Avrupa genelinde sıcak hava dalgalarının yayılması ve birçok ülkede sıcaklıkların rekor seviyelere ulaşmasıyla birlikte tüketici alışkanlıkları dikkat çekici biçimde değişmeye başladı.
Uzun yıllar boyunca vantilatör, açık pencereler ve doğal havalandırma yöntemlerine güvenen Avrupalılar, artık özellikle düşük maliyetli taşınabilir klimaları satın almak için adeta yarışıyor. Bazı bölgelerde bu cihazlar piyasada bulunması zor ürünlere dönüşürken, yeniden satış piyasasında yüksek fiyatlarla alınıp satılmaya başlandı.
Bu yoğun talep, Avrupa'nın Çin merkezli tedarik zincirlerine olan bağımlılığı konusundaki tartışmaları da yeniden gündeme getirdi. Çünkü Avrupalı tüketiciler serinlemek için büyük ölçüde Asya ve özellikle Çin üretimi klimalara yöneliyor.
Fransa'da klima izdihamı
Fransa'da indirim marketi zinciri Lidl'in düzenlediği kampanya bu değişimin en dikkat çekici örneklerinden biri oldu.
Şirket, Tronic markalı taşınabilir klimayı 179 avroya satışa sundu.
Bunun üzerine mağazaların önünde uzun kuyruklar oluştu, müşteriler arasında tartışmalar yaşandı.
Daha sonra aynı cihaz ikinci el satış platformlarında 300 ila 700 avro arasında değişen fiyatlarla satışa çıkarıldı.
Le Figaro gazetesinin aktardığına göre bazı satıcılar yüksek fiyatları ürünün piyasada bulunamamasıyla gerekçelendirdi.
Aynı dönemde birçok beyaz eşya mağazasında da stokların tükenmesi, bazı kişilerin cihazları yeniden satarak kısa sürede kâr elde etmesine yol açtı.
Talep yalnızca Fransa ile sınırlı değil
Bu eğilim sadece Fransa'da yaşanmıyor.
Reuters'ın haberine göre Avro Bölgesi'nin en büyük ekonomilerinde klima talebi belirgin şekilde arttı.
Bu artıştan Samsung Electronics, LG, Mitsubishi Electric ve Çinli beyaz eşya devi Midea gibi şirketler önemli ölçüde faydalanıyor.
Habere göre Almanya'da internet üzerinden klima satışları mayıs ayında yüzde 37 arttı. İspanya ve Fransa'ya gönderilen klima sevkiyatları geçen yılın aynı dönemine göre iki katına çıktı.
İspanya'da klima artık lüks değil, ihtiyaç
Son sıcak hava dalgalarında sıcaklıkların 40 derecenin üzerine çıktığı İspanya'da, klimalara olan talep büyük ölçüde arttı.
Resmî verilere göre yalnızca haziran ayında sıcaklıklarla bağlantılı binin üzerinde ek ölüm kaydedildi.
Bu nedenle birçok aile klima satın almayı artık lüks değil zorunluluk olarak görmeye başladı.
Ancak fiyatlar herkes için erişilebilir değil.
El País gazetesinin 14 Mayıs'ta yayımladığı karşılaştırmaya göre taşınabilir klimaların fiyatı 150,88 ile 379,90 avro arasında değişiyor.
La Vanguardia gazetesi ise 15 Haziran'da klima ve vantilatörlerde yüzde 40'a varan indirim kampanyalarını duyurdu.
Taşınabilir klimalar sabit sistemlere göre daha uygun fiyatlı olsa da düşük gelirli aileler için hala ciddi bir maliyet oluşturuyor.
İtalya'da taşınabilir klimalar öne çıktı
İtalya'da özellikle kuzey şehirlerinde artan sıcaklıklar nedeniyle taşınabilir klimalara talep hızla yükseldi.
Daha düşük maliyetli olmaları ve montaj gerektirmemeleri nedeniyle bu cihazlar tüketicilerin ilk tercihi haline geldi.
Üretici firmalar da yaz başından itibaren İtalya pazarında çift haneli satış artışları yaşadıklarını açıkladı.
Reddit'te paylaşım yapan bir İtalyan kullanıcı, taşınabilir bir klimanın bazı ek parçalarla birlikte yaklaşık 400 avroya mal olduğunu belirtti.
Aynı kullanıcıya göre sabit bir klima ise montaj dahil 500 ila 1000 avro ek maliyet gerektiriyor.
Bu nedenle birçok kişi daha gürültülü ve daha fazla elektrik tüketmesine rağmen taşınabilir modelleri tercih ediyor.
Almanya'da alışkanlıklar değişiyor
Almanya'da eski binaların yapısı ve yüksek enerji maliyetleri nedeniyle ev tipi klimalar uzun yıllar yaygınlaşmamıştı.
Ancak sıcak hava dalgalarının her yıl daha sık görülmesiyle birlikte bu durum değişmeye başladı.
Kiracılar ve apartman sakinleri, binada tadilat gerektirmediği için taşınabilir klimalara yöneliyor.
Almanya'nın kamu yayıncısı ARD'ye göre taşınabilir klimaların fiyatı genellikle 200 ile 1000 avro arasında değişiyor. Sabit klima sistemlerinin montaj dahil maliyeti ise 2000 ila 5000 avroya ulaşıyor.
Ayrıca yıllık bakım masrafı 100-200 avro arasında bulunuyor.
Satışlar yüzde 300'ü geçti
Alman ekonomi gazetesi Handelsblatt, talebin artık olağan seviyelerin çok üzerine çıktığını yazdı.
Gazeteye göre bazı satıcılarda klima satışları yüzde 300'den fazla arttı. Google'da "taşınabilir klima satın al" aramaları üç katından fazla yükseldi. Bazı klima modellerine yönelik aramalar ise 20 kat arttı.
Çin bağımlılığı yeniden gündemde
Sıcak hava dalgası, Avrupa'nın Çin sanayisine bağımlılığı konusundaki tartışmaları da yeniden alevlendirdi.
Brüksel uzun süredir Çin ile elektrikli otomobiller ve güneş panelleri konusunda ticari gerilim yaşarken, Avrupalı tüketiciler uygun fiyatlı klima satın almak için yine Çin üreticilerine yönelmek zorunda kaldı.
Analistler, bu durumun COVID-19 salgını sırasında Avrupa'nın maske ve tıbbi malzemelerde Çin'e olan bağımlılığının ortaya çıkmasını hatırlattığını belirtiyor.
Bugün benzer bir tablo klima ve vantilatörlerde yaşanıyor.
Avrupa basınına göre milyonlarca Avrupalının Çin üretimi soğutma cihazlarına ihtiyaç duyduğu bir dönemde Çin ile ticari gerilimi sürdürmek daha da zorlaşıyor.
