ABD savunma sanayii için Orta Doğu özellikle de Körfez ülkeleri, dünyanın en büyük askeri pazarlarından biri konumunda. ABD Dışişleri Bakanlığı verilerine göre 2024 yılında ABD’nin toplam silah satışları 318,7 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı.
Bu satışların önemli bir bölümü Suudi Arabistan, Katar, Birleşik Arap Emirlikleri ve Kuveyt gibi Körfez ülkelerine yapıldı.
ABD’nin aktif yabancı askeri satış programlarının toplam değeri ise 845 milyar doların üzerinde bulunuyor.
Uzmanlara göre ABD’nin küresel silah ihracatındaki payı yüzde 40’ın üzerinde ve bunun yaklaşık üçte biri Orta Doğu’ya gidiyor.
Suudi Arabistan: ABD savunma sanayisinin en büyük müşterisi
ABD’nin Körfez’deki en büyük silah müşterisi Suudi Arabistan.
Verilere göre Suudi Arabistan’ın silah ithalatının %75’ten fazlası ABD’den geliyor
ABD silah ihracatının yaklaşık %12’si tek başına Suudi Arabistan’a gidiyor. 2017 yılında ABD ile Suudi Arabistan arasında açıklanan anlaşma bu ilişkinin boyutunu ortaya koymuştu.
İlk paket 110 milyar dolar değerindeydi.
Uzun vadeli savunma işbirliği ise 350 milyar dolar
Bu paket kapsamında F-15 savaş uçakları, Patriot hava savunma sistemleri, THAAD füze savunma sistemi, Apache saldırı helikopterleri, hassas güdümlü bombalar radar ve erken uyarı sistemleri satıldı.
2024 ve 2025 yıllarında ise Suudi Arabistan’a 2,25 milyar dolarlık füze sistemi, 2,8 milyar dolarlık yeni mühimmat paketi satışı onaylandı.
Katar: ABD’nin bölgedeki en önemli askeri ortaklarından biri
Katar son yıllarda ABD’den en fazla silah alan ülkelerden biri haline geldi.
F-15QA savaş uçakları anlaşması (12 milyar doların üzerinde) yaptı. Apache saldırı helikopterleri, Patriot hava savunma sistemi MQ-9B Predator silahlı drone paketi (yaklaşık 2 milyar dolar) aldı.
Katar ayrıca ABD’nin Orta Doğu’daki en büyük askeri üssü olan El Udeyd Hava Üssü’ne ev sahipliği yapıyor.
Birleşik Arap Emirlikleri: yüksek teknoloji silahlar
BAE de ABD savunma sanayisinin önemli müşterilerinden biri.
Bu kapsamda 1.6 milyar dolar helikopter ve askeri ekipman, 1.4 milyar dolarlık yeni savunma paketi, F-35 savaş uçağı müzakereleri,Reaper insansız hava araçları'nı ABD'den tedarik etti.
BAE aynı zamanda bölgedeki en gelişmiş hava savunma sistemlerinden bazılarına sahip olduğunu iddia ediyordu.
Körfez ülkeleri neden bu kadar silah alıyor?
Nunun üç ana nedeni var.
1. İran’a karşı caydırıcılık
ABD, Körfez ülkelerine silah satışlarını çoğu zaman İran’a karşı bölgesel denge gerekçesiyle savunuyor.
2. Enerji güvenliği
Körfez bölgesi dünya petrol üretiminin yaklaşık üçte birine yakınını sağlıyor.
3. ABD askeri varlığı
ABD’nin bölgede büyük askeri üsleri bulunuyor:
Katar – Al Udeyd üssü
Bahreyn – ABD 5. Filo
Kuveyt – kara birlikleri üsleri
BAE – hava ve deniz üsleri
Ancak gelinen noktada sahadaki tablo, bu dev savunma harcamalarının ne ölçüde gerçek bir güvenlik sağladığı sorusunu yeniden gündeme taşıdı. Zira son çatışmalarda Körfez ülkelerindeki kritik altyapılar ve hatta ABD’nin bölgedeki askeri varlığı bile İran İslam Cumhuriyeti'nin füze ve İHA saldırıları karşısında başarılı olamadı.
Körfez turundan rekor parayla dönmüştü
ABD Başkanı Donald Trump’ın Mayıs 2025’te Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’ni kapsayan Körfez turu, Washington ile bölge ülkeleri arasındaki ekonomik ve askeri ilişkilerin büyüklüğünü bir kez daha ortaya koymuştu. Ziyaret sırasında açıklanan yatırım ve ticaret anlaşmalarının toplam değerinin yaklaşık 2,2 trilyon dolara ulaştı.
Turun en büyük anlaşması Suudi Arabistan ile yapıldı. Riyad yönetimi, ABD ekonomisine yaklaşık 600 milyar dolarlık yatırım taahhüdünde bulundu. Bu paketin en dikkat çekici kısmını ise yaklaşık 142 milyar dolarlık savunma anlaşması oluşturdu. Söz konusu anlaşma kapsamında savaş uçakları, hava savunma sistemleri, hassas güdümlü mühimmatlar ve çeşitli askeri teknolojilerin Suudi Arabistan’a satılması planlanıyor. ABD yönetimi bu anlaşmayı “tarihin en büyük savunma satışlarından biri” olarak tanımladı.
Katar ile yapılan anlaşmaların büyüklüğünün ise 1,2 trilyon dolara kadar ulaştığı ifade edildi. Enerji, havacılık, savunma ve teknoloji alanlarını kapsayan bu paket içinde ABD’li şirketlerle yapılan büyük ölçekli ticari anlaşmalar yer aldı. Katar’ın ABD’den savaş uçakları, hava savunma sistemleri ve gelişmiş insansız hava araçları tedarik etmeye devam edeceği de vurgulandı. Katar bir de Trump'a uçak hediye etti.
Birleşik Arap Emirlikleri ile yapılan anlaşmaların değeri ise yaklaşık 200 milyar dolar olarak açıklandı. Bu anlaşmalar enerji, yapay zeka, teknoloji ve savunma alanlarını kapsarken, Abu Dabi yönetimi ayrıca önümüzdeki yıllarda ABD ekonomisine toplam 1,4 trilyon dolarlık yatırım planladığını duyurdu.
Şimdi ABD'yi kendilerini koruması için paraya boğan Arap müttefikleri kendi üslerini bile koruyamayan ABD ile geleceği tartışacak..
