ABD’li Demokrat Temsilciler Meclisi üyesi Yasemin Ansari, ABD Savunma Bakanı kafir yazılı dövmesi olan Pete Hegseth’in İran İslam Cumhuriyeti'nde savaş suçları işlediği gerekçesiyle görevden alınması için Temsilciler Meclisi’ne azil maddeleri sunacağını açıkladı. Bu açıklama, Başkan Donald Trump’ın İran’daki köprüler ile enerji ve su altyapısını hedef alma niyetini dile getirdiği bir dönemde geldi.
Ansari, pazartesi günü sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, Hegseth’in görevden alınması için resmi girişimde bulunacağını belirtti. Ayrıca Trump yönetimindeki yetkililere, ABD Anayasası’nın 25. maddesinin işletilmesi çağrısında bulundu. Söz konusu madde, başkanın görevini yerine getiremeyecek durumda olduğunun ilan edilmesi halinde yetkilerin zorunlu olarak devredilmesini öngörüyor.
İran kökenli tek Temsilciler Meclisi üyesi olan Ansari, paylaşımında “Trump yıkıcı ve yasa dışı bir savaş yürütüyor, savaş suçları işlemekle tehdit ediyor ve İran’daki sivil altyapıyı hedef alıyor. Son 48 saatte söylemleri kırmızı çizgileri aştı ve Pete Hegseth bu süreçte suç ortağıdır” ifadelerini kullandı.
ABD-israilin İran’a yönelik saldırılarının 28 Şubat’ta başlamasından bu yana, aralarında güneydeki Minab kentinde bulunan bir kız okulunun da olduğu eğitim kurumları hedef alındı. Bu saldırılarda 165’ten fazla kız çocuğunun şehit olduğu ayrıca petrol ihracat tesisleri ve üniversitelerin de vurulduğu belirtildi.
Ansari ayrıca, ABD Anayasası’na göre savaş ilan etme yetkisinin yalnızca Kongre’ye ait olduğunu hatırlatarak, Hegseth’in Amerikan askerlerinin hayatını tehlikeye atmasının ve tekrar eden savaş suçlarının azil gerekçesi olduğunu ifade etti.
Daha önce Demokrat vekil Shri Thanedar da geçen yıl Aralık ayında Savunma Bakanı’nın azli için maddeler sunmuş, ancak bu girişim oylamaya sunulmamıştı.
ABD Temsilciler Meclisi üyeleri, anayasa ihlali veya savaş suçları gibi suçlamalar içeren bir azil tasarısını herhangi bir bakan ya da yetkiliye karşı sunma hakkına sahiptir. Bu tür tasarılar genellikle, mevcut dönemde Cumhuriyetçilerin kontrolünde olan Yargı Komitesi’ne gönderilir. Ancak komite, bu başvuruyu görüşmek ya da oylamak zorunda değildir. Tasarının kabul edilip Genel Kurul’a gelmesi halinde azil için basit çoğunluk (yüzde 50 + 1) yeterli olurken, Senato’daki yargılama sürecinde mahkumiyet için üçte iki çoğunluk gereklidir.
Tarihsel olarak Temsilciler Meclisi yalnızca iki bakanı azletti. 1878’de Savaş Bakanı William Worth Belknap ve 2024’te İç Güvenlik Bakanı Alejandro Mayorkas. Her iki isim de Senato’da aklandı. Öte yandan Temsilciler Meclisi bugüne kadar üç başkan hakkında azil kararı aldı: Andrew Johnson, Bill Clinton ve Donald Trump. Ancak bu isimlerin hiçbiri Senato’da mahkum edilmedi. Başkan Richard Nixon ise 1974 yılında Watergate skandalı sonrası partisinin baskısıyla istifa ederek azil sürecinden kaçınan tek başkan oldu. Trump ise ilk görev döneminde iki kez azil süreci başlatılan tek başkan olarak öne çıkıyor.
Ansari, 25. maddenin işletilmesi çağrısında Başkan Yardımcısı ve kabine üyelerine “başkanın görevini yerine getiremeyecek durumda olduğunu” ilan etmeleri çağrısı yaptı. Daha önce Trump’ı “ulusal güvenlik için bir tehdit” olarak nitelendiren Ansari’nin bu çağrısının karşılık bulması ise düşük ihtimal olarak değerlendiriliyor. Zira bu hüküm, tarih boyunca hiç uygulanmadı ve Trump’ın ilk döneminde 6 Ocak 2021’de Kongre baskınının ardından dönemin Başkan Yardımcısı Mike Pence tarafından da reddedilmişti.