Sosyal güvenlik mevzuatında yer alan ve çoğu kişinin bilmediği bazı yasal düzenlemeler sayesinde, sigortalı bir işte çalışmayan ev hanımları da belirli şartları yerine getirerek emekli maaşına bağlanma hakkı elde edebiliyor. Uzmanlar, ileri yaşlarda kimseye muhtaç olmadan ekonomik güvenceye kavuşmak isteyen kadınlar için SGK'nın sunduğu alternatif emeklilik yöntemlerini tek tek açıkladı.
EN YAYGIN YÖNTEM: İSTEĞE BAĞLI SİGORTA İLE BAĞ-KUR'LU OLMAK
Ev hanımlarının emeklilik yolculuğunda en bilindik ve sık başvurulan yöntem "İsteğe Bağlı Sigorta" sistemi. Herhangi bir işverene bağlı olarak (SSK'lı) çalışmayan kadınlar, her ay düzenli olarak kendi primlerini SGK'ya ödeyerek sosyal güvenlik şemsiyesi altına girebiliyorlar.
Bu sistem üzerinden yatırılan primler, yasa gereği Bağ-Kur (4/B) statüsünde değerlendiriliyor. Belirlenen yaş ve prim gün sayısını dolduran ev hanımları, tıpkı yıllarca çalışmış bir esnaf gibi emeklilik hakkı ve sağlık güvencesi kazanıyor. Uzmanlar, bu yöntemin sadece ev hanımları için değil, çeşitli nedenlerle iş hayatından kopmuş tüm bireyler için hayati bir yatırım aracı olduğunu vurguluyor.
EVDE ÜRETİM YAPAN KADINLARA "VERGİ MUAFİYETİ" AVANTAJI
SGK mevzuatının ev hanımlarına sunduğu en cazip fırsatlardan biri de "Ev Hizmetlerinde Çalışanlar" ve "Evde Üretim Yapanlar" için getirilen kolaylıklar. Ev ortamında dikiş, nakış, örgü, turistik eşya, tarhana, erişte veya salça gibi el emeği göz nuru ürünler üretip bunları satan kadınlar, Maliye'den alacakları "Esnaf Vergi Muafiyeti Belgesi" sayesinde büyük bir avantaja sahip oluyor.
Bu belgeyi alarak SGK'ya başvuran kadınlar, normal isteğe bağlı sigortalılara göre çok daha düşük tutarlarda (indirimli) prim ödeyerek emeklilik sistemine dahil olabiliyor. Ekonomistler, devletin bu uygulamayla hem kadınların gizli kalan üretim gücünü ekonomiye kazandırmayı hem de onları sosyal güvenceye kavuşturmayı hedeflediğini belirtiyor.
AĞIR ENGELLİ ÇOCUĞU OLAN ANNELERE "ERKEN EMEKLİLİK" HAKKI
Sosyal devlet anlayışının en güzel örneklerinden biri de, hayatını bakıma muhtaç çocuğuna adayan anneler için getirilen özel düzenleme. SGK yasalarına göre; başkasının sürekli bakımına muhtaç derecede ağır engelli çocuğu bulunan annelerin emeklilik süreçleri çok daha hızlı işliyor.
Bu durumdaki annelerin, 1 Ekim 2008 tarihinden sonra ödedikleri prim gün sayılarının dörtte biri (yüzde 25'i) oranında ekstra prim gün sayısı devlet tarafından hesaplarına ekleniyor. Eklenen bu süreler aynı zamanda emeklilik yaşından da düşülüyor. Yani ağır engelli çocuğuna bakan bir anne, hem daha fazla prim gününe sahip oluyor hem de normal yaşından çok daha erken bir tarihte emeklilik dilekçesi verebiliyor. Bu özel hak, zorlu hayat şartlarında mücadele eden anneler için devletin sunduğu en anlamlı desteklerden biri olarak öne çıkıyor.