İran savaşı, lüks otomobil üreticilerinin Körfez’den elde ettiği altın değerindeki karları tehdit ediyor
Şubat ayında Dubai’de bir müşteri için özel olarak üretilen Phantom Arabesque modelini tanıtan Rolls-Royce, Arap mimarisinden esinlenen lazer işlemeli kaput ve özel ahşap iç tasarım gibi lüks detayları öne çıkarmıştı. Ancak İran savaşı sonrası Körfez bölgesindeki pazar, ciddi bir tehdit altına girdi.
Orta Doğu pazarı, lüks otomobil üreticilerinin toplam satış hacminde yüzde 10’dan az paya sahip olsa da, yüksek kar marjları sayesinde sektör için kritik öneme sahip. Rolls-Royce Phantom’un başlangıç fiyatı yaklaşık 430 bin sterlin (572 bin dolar) seviyesindeyken, Körfez’deki zengin müşterilere sunulan kişiselleştirme seçenekleri fiyatı iki ya da üç katına kadar çıkarabiliyor.
Rolls-Royce Motor Cars, Almanya merkezli BMW bünyesinde faaliyet gösteriyor ve Arabesque modelini, Dubai’de ikinci showroom’unu açtıktan yalnızca bir hafta sonra tanıtmıştı. Ancak ABD-israilin İran’a yönelik saldırıları ve İran’ın misillemeleri bölgedeki piyasaları sarstı.
Bentley CEO’su Frank-Steffen Walliser daha önce Orta Doğu için “dünyanın en iyi pazarı” ifadelerini kullanmıştı. Ancak 28 Şubat’ta savaşın başlamasının ardından Körfez’de birçok lüks otomobil bayisi geçici olarak kapandı.
Ferrari ve Maserati teslimatları durdururken, sonrasında showroomların yeniden açıldığı bildirildi. Rolls-Royce ise bölgedeki gelişmeleri “yakından izlediğini” açıkladı ve uzun vadeli etkiler için yorum yapmanın erken olduğunu belirtti.
Dubai merkezli lüks otomobil galerisi F1rst Motors, savaşın ilk günlerinde kapılarını kapattıktan sonra yeniden açıldı. Şirketin direktörü Chris Bull, satışların yaklaşık yüzde 30 düştüğünü ancak 1,4 milyon dolar üzerindeki araç satışlarının nispeten dengede kaldığını söyledi.
Bull, bazı müşterilerin 7 milyon dolarlık araçlarını ülkeden çıkarmak için 30 bin euroya kadar ödeme yapabildiğini de belirtti.
Lamborghini, Bentley (Volkswagen bünyesinde), Ferrari, Jaguar Land Rover ve Porsche gibi markalar da gelişmeleri yakından takip ediyor. Volkswagen CEO’su Oliver Blume, Orta Doğu satışlarının “çok yüksek kar marjlı” olduğunu belirterek, savaşın bu pazarı mutlaka etkileyeceğini ifade etti.
Ferrari, Orta Doğu satışlarının toplam satışlarının yüzde 4,6’sını oluşturduğunu ve Çin’den daha fazla satış yaptığını açıkladı. Bölgedeki satışların şu an için stabil olduğu ifade edilse de, sektör genelinde endişe hakim.
Orta Doğu pazarı, sınırlı sayıda üretilen özel serilerle yüksek fiyatların talep edilebildiği bir bölge olarak öne çıkıyor. Örneğin 2024’te Jaguar Land Rover, “Sadaf” serisi Range Rover Sport SV modelinden sadece 20 adet satarak araç başına yaklaşık 330 bin sterlin gelir elde etti.
Ancak sektör yöneticilerine göre bu “özel üretim” iş modeli neredeyse tamamen durma noktasına geldi. Bentley CEO’su Walliser, “Şu anda Orta Doğu’daki insanların yeni bir Bentley almayı düşünecek hali yok” dedi.
ABD’de gümrük tarifeleri, Çin ve Avrupa’daki talep düşüşü zaten sektörü zorlarken, Orta Doğu’daki bu kriz lüks otomobil üreticilerinin büyüme alanlarını ciddi şekilde daralttı. Hatta bazı şirketler üretimi azaltmayı bile gündeme almaya başladı.
Bentley’nin satışları geçen yıl yüzde 5 düşerken, CFO Axel Dewitz mevcut krizin birkaç hafta daha sürmesi halinde üretim planlarının yeniden gözden geçirilebileceğini belirtti.
Lamborghini CEO’su Stephan Winkelmann ise COVID-19’dan bu yana birçok krizle karşı karşıya kaldıklarını, Rusya pazarının kapanması, Çin’deki çöküş ve ABD’deki tarifeler sonrası Orta Doğu’nun da durma noktasına gelmesinin sektörü ciddi şekilde zorladığını ifade etti.
Eski Aston Martin CEO’su Andy Palmer ise durumu şu sözlerle özetledi: “Özellikle premium ve lüks otomobil üreticileri için bu tam anlamıyla bir felaket.”