiye toplu idam kararı vermesi uluslararası alanda büyük tepki çekmişti.
İnsan hakları raporları
İnsan hakları kuruluşları, Sisi döneminde binlerce idam kararı verildiğini belirtiyor:
2013–2019 arasında 3000’den fazla idam kararı
2013–2021 arasında 2595 idam hükmü
Yüzlerce infazın gerçekleştiği raporlanıyor
Mısır, bazı yıllarda dünyada idam infazlarında üst sıralarda yer aldı.
Siyasi tutuklular dosyası
Mısır’da halen İhvan-ı Müslimin liderleri dahil birçok isim hakkında idam kararları bulunuyor. Bunlar arasında:
Muhammed Bedi
Mahmud İzzet
Muhammed el-Beltaci
Safvet Hicazi
Usame Yasin
gibi isimler de yer alıyor.