Mevcut Türk Borçlar Kanunu, alınabilecek depozito tutarını yasal güvence altına alsa da, İstanbul emlak piyasasında bu yasa fiilen rafa kaldırılmış durumda. Ev sahipleri, yasal düzenlemeyi görmezden gelerek kiracılardan iki ila üç ay arasında değişen devasa depozito bedelleri talep ediyor. Bununla birlikte, aylık ödeme sistemini reddedip kiranın altı aylık veya tam bir yıllık tutarını nakit olarak peşin isteyen mülk sahiplerinin oranı da ciddi şekilde yükseldi. Megakentte barınabilmek, artık çok ciddi bir sermaye birikimi gerektiriyor.
Maliyetlerde Yüz Bin Lira Sınırı Geçildi
Ev değiştirmenin ekonomik boyutu, kiracılar için altından kalkılamaz bir yüke dönüştü. Türkiye Gazetesi'nde yayınlanan verilere göre, İstanbul'da orta segment bir konuta taşınmak için gereken bütçe 100 bin lirayı çoktan aşmış bulunuyor. Bu yüksek maliyetin sadece küçük bir kısmı kiranın kendisinden oluşuyor. Emlak ofislerine ödenen komisyonlar, taşıma ve nakliye şirketlerinin artan faturaları, boya-badana işleri ve yüksek peşinatlar birleşince ortaya çıkan bilanço dudak uçuklatıyor.
Finansal Tıkanıklık Yaşanıyor
• Artan masraflar kiracıları maddi olarak zor durumda bırakıyor.
• İstanbul’da ev arayanlar için en büyük sorun, bütçeye uygun daire bulmak değil.
• Asıl sorun, taşınma için gereken yüksek miktardaki paranın nasıl bulunacağı.
• Birçok kişi, taşınabilmek için banka kredilerine başvuruyor veya borçlanıyor.
Kiracılardan Sert Yaptırım Talebi
Gelinen bu noktada, barınma hakkının tamamen mülk sahiplerinin inisiyatifine bırakılması toplumda büyük bir tepki topluyor. İstanbullu kiracılar, piyasa şartları adı altında meşrulaştırılan bu uygulamaların son bulması için kanun yapıcıları göreve davet ediyor. Temel beklentiler arasında, alınacak depozitonun bir kira bedelini aşmaması ve yıllık peşin kira dayatmalarının kanunen yasaklanması bulunuyor.