İran İslam İnkılabı lideri Hamaney'in siyasi danışmanı Amiral Ali Şemhani,verdiği röportajda nükleer dosyaya ilişkin müzakerelerde gelinen aşamayı, ülkeye yönelik savaş tehditlerini, caydırıcılık unsurlarını ve İran’ın buna vereceği karşılıkları değerlendirdi. Şemhani, aynı zamanda İran’ın direniş hareketlerine yönelik tutumuna da vurgu yaptı.
Askerî üniformasıyla röportaj veren Şemhani, müzakerelerdeki gelişmelerin yanı sıra İran’a karşı tehdit edilen savaş ihtimali, bunun genişleme olasılığı ve İran’ın askerî ve iç kapasitesiyle buna nasıl karşı koyabileceği konularına değindi.
“İran, nükleer stoklarını ülke dışına taşımayı düşünmüyor”
Nükleer müzakerelerde İran’a, zenginleştirilmiş nükleer stoklarını ülke dışına çıkarmasının önerildiğini ve bu kapsamda Rusya’nın da bir seçenek olarak gündeme getirildiğini hatırlatan Şemhani, bu teklifi net biçimde reddetti. Şemhani, “Depolanan nükleer materyalin İran dışına taşınması için hiçbir gerekçe yoktur” dedi.
İran’ın nükleer programının “yerli imkanlara dayalı ve tamamen barışçıl” olduğunu vurgulayan Şemhani, “Yüzde 60 oranındaki zenginleştirme, eğer gerçekten kaygı duyuyorlarsa yüzde 20’ye düşürülebilir; ancak bunun da bir bedeli vardır” ifadelerini kullandı.
Şemhani, İran’ın temel yaklaşımının, yüzde 60 zenginleştirmenin birincil olarak düşmanların komplolarına karşı caydırıcılık, ikincil olarak ise müzakere ve diyaloga hazırlık amacı taşıdığı olduğunu belirtti.
Batı’nın bu yaklaşımı ya anlamadığını ya da anlamak istemediğini söyleyen Şemhani, “Silah üretimi ve silah sahibi olmanın haram olduğu” yönündeki İran tutumunun kesin olduğunu vurguladı. Bu kararın, İran Lideri Seyyid Ali Hamaney’in dini ve stratejik vizyonuna dayandığını ve bunun hiçbir koşulda değişmeyeceğini söyledi.
Şemhani, önceki müzakere turlarında İran’ın ortaya koyduğu üç temel kırmızı çizgiyi şöyle sıraladı:
İran nükleer silah peşinde değildir,
Nükleer silah üretmeyecektir,
Asla nükleer silah stoklamayacaktır.
Ancak karşı tarafın da bu tutumun “bedelini ödemesi” gerektiğini vurguladı.
Öte yandan Şemhani, zenginleştirilmiş uranyum stokunun miktarının halen net olmadığını, çünkü bir kısmının enkaz altında kaldığını ve çıkarılmasının şu an için ciddi riskler taşıdığını açıkladı. Bu nedenle Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile, güvenlik riski oluşturmadan erişim ve miktarın tahmin edilmesine yönelik görüşmelerin sürdüğünü belirtti.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreterliği Dış Politika Yardımcısı da "İranlı yetkililer, zenginleştirilmiş nükleer maddelerin başka bir ülkeye gönderilmesini planlamıyor; yürütülen müzakerelerin de bu konuyla hiçbir ilgisi bulunmuyor." dedi.