ABD merkezli Washington Post gazetesi, ABD tarafından İran İslam CUmhuriyeti'nin balistik füze programına malzeme sağlamakla suçlanan bir İran şirketine ait iki geminin bu hafta Çin’de kimyasal depolama yapılan bir limandan ayrıldığını ortaya çıkardı. Gemilerin yüklerini aldıktan sonra İran İslam Cumhuriyeti'ne doğru yola çıktığı belirtildi.
Gazete bu sonuca; gemi takip verileri, uydu görüntüleri ve ABD Hazine Bakanlığı kayıtlarının analizine dayanarak ulaştığını aktardı.
Söz konusu iki gemi, ABD ve Avrupa yaptırımlarına tabi olan ve İran İslam Cumhuriyeti'ne ait “IRISL” (İran İslam Cumhuriyeti Denizcilik Hatları) şirketinin filosuna ait. Washington, bu şirketi “İran’ın nükleer silah programını ve tedarik ağlarını destekleyen kurumların tercih ettiği ana taşımacılık hattı” olarak tanımlıyor.
“Shabdis” ve “Berzin” adlı iki gemi sırasıyla 6500 ve 14.500 konteyner kapasitesine sahip. Gemiler, Çin’in güneydoğu kıyısında bulunan Zhuhai kentindeki Gaolan Limanı’nda demirlemişti.
Washington Post’a konuşan uzmanlar, Gaolan Limanı’nın kimyasal maddelerin yüklenmesi için kullanılan önemli bir merkez olduğunu belirtti. Bu kimyasallar arasında sodyum perklorat da bulunuyor. Bu madde, Tahran'ın füze programı için büyük önem taşıyan katı roket yakıtının üretiminde kullanılan temel bir bileşen olarak biliniyor.
Haberde ayrıca, yılın başından bu yana IRISL şirketine ait 12 başka geminin de aynı limanı ziyaret ettiği ifade edildi. Ancak uzmanlar, mevcut koşullarda Pekin’in silah programlarıyla bağlantılı olabilecek maddeleri taşıyan gemilerin İran İslam Cumhuriyeti'ne doğru yola çıkmasına izin vermesinin dikkat çekici olacağını belirtti.
Uzmanlara göre Çin, ABD ve israil ile İran İslam Cumhuriyeti arasında doğrudan çatışmanın sürdüğü bir dönemde böyle bir adım konusunda normalde oldukça temkinli davranır.
Washington’daki Çin Büyükelçiliği yorum talep eden mesajlara yanıt vermezken, ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Beyaz Saray ve ABD Hazine Bakanlığı da benzer taleplere cevap vermedi.
Washington Post’a göre iki gemi, ABD ve israilin İran İslam Cumhuriyeti'ne yönelik saldırılarının başlamasından sonra Gaolan Limanı’ndan yüklerini alarak ayrıldı.
ABD Hazine Bakanlığı’nda daha önce Tahran'a yönelik yaptırımlar üzerinde çalışan eski yetkili Meyad Maleki şu değerlendirmeyi yaptı:
“Gaolan Limanı, güney Çin’deki en büyük sıvı kimyasal depolama tesislerinden bazılarına ev sahipliği yapıyor. Bu kimyasalın daha önce IRISL aracılığıyla Gaolan Limanı’ndan İran’a taşınmış olması ve gemilerin mevcut hareketleri dikkate alındığında, değerlendirmem bu gemilerin şu anda sodyum perklorat taşıdığı yönünde.”
Cumartesi günü itibarıyla gemiler, Güney Çin Denizi’nde bulunuyordu. Bu bilgi, gemilerin konum, draft (su çekimi), hız, rota ve hedef liman bilgilerini gerçek zamanlı sağlayan Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) verilerine dayanıyor.
