Başıboş sokak köpeklerinin saldırıları artmışken bu hayvanlar üzerinden kazanç sağlayan mama lobisini hatırlayalım..
2024 yılında Mali Suçları Araştırma Kurulu tarafından ilgili bakanlıklara iletildiği belirtilen raporda, “mama lobisi” olarak adlandırılan yapı ve bu yapının finansal ilişkileri mercek altına alındı.
460 milyar liralık sektör incelendi
Rapora göre sokak hayvanları üzerinden şekillenen mama sektörünün finansal hacminin 460 milyar liraya ulaştığı ifade edilirken, 7 binden fazla kişi ve 1500’den fazla firmanın para trafiği analiz edildi.
İncelemelerde, hayvanseverlik adı altında faaliyet gösteren bazı sivil toplum kuruluşları, mama üreticileri, petshop işletmeleri ve bazı veterinerlik ofislerinin birbiriyle bağlantılı olduğu iddia edildi. Bu yapının “dört ayaklı” bir sistem şeklinde organize olduğu öne sürüldü.
Bağış toplayanlarla ticari yapı iç içe
Raporda en dikkat çekici başlıklardan biri, bağış toplayan kişi ve kurumlarla ticari faaliyet yürüten yapıların iç içe geçtiği iddiası oldu. Buna göre bazı mama üreticileri ve petshop sahiplerinin aynı zamanda bağış toplayan derneklerde yönetici konumunda bulunduğu veya şirket–aile bağlantılarıyla ilişkili olduğu belirtildi.
Bu kapsamda, hayvanseverlik adı altında kurulan dernekler ve internet siteleri aracılığıyla vatandaşlardan bağış toplandığı, ancak bu kaynakların önemli bir kısmının yine ticari yapılara yönlendirildiği açıklandı.
Bağışlar şirketlere aktarılıyor
Raporda yer alan değerlendirmeye , bazı veterinerlik şirketlerinin çalışanları üzerinden kurulan dernek ve bağış kutularına yapılan yardımların doğrudan sokak hayvanlarına değil, ilgili şirketlere aktarıldığı öne sürüldü.
Özellikle 2022-2023 yıllarında kurulan bazı tek ortaklı petshopların, söz konusu derneklerle bağlantılı şekilde faaliyet yürüttüğü iddialar arasında yer aldı.
Sektör büyürken sorun da arttı
Aynı dönemin, mama sektörünün en hızlı büyüdüğü yıllar olduğuna dikkat çekilen raporda, sektörde faaliyet gösteren şirketlerin yüzde 67’sinin 2019-2024 yılları arasında kurulduğu belirtildi.
Bu yılların aynı zamanda sokak köpekleri kaynaklı olayların, kazaların ve can kayıplarının arttığı dönemlerle örtüştüğü ifade edildi. Raporda, söz konusu yapının sahipsiz hayvan sayısının kontrol altına alınmasından ziyade artışını desteklediği görüşüne da yer verildi.
21 dernekte 205 milyon liralık bağış
Raporda yer alan bir diğer dikkat çekici veri ise bağış miktarları oldu. Buna göre en fazla bağış toplayan 21 derneğin kasasına 2021-2024 yılları arasında toplam 205 milyon lira girdi.
Toplanan bu bağışların önemli bir bölümünün mama alımı yerine şahsi hesaplara yönlendirildiği belirtildi.
